|
ملت بزرگ ایران در گذر ادوار پرفراز و نشیب تاریخ همواره حول محور آداب و سنن گوناگون ریشهای و فرهنگی خود همدل و همسو باقی مانده و از حوادث ویرانگر عبور کرده است.
به طور معمول ملل برجسته جهان بیشتر از اینکه با اتکا بر اسناد غلبههای جنگی و جهانگشاییهای سبعانه توسط حاکمان زیادهخواه خویش، کشورهای خود را ساخته و آباد کرده باشند، با افتخار بر پیشینههای فرهنگی سالم و تلاش برای فتح قلههای علمی و خدمت بر انسانیت زنده هستند و این مهم حاصل نمیشود مگر اینکه اساس بقا و پیشرفت جوامع بشری مبتنی بر پایبندی بر عقبههای فرهنگی و حفظ ارزشهای ملی برخاسته از آداب و سنن آبا و اجدادی مردم کشورها باشد.
ذات سنتهای دیرین و ریشهدار، آنجا تلألو پیدا میکند که هرچه ملتها در بستر پیشرفت و نوآوریها بیشتر به قله دگرگونیهای علمی نزدیکتر بشوند، ریشهها و سنتها نیز در جوامع نقش واقعی خود را در ایجاد همدلی و یکصدایی بین مردم نشان بدهند و تأثیرگذار باشند و تحقق چنین ایدهآلی دور از ذهن و غیرممکن نیست، چون تجلی سنتهای ملی و اهتمام ملتها برای برگزاری و بزرگداشت هرگونه اعیاد و آداب رسوم ملی و مذهبی در نهایت چند روز یا یک هفته مردم را بهخویش میخواند و هیچ تداخل و مزاحمتی بر حرکت و پویایی همیشگی جوامع به سمت پیشرفتهای اجتماعی و نوآوریهای علمی و گذارهای مدرنیته ندارد.
بیاعتنایی و عبور از سنتهای شناسنامهدار به لحاظ شناخت غلط از آداب و رسوم در تمام حوزههای ملی و مذهبی غیر از اینکه سبب دامنهگیری بیهویتیها و هرزهآموزیهای اجتماعی بشود و مردم را به سمت فرهنگ بیگانه سوق دهد، ثمره دیگری نخواهد داشت و چه بهتر در هر فرصت مناسبت، پرونده آداب و رسوم دیرینه مرز و بوم ایرانی از بایگانیهای فراموشی بیرون کشیده شده و به استناد روایتهای محکمه پسند، احیاء و غبارزدایی شوند. یلدا و بهعبارتی شب چله در زمره سنتهای دیرینه و پایدار اقوام ایرانی است که در واپسین شب ماه آذر برگزار میشود و هموطنان را اغلب از نیمه دوم ماه پایانی پاییز به جنب وجوش وا میدارد تا تدارکهای لازم برای برگزاری آئین شب یلدا را که بهرسم دیرین بهصورت شبنشینی و دورهمیهای فامیلی و آشنایی است، فراهم سازند.
شب چله و میهمانی شام پایه اصلی دورهمیها و دیدارهای بزرگان فامیل در شبهای یلدا است و رسم است که پدر بزرگها و مادر بزرگها و دیگر ریشسپیدان و گیسسپیدان فامیل، بالانشین شبنشینیهای یلدایی باشند و همین اصل و باور دیرینه بین مردمان ریشهدار و فرهنگ مدار ایرانی است که آئینهای گرامیداشت شب یلدا را ارزشمند و پررنگ میسازد.
چه رسمی بهتر از اینکه مردم یک کشور به بهانه دورهمی در طولانیترین و به عبارتی سردترین شب سال، سراغ بزرگان فامیل خود را بگیرند و پدر و مادرهای خود را بالانشین محفل گرم و صمیمی در چنین شب خاطرهانگیز نمایند.
حکایتها و روایتها از آئین شب یلدا فراوان است و تنها به یک شب پر خورد و خوراک و مزهمزه کردن آجیل شور و شیرین و میوههای پاییزی خلاصه نمیشود و شاید چنانچه به مناسبت چنین شب به یاد ماندنی و به یادگار مانده از نیاکان نسلهای ایرانی اتفاق جالبی میافتاد و اعضا کوچکتر و برخی آدمهای بهظاهر بزرگتر خانواده از گوشیهای همراه خود فاصله میگرفتند و یا گیرندههای تلویزیونی را برای چند ساعت خاموش میکردند، بازهم این پدر بزرگها و مادر بزرگها بودند که سر شوق میآمدند و با نقل شعر و قصه و فال حافظ میهمانیها را گرم میکردند و خاطرات پر سوز وگداز خویش را از سینههای گر گرفته بیرون میریختند.
باور کنیم، یلدا یک شب معمول نیست و سندی از فرهنگ و باورهای گرانسنگ و دیرینه یک مردم از اقوام مختلف است که حکایت غلبه بر سیاهیها و سردیها و سختیهای روزگار خویش در ادوار گوناگون را سینه به سینه حفظ کرده و به نسلهای جدید میسپارد تا یادشان بماند، میشود اگر شده یک شب هم به بهانهای دورهمی برگزار کنند و بزرگان خویش و نزدیکان و آشنایان به حیطه فراموشی رفته را در میان بگیرند و راههای غلبه بر مشکلات را با هم و در کنار هم مرور نمایند. مهربانیها و ارزشها را باید پاس داشت.
|
