|
1- پساز شدت یافتن تحریمهای ظالمانه، هجوم مردم به بازار برای تهیه کالاهای اساسی شرایطی را ایجاد کرد که کالاها در بازار کمبود یافت و محتکران فرصتطلب نیز فضا را برای احتکار و بالا بردن قیمت و گرانفروشی یا قاچاق به کشورهای همسایه فراهم دیدند.
در آن شرایط مسئولان همواره از پر بودن انبارها سخن گفتند و از اینکه جای نگرانی نیست و کالا به اندازه مصرف چندین ماه و سال کشور فراهم است اما مشکل در سیستم توزیع و پیشبینی نیاز بازار و دیگر برنامهریزیها در توزیع است.
2- زمانی تحریمها در کشور سبب شد، لاستیک ماشینهای سنگین نایاب شود و در این چالش هم باز محتکران فعال و لاستیک از بازار جمع و به انبارها برود و تنها با پرداخت چندبرابر ارزش واقعی از انبار محتکران خارج و بهدست مصرفکننده برسد.
چالش کمبود و نبود و گرانی لاستیک در آن مقطع با اعتراضات کامیونداران مرتبط شد و درنهایت باز هم مشخص شد لاستیکهای موجود در گمرکها و انبارهای دولتی با شرایط توزیع مناسب پاسخگوی نیاز کشور تا رفع مشکل هست و بازهم مشکل از نظام توزیع است.
3- کشاورزان هرسال از ارزان شدن محصول خود در فصل برداشت گلایه دارند و سالهاست عادت کردهاند تنها برای پاسخ به علاقه و عشق به کشاورزی کار کنند و سود کار خود را در جیب دلالان و محتکران و ... ببینند.
سالهاست دولت هم دلیل این موضوع را نبود نظام خرید و توزیع مناسب محصولات کشاورزی اعلام کرده و از تدوین نظام توزیع مناسب خبر میدهد هرچند هنوز مشکل پابرجاست.
4- مشکل توزیع در بازار به اندازهای برای دولت اهمیت یافت که اصرار بر احیای مجدد وزارت بازرگانی داشت و لایحه آن را هم به مجلس داد اما درنهایت در این کار ناکام ماند.
دولت همچنان بر احیای این وزارتخانه برای رهایی از مشکلات توزیع، واردات و صادرات، پیشگیری از قاچاق و نظارت بر بازار اصرار دارد و البته تشکیلات بازرگانی را در وزارت صنعت تا قائم مقامی مستقل ارتقا داده است اما این تشکیلات پاسخگوی انتظارت مدنظر دولت نیست.
5- بحران جهانی ویروس کرونا با ورود به ایران نشان داد که سیستم توزیع در ایران حتی در موارد بحران زیستی تا چه اندازه ناتوان و ناکارآمد است. کمیاب و نایاب شدن اقلام ساده مقابله بهویژه ماسک در کشور حتی برای نظام توزیع در کنار اخبار گسترده تولید، شرایط سختی را برای وزارت بهداشت رقم زد تا وزیر در نامهای رئیس شورای امنیت ملی را خطاب قرار دهد و برای حل این مشکل از این شورا طلب مداخله کند.
6- نامههای وزیر بهداشت به رئیس شورای عالی امنیت ملی و وزیر صمت در نوع خود نامههای قابل تأملی هستند.
در این نامهها هم از فرصتطلبان، دلالان، قاچاقچیان و محتکران بهعنوان برهم زننده نظام توزیع نام برده شده و هم از نظام تولید و بینتیجه بودن تولیدات ماسک و دیگر موارد بهداشتی به این شکل تولید و توزیع برای نظام بهداشتی کشور سخن رفته و پیشنهاد اصلاحی داده شده است. جالبتر این است که پساز این نامهها آمار کشفیات این موارد هر روز با تعداد بیشتری اعلام و سلاطین ماسک و دستکش و ... دستگیر میشوند.
7- ظریفی میگفت، بحرانها در ایران از بین نمیروند بلکه از حالتی به حالتی دیگر تغییر شکل میدهند.
هرچند این گفته طنز است اما رصد چالشها، بحرانها و حوادث سال 98 هم تأییدکننده این موضوع است که در ایران بحران طبیعی، اشتباه انسانی، ویروسها و ... بهصورت طبیعی وارد میشود یا رخ میدهد و برخی بحرانها هم از نظام معیوب توزیع و ناتوانی آن به بحرانهای اجتماعی و... منجر میشود.
این شرایط اصلاح نظام توزیع در تمامی حوزهها بهویژه حوزههای تجربهشده بحرانی مانند ویروس کرونا، سیل، زلزله و تنظیم بازار را ضروری نشان میدهد، ضرورتی که اگر به آن توجه نشود، امنیت ملی کشور با جولان فرصتطلبان و محتکران در شرایط خاص، با چالشهای جدی مواجه خواهد شد.
|
