|
قسمت پنجم: هفته ی گذشته به یکی از ساده ترین و در عین حال مهمترین روش های ابراز عشق به فرزندان، یعنی روش تماس فیزیکی اشاره و به چالش های آن پرداخته شد.
روش دوم ابراز محبت به بچه ها، روش کلام تأیید آمیز است. بیشتر کودکان و نوجوانان نیاز دارند که والدین با کلام خود آنها را مورد لطف و محبت خود قرار دهند. ابراز عشق به این روش، با به زبان آوردن صادقانه ی جمله هایی مثل «دوستت دارم»، «تو عزیز دلمی» و صدا کردن محترمانه و عاشقانه با استفاده از پسوندهایی مثل «جان»، «گلم»، «عزیزم»، «آقا» و «خانم» به سادگی امکان پذیر است. تحسین و تمجید و قدردانی از کارهای خوب فرزندان نیز راهی دیگر برای ابراز عشق به روش کلام تأیید آمیز است. البته باید توجه داشت که منظور از تحسین، استفاده از کلمات قالبی و تکراری مثل «آفرین»، «کارت عالی بود»، «تو فوق العاده ای» و نظیر اینها نیست، چرا که این واژه ها، در صورت تکرار بیش ازحد، نه تنها باورپذیر نیستند، بلکه به دلایلی که انشاالله در جای خود به آنها خواهیم پرداخت، باعث توقف پیشرفت بچه ها هم می شوند.
روش بهتر برای تأیید کارهای بچه ها، بیان و توصیف کار انجام شده، اشاره به نتیجه ی آن و توضیح دلیل مفید بودن آن است. بدیهی است استفاده از کلام تأیید آمیز زمانی که بچه ها رفتار شایسته ای دارند کار آسانی است، اما وقتی رفتار اشتباهی از آنها سر می زند، آیا باز هم می توان با کلام توأم با محبت و تأیید با آنها صحبت کرد؟ در پاسخ به این سؤال باید گفت، از آنجا که همه ی رفتارهای انسانها برای برآوردن یک یا چند نیاز اساسی آنها صورت می گیرد، می توان با پیدا کردن نیازی که پشت رفتار ناکارآمد فرزندمان پنهان شده است، نیت مثبتی را به رفتار او نسبت داد و روش درستِ برآوردن آن نیاز را به او آموزش داد. این نحوه ی نگاه و عملکرد، نه تنها مانع از عکس العمل توأم با تحقیر و توهین می شود، بلکه امکان و فرصت یادگیری و جبران اشتباه را برای فرزندانمان فراهم می کند.
بنابراین شایسته است والدین عزیز با تمرین مثبت نگری، در یافتن نیازهای نهفته در رفتارهای ناکارآمد فرزندانشان خبره شوند تا بتوانند بدون سرزنش و تحقیر و توهین، آنها را برای جایگزین کردن رفتارهای مؤثر و کارآمد، راهنمایی کنند.
* مرضیه رضائیان کیاسری
روانشناس حوزه ی تربیت کودک
|
