|
در نظام برنامهریزی آنچه اهمیت دارد نظارت بر برنامه و پیشگیری از انحراف و تبدیل برنامه توسعه به برنامهای ضدتوسعه است. این پیشگیری با اصلاح برنامه یا حتی حذف آن در جهان انجام میشود. اما در ایران رسم بر این است که هر برنامهای اگر آسیب آن هم مشخص شد و ضدیت آن با توسعه مشهود بود، هم بنا به مسائل و مصلحتهایی تا انتها اجرایی شود.
در مواردی نیز با اجرای برنامه دیگری، آن برنامه دیگر اجرا نمیشود اما ساختار ایجاد شده برای آن برنامه همچنان فعال است و باری بر دوش توسعه کشور است. روشن است این وضعیت نمیتواند ادامه داشته باشد و باید راهی که دنیا رفته است را در کشور نیز پیمود و شجاعت بازگشت و انجام حرکت درست و منطقی توسعهای را داشت.
در این زمینه سازمان برنامه کشور و استانها نقش اساسی دارند و میتوانند با نگاه تخصصی، نگاه خود را به جامعه و دیگر بخشهای توسعه تسری دهند. چند روز پیش سخنانی از سید حمید پورمحمدی در همایش سیاستهای پولی و ارزی منتشر شد که امید به اصلاح رفتارها و تسریع توسعه و کم کردن فشارهای داخلی از مردم را افزایش داد.
رئیس سازمان برنامه در سخنانی که بر ضرورت اقتدار بانک مرکزی تأکید داشته، گفته است: بر این باور هستم که روز به روز جایگاه بانک مرکزی باید قویتر باشد، مصلحت کشور است که همه طرف بانک مرکزی را بگیرند. اگر بانک مرکزی دچار مشکل شود کل اقتصاد و مردم دچار مشکل میشوند. کار بانک مرکزی را ارجح به کار خودم در سازمان برنامه و بودجه میدانم؛ اگر قرار است بانک مرکزی مقتدر و شجاع باشد باید بصیرت در عمل داشته باشد، باید اطلس منابع و داراییهای ارزی را داشته باشد.
هیچ ارزی در کشور ایران نباید باشد که بانک مرکزی از آن بیخبر باشد و این ارز چه برای دولت، چه برای بخش خصوصی باشد باید در دید کامل بانک مرکزی باشد. بانک مرکزی باید بتواند این منابع ارزی را در اختیار سرمایه در گردش و فعالیتهای اقتصادی داخل قرار دهد.»
البته بخش قابل تأمل سخنان پورمحمدی در انتقاد به برخی وامهای تکلیفی است که بانکها را دچار مشکل کرده و تأثیر خوبی هم بر تولید کشور نداشته است. او گفته است: اگر نظام بانکی کل جهیزیه عروس و داماد را مجانی بدهد بهتر از این است که وام ۴ درصدی برای ازدواج دهد. در حوزه روستایی هم اگر ما مجانی خانه را بسازیم، ارزانتر از این در میآید که وام خانه روستایی بدهیم. به طور مثال جایگزین این روش این است که ما برویم به تولیدکننده لوازم خانگی وام ۴ درصدی را بدهیم و او را مکلف کنیم که وسایل جهیزیه را تأمین کند تا به این طریق تولید هم جان بگیرد.
سالها است که بانکها از بیتوجهی دولت و مجلس به وضعیت منابع آنها در مکلف کردن بانکها به تسهیلات تکلیفی انتقاد دارند، اما اکنون این رئیس سازمان برنامه است که در دفاع از بانک مرکزی و بانکها و همچنین تولید و منافع عمومی از این وضعیت انتقاد میکند و ضمن اعلام نگاه کارشناسی خود به این موضوع که سود تأمین مجانی خانه روستایی و جهیزیه را بیشتر از تسهیلات ارزان قیمت میداند، راهکار حمایت از تولید با انتقال این تسهیلات به بخش تولید برای تأمین جهیزیه و... را هم میدهد.
این سخنان شجاعانه بیان شده و بازگشت از شیوههای به ظاهر بیهزینه، اما در عمل با هزینه بسیار برای کشور را ضروری اعلام میکند. بازگشتی که پس از شجاعت بیان آن، نیازمند شجاعت مجلس و دولت در بازگشت از مسیرهای ضد توسعهای و نابودکننده منابع عمومی است.
در آینده مشخص میشود که سازمان برنامه در اجرای مأموریت اصلی خود که صیانت از توسعه و تخصیص درست منابع کشور با نظر کارشناسی و پیشگیری از هدررفت منابع است، در این موضوع خاص به چه میزان توفیق داشته و توانسته قوا را برای پیشگیری از زیان عمومی بزرگ این رفتار مالی و اصلاح آن با خود همراه کند.
|
