|
«سند راهبردی و عملیاتی توسعه استان همدان بارها تأکید کرده که باید در مسیر توسعه و گسترش صنایعدستی محلی مانند چرم پیش رویم و در عرصه صادرات آنها به کشورهای هدف قدم برداریم، اما این درحالی است که هنوز زنجیره تولید چرم همدان شکل نگرفته و ظرفیتها یکی پس از دیگری نادیده گرفته میشود.» این جملات بخشی از یادداشت شکیبا کولیوند؛ فعال رسانهای برای بازار است که در ادامه میخوانید.
در وضعیتی که تحریمها و شیوع ویروس کرونا بر بدنه صنایعدستی و تولید فشار وارد کرده گویی در استان همدان نیز گَرد فراموشی و بیتوجهی بر «صنعت چرم همدان» نشسته تا جاییکه در سایه تحریم و کرونا روبهزوال است! حالآنکه در سال جهش تولید هستیم و هرگونه کوتاهی در حمایت از تولید را حتی میتوان خیانت نامید.
درحالی درگذشتههای نهچندان دور استان همدان بهلحاظ بهرهمندی از مراکز دامپروری درزمینه تولید مصنوعات چرمی بهخصوص مصنوعاتی از نوع چرم گاوی از شهرت خاصی برخوردار بوده و حتی چرم تولیدی در همدان به علت کیفیت و کمیت خاص آن شهره بوده و در خبرهای مربوط به سالهای گذشته، آگهیهای جذب نیرو و کمبود نیرو در واحدهای تولیدی این عرصه را شاهد بودهایم که این روزها، رمقی برای بازار چرم همدان نمانده است.
این درحالی است که بیشتر برندهای مشهور چرم در کشور، تولیداتشان را از همدان تأمین میکنند اما اسمی از همدان در این بین نیست و علاوهبر اینکه برند چرم همدان حمایت نمیشود، مشتریان همدانی نیز همان کیف و کفشهای خود را باید به نام و برند چرمهای دیگر و باقیمت بسیار بالاتری خریداری کنند!
اما بهراستی جای زنجیره چرم در همدان کجا است؟ چرا این زنجیره مورد توجه نیست؟ این امر و بیتوجهی به ایجاد زنجیره چرم در همدان نه به نفع تولیدکنندگان و مصرفکنندگان کالاهای چرمی بلکه بهنفع دلالانی است که در این بین سودهای بسیار میبرند؟
در سند راهبردی و عملیاتی 3ساله توسعه استان همدان بارها و البته در جایجای آن میتوان نام چرم همدان را بهعنوان یک ظرفیت و پیشینه تولید صنایع دستی دید که باید از این ظرفیتها بهره ببریم؛ همچنین بارها تأکید شده که باید در مسیر توسعه و گسترش صنایع دستی محلی مانند چرم (دباغی و سراجی) در استان همدان پیش رویم و در عرصه صادرات آنها به کشورهای هدف قدم برداریم، اما در این بین بهراستی چه قدمهایی برای فعالان این عرصه و البته نام و نشان چرم همدان و زنده نگهداشتن آن برداشته شده است؟ حال که از اجرای این سند 3ساله حدود دوسوم راه را آمدهایم، چه کردهایم؟ در این روزهای شیوع ویروس کرونا و اعمال محدودیتها و مشکلات صادراتی، آیا فکری برای فعالان این عرصه کردهایم؟
چرا از سرمایهگذاران بزرگ در این عرصه حمایت نمیشود تا بتوان زنجیره تولید چرم در همدان را تکمیل کرد؟ سرمایهگذارانی که بتوانند برند چرم همدان را معرفی کرده و در شهری که راسته دباغ خانه و چرمش در گذشتههای دور رونق اقتصادی این شهر را بههمراه داشته است نیازمند حمایت هستند.
و بهراستی که همه اینها چوبهایی است که از تکمیل نبودن زنجیره چرم در همدان میخوریم! همین نداشتن برند از سویی دیگر، باعث میشود صادراتمان مناسب نباشد و اگر صادراتمان مناسب هم باشد، باز هم چرم همدان است که گمنام میماند.
نکته قابل تأمل دیگر اینکه سابقه این صنعت در همدان چنان طولانی است که این شهر را شهر دباغخانهها نیز نامیدهاند؛ بهطوریکه در نوشتههای تاریخی آمده است؛ ویلیامز جکسن مستشرق و زبانشناس آمریکایی که در سال ۱۲۸۱ شمسی از همدان بازدید کرده در سفرنامهاش مینویسد: بازرگانان از این شهر بهعنوان انبار ایران یاد میکنند؛ از جمله کالاهای بازرگانی اجناس چرم را باید نام برد، زیرا همدان شهر دباغخانههاست و همدانیان در ساختن و پرداختن و عمل آوردن پوست گاو و گوسفند و ساختن اشیای مفید و اجناس تجملی در آنها شهرهاند.
نخستین کارخانه تولید چرم به روش ماشینی در شهر همدان کارخانه چرم ارباب اردشیر که این کارخانه حدود ۸۰ سال پیش به همت فردی به نام ارباب اردشیر یگانگی ساخته شده و در این کارخانه علاوهبر شیوه کار، دستمزد کارگران، نحوه رفتار با کارگران، امکانات بهداشتی و رفاهی و بسیاری موارد دیگر که تا آن زمان برای کارگران تازگی داشت به مرحله اجرا درآمده است؛ این کارخانه اکنون تحت تملک دانشگاه بوعلی سینا است و به محل موزه تاریخ طبیعی همدان تبدیل شدهاست.
از دیگر قدیمیترین کارخانههای چرمسازی در همدان، میتوان به تولیدی چرم همدان اشاره کرد که به همت حاج تقی شهباز بنا شده بود و وی در زمینه چرم سالامبور جزو نخستین بنیانگذاران این صنعت بود.
اما این روزها همین سالامبورها را صادر میکنیم و در کشور به مرحله تکمیلی تولید نمیرسیم بهطوریکه به گفته محمد لاهوتی رئیس اتحادیه صادرکنندگان سالامبور با توجه به ۲۰ میلیون رأس کشتار در داخل و تقاضای ۲ میلیون رأس در داخل باید مابقی صادر شود اما بهدلیل نبود زیرساختهای لازم، بالا بودن قیمتهای تمامشده، نبود دانش فنی متناسب با درخواست خارجی و فرسودگی خطوط تولید کماکان صادرکننده سالامبور در کشور و بخش کراس هستیم که اگر زنجیره تولید چرم کامل نشود به هدف نخواهیم رسید.
در استان همدان تعداد فعالان حوزه صنعت چرم به هزار نفر میرسد و به نظر میرسد زمان آن رسیده تا در سال جهش تولید به جای نظارهگر بودن خاموشی چراغهای تولید در این عرصه، رونق دوباره را به تولید و فروش و البته صادرات این صنعت بازگردانیم و با تکمیل زنجیره تولید چرم از دامپروریهایمان کار را آغاز و تا صادرات چرم همدان روند را ادامه دهیم.
|
