|
جلسه سالانه هیأت امنای بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا با دستور کار حمایت از پژوهشهای فلسفی و طبی سینوی و چاپ و نشر آثار شیخ الرئیس در دفتر وزیر فرهنگ برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما، این نشست که صبح روز دوشنبه ۹ شهریور ماه برپا شد، اعضای جلسه با تأکید بر تأثیرگذاری میراث ابنسینا در تمدن اسلام و ایران، خواستار تقویت برنامههای علمی و پژوهشی و فرهنگی بنیاد شدند.
صالحی: ابنسینا حلقه اتصال ایران به جهان است
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس هیأت امنای بنیاد بوعلیسینا، در این جلسه با اشاره به جایگاه بیبدیل ابنسینا در تاریخ علم و تفکر جهانی، بر لزوم تدوین برنامه پنجساله و دهساله برای توسعه ابنسیناپژوهی، انتشار سریع آثار آماده، اهدای جایزه ابنسینا و استفاده از ظرفیتهای هنری و تصویری برای معرفی جهانی این فیلسوف تأکید کرد.
سید عباس صالحی، در این جلسه با خیرمقدم به اساتید، حضور انشاءالله رحمتی را به عنوان رئیس بنیاد فرصتی برای تقویت وجهه علمی و ارتباطات دانشگاهی بنیاد دانست و گفت: بحث ابنسینا در این جمع، زیره به کرمان بردن است. اگر تعبیر اعجاز برای غیر پیامبران اغراقآمیز تلقی نشود، ابنسینا معجزه آفرینش تلقی میشود؛ یعنی شاید مشابه او را در غیر از انبیا نداشته باشیم.
وی با برشمردن ابعاد مختلف شخصیت علمی ابنسینا افزود: ابنسینا فیلسوف مؤسس و نوآوری است که صاحب مکتب است. از لحاظ جامعیت دانشی، تنوع علوم، عمق دانش، تعداد تألیفات در عمر کوتاه، تأثیر بر حوزه زبان فارسی و آغازگر تدوین زبان علم به زبان فارسی، نقش اساسی دارد. شهرت او در عالم اسلام و جهان و روند تأثیرگذاریاش نیز مشخص است.
وزیر فرهنگ با اشاره به اینکه ابنسینا نعمتی غیرمترقبه برای ایرانیهاست، تصریح کرد: ابنسینا اکنون نیز در قله است و هنوز میتوان مطرحش کرد، میشود با او ارتباط گرفت و جایگاه خاص خودش را در جهان علم و جهان تفکر دارد. حالا اینکه در این دوره برای ابنسینا چه کار میشود کرد، باید با همفکری به آن رسید. صالحی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع جایزه ابنسینا اشاره کرد و گفت: ما الان چهار وزارتخانه کاملاً مرتبط با ابنسینا داریم: وزارت فرهنگ، وزارت علوم، وزارت بهداشت و وزارت میراث. این چهار وزارتخانه میتوانند در حوزه جایزه ابنسینا ورود کنند.
وزیر فرهنگ با تأکید بر اینکه ابنسینا حلقه اتصال ایران به جهان است، تصریح کرد: در این شرایطی که بحث انزوای ایران مطرح است، ابنسینا یک حلقه مهم برای اتصال ایران به جهان و جهان اسلام است. اختلافاتی که وجود دارد که ابنسینا را در ازبکستان یا عربستان یا در جاهای دیگر مصادره کنند، و از آنجایی که خیلی مانده تا بشود چنین مصادرههایی صورت بگیرد، فعالتر عمل کنیم.
وی با تأکید بر اینکه نباید ابنسینا را صرفاً همدانی کرد، افزود: ابنسینا را در چارچوب یک جغرافیای محدود تعریف کنیم. با این حال، خودِ آرامگاه بوعلی و استقرار بنیاد در همدان میتواند مرجعیت و ارجاعسازی ایجاد کند و فرصت خوبی برای اجرای برنامههای مختلف فراهم آورد.
رحمتی: بنیاد بوعلیسینا معرفی ملی و بینالمللی اندیشه شیخالرئیس را
دنبال میکند
رئیس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا نیز با قدردانی از حاضران و مسئولان، گزارشی از فعالیتهای آغازشده بنیاد و برنامههایی که باید در آینده با جدیت دنبال شود، ارائه کرد.
انشاءالله رحمتی، با اشاره به برگزاری نشستهای ماهانه حکمتانه گفت: این نشستها با حضور استادان و بهصورت ماهانه برگزار شده است، مگر در مواردی که اتفاق خاصی مانع از برگزاری آن میشد. در این نشستها تلاش کردیم نخبگان استان، هم با اندیشههای ابنسینا آشنا شوند و هم ضرورت توجه به این فیلسوف و دانشمند بزرگ ایرانی برای آنان تبیین شود.
رئیس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا ادامه داد: در این زمینه، همکاریهایی نیز با دانشگاه علوم پزشکی و دیگر مراکز استان داشتیم و از ظرفیت جناب استاندار نیز برای پیشبرد این همکاریها استفاده شد.
وی همچنین به برگزاری برنامههای هفته ابنسینا اشاره کرد و افزود: همایشهای علمی مختلفی به مناسبت هفته ابنسینا برگزار شد و در دستور کار قرار داشت که بخشی از این برنامهها نیز در همدان برگزار شده است.
ادامه تصحیح قانون ابنسینا
رحمتی یکی از مهمترین فعالیتهای بنیاد را چاپ و تصحیح آثار ابنسینا دانست و اظهار کرد: تصحیح کتاب قانون به همت دکتر حبیبی همچنان ادامه دارد و خوشبختانه اکنون این کار در معرض نظر استادان قرار دارد. به اعتقاد من، فعالیتی که دکتر حبیبی در این زمینه انجام میدهند، کاری بسیار مهم و ارزشمند است.
ترویج ملی و بینالمللی ابنسینا
رئیس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا با بیان اینکه فعالیت بنیاد صرفاً به پژوهش محدود نمیشود، گفت: در کنار برنامههای پژوهشی، تلاش کردهایم در زمینه ترویج ابنسینا نیز نهتنها در همدان، بلکه در سطح ملی فعالیت داشته باشیم.رحمتی به معرفی ابنسینا در دانشگاههای داخل کشور اشاره کرد و گفت: این فعالیت نباید تنها به همدان محدود شود. برای مثال، میتوان با همکاری دانشگاهها و مؤسسات علمی در اصفهان، مشهد و هر نقطهای که زمینه مناسبی وجود دارد، گفتوگوها و برنامههایی درباره ابنسینا آغاز کرد.
رئیس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا در مورد تأمین مکان مناسب برای بنیاد افزود: لازم است ساختمانی متناسب با شأن ابنسینا در اختیار بنیاد باشد؛ بهویژه اگر ساختمانی با بنای سنتی فراهم شود تا استادانی که از داخل و خارج کشور به همدان میآیند، در آنجا حضور یابند، اثری از ابنسینا ببینند و دریابند که حرمت ابنسینا در این شهر حفظ شده است.
دارائی: هفته ملی ابنسینا با همکاری مراکز علمی به شایستگی برگزار شد
قائممقام بنیاد بوعلیسینا و معاون پژوهش و نوآوری این بنیاد نیز در ادامه با ارایه گزارشی از وضعیت مالی و برنامههای اجرایی دستور کار جلسه را برای اعضا قرائت کرد و درباره پروژه انتشار کتاب القانون اظهار کرد: تصحیح کتاب القانون به همت دکتر حبیبی در بنیاد در حال انجام است. جلد سوم این مجموعه که اثری حجیم است در دو مجلد و در مجموع حدود 3000 صفحه منتشر میشود که بخش اول آن چاپ شده و بخش دوم آن در حال ویرایش نهایی قبل از چاپ است.
توکل دارائی، در ادامه با اشاره به سابقه برگزاری آیینهای بزرگداشت ابنسینا گفت: از سال ۱۳۸۵ که فعالیت خود را آغاز کردیم، امسال بیستویکمین همایش سالانه بزرگداشت ابنسینا را برگزار کردیم.
وی افزود: از چند سال گذشته، بازه ۲۶ مرداد تا یکم شهریور را بهعنوان هفته ملی ابنسینا اعلام کردهایم. تاجیکستان و ازبکستان روزهای ۲۶ و ۲۷ مرداد را گرامی میدارند و ما برای جلوگیری از تداخل با هفته دولت، روز پایانی این هفته را یکم شهریور در نظر گرفتهایم.
زلفیگل: بنیاد بوعلیسینا برای تقویت علوم انسانی و فلسفه مأموریت ویژه تعریف کند
بازرس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا با تأکید بر ضرورت تقویت علوم انسانی و فلسفه در کشور، پیشنهاد کرد بنیاد بوعلیسینا مأموریتی ویژه برای بررسی راهکارهای عملی ارتقای جایگاه این رشتهها تعریف کند.
محمدعلی زلفیگل، با قدردانی از تلاشهای اعضای هیأت امنا و مدیران بنیاد اظهار کرد: در شرایط سخت کنونی، تلاشهایی برای گسترش علم و فرهنگ و حفظ آن صورت گرفته است که شایسته قدردانی است.
وزیر سابق علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به جایگاه ابنسینا در تاریخ علم اظهار کرد: پیشرفت علمی دنیا تا حد زیادی تحت تأثیر اندیشه و روش علمی بوعلیسینا قرار گرفت.
زلفیگل گفت: پیش از بروز و ظهور ابنسینا، شیوه تحقیقات علمی به شکل دیگری بود، اما ابنسینا با روش تجربهای نوین، ابتدا صورت مسئله را مشخص میکرد، سپس فرضیه ارائه میداد و پس از آن آزمایش و بررسی انجام میشد.
بازرس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا یکی از مشکلات جامعه علمی کشور را کماقبالی نخبگان به علوم انسانی و بهویژه فلسفه دانست و گفت: باید برای این مسئله یک فکر اساسی کرد.
زلفیگل در بخش دیگری از سخنان خود پیشنهاد کرد بنیاد بوعلیسینا حمایت از فعالیتهای دانشگاهی در زمینه ابنسینا را در اولویت قرار دهد.
وی گفت: اگر امکان داشته باشد، حتی از یک پایاننامه کارشناسی ارشد در زمینه ابنسینا حمایت کنیم؛ همچنین میتوان از یک رساله دکتری و حتی یک دوره پسادکتری نیز حمایت کرد.
وی در پایان پیشنهاد کرد مأموریتی برای مجموعه تعریف شود تا برای جلسه سال آینده، راهکارهای عملی تقویت رشتههای علوم انسانی را بررسی و ارائه کنند.
بازرس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا گفت: باید مشخص شود اساساً چه اقداماتی میتوان انجام داد تا جایگاه علوم انسانی و رشتههای مرتبط با آن در کشور تقویت شود.
ملانوری: ابنسینا یک ثروت ملی است و باید در تراز جهانی به آن
پرداخته شود
استاندار همدان و عضو هیأت امنای بنیاد بوعلیسینا با اشاره به اهمیت میراث شیخالرئیس گفت: وقتی ابنسینا در حوزههای مختلف پزشکی و علوم انسانی، یک شخصیت بینالمللی و جهانی است، حداقل در کشور خود ما وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی باید توجه و نگاه ویژهای به این شخصیت داشته باشند.
حمید ملانوری گفت: چطور میشود در شاهنامهخوانی همه توجه ویژهای دارند، در بحث عرفان به دیگری و در موضوعات مختلف به همین شکل، اما در مورد شخصیت ابنسینا حتی خود دانشگاه علوم پزشکی یا وزارت بهداشت عنایت ندارد؟
وی تصریح کرد: به نظر میآید که اگر به بوعلیسینا به چشم یک ثروت ملی نگاه بکنیم، جدا از اینکه برای ما در استان یک ثروت عظیم حساب میشود، باید در سطح ملی هم توجه چشمگیری به آن داشته باشیم و در تراز خودش به آن پرداخته بشود.
ملانوری گفت: در دنیا چه کسی جز ما بوعلی دارد؟ در باب مسائل علمی، دیگران صاحبنظرند. ما موضع اجرایی، پشتیبانی و مالی داریم. کمک هم میکنیم و البته توقع است که خود بنیاد به لحاظ سازمانی و مدیریتی و اجرایی تقویت بشود.
وی افزود: یکی از کارهایی که ما این روزها انجام دادیم، این است که یکی از ساختمانهای تاریخی همدان را خریداری کنیم، بازسازی بشود و در اختیار بنیاد قرار بدهیم. کارهای مقدماتی شروع شده و امسال در تلاشیم که به سرانجام برسد.
ملانوری اظهار کرد: من پیشنهاد میکنم که وزارت بهداشت جشنهای فارغالتحصیلی و ادای سوگند دانشجویان پزشکی را در همدان و در آرامگاه بوعلی برگزار کند. دانشجویان پزشکی باید بدانند که الگوی اصلیشان باید بوعلی باشد.
اعوانی: ابنسینا؛ گنجی که قدرش را نمیدانیم
غلامرضا اعوانی، استاد فلسفه دانشگاه و عضو هیأت امنای بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا، با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به ابعاد فلسفی و الهیاتی اندیشه ابنسینا گفت: ابنسینا را نباید صرفاً بهعنوان پزشک معرفی کرد؛ او یک فیلسوف الهی بزرگ است و میراث اصلی و عمیق او در حوزه حکمت و الهیات، هستیشناسی و مسائل بنیادین فلسفه قرار دارد.
وی در جلسه هیأت امنای بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا، با ابراز خرسندی از ریاست دکتر رحمتی بر بنیاد اظهار کرد: بسیار خوشحالم که جناب آقای دکتر رحمتی ریاست بنیاد را بر عهده دارند و در این زمینه به بنیاد کمک میکنند، بهویژه اینکه ایشان خودشان فیلسوف هستند.
عضو هیأت امنای بنیاد بوعلیسینا گفت: بنابراین، یکی از بزرگترین میراثهای فرهنگی ما، حکمت الهی است. این حکمت، به یک معنا، ادامه سنت حکمی ایران باستان و میراث حکمت ایرانی است؛ اگر در آن سنت پیشین، عنصر حکمت وجود نداشت، این جریان نمیتوانست به این صورت ادامه پیدا کند.
عضو هیأت امنای بنیاد بوعلیسینا تصریح کرد: به هر حال، ما گنجی در اختیار داریم که قدر آن را نمیدانیم. ابنسینا سرمایه ماست. امروز دیگران به سراغ ما میآیند و ما را دعوت میکنند تا با حضورمان به کارهای خود اعتبار و وجهه بدهیم. این نشان میدهد که سرمایهای که در اختیار داریم، اگر درست معرفی و عرضه شود، میتواند منشأ ارتباطات علمی و فرهنگی گستردهای باشد.
نیکنام: تأکید بر ضرورت همکاری وزارت امور خارجه در برنامههای بینالمللی ابنسینا
محمدحسین نیکنام، عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی و نماینده این فرهنگستان در جلسه با یادآوری اشاره پیشین به چهار وزارتخانه مرتبط با موضوع ابنسینا، افزود: در حوزه بینالملل، وزارت امور خارجه نیز میتواند به این مجموعه افزوده شود تا در کنار سایر دستگاهها حضور و همکاری مؤثرتری داشته باشد.
عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی با تقدیر از تولیدات گذشته در این زمینه که توسط بنیاد ارائه شده است، تأکید کرد: تولیدات موجود غنی و خوب بوده، اما بهنظر من میتوان این محتواها را بهروزتر و از نظر ارائه نیز بهتر کرد.
ذبیحی: احیای ابنسینا، فراتر از جغرافیا و بودجه
عضو هیأت امنای بنیاد بوعلیسینا، بر ضرورت بازخوانی اندیشه ابنسینا بهعنوان نماد تمدن و فرهنگ ایران تأکید کرد و گفت: ابنسینا را باید از همدان فراتر برد و نباید او را بیش از اندازه همدانی کرد؛ این شخصیت جهانی را نباید به یک جغرافیای خاص محدود کنیم.
محمد ذبیحی، در ادامه با انتقاد از مسیر طیشده پس از ابنسینا، بهویژه توسط ملاصدرا، اظهار داشت: ملاصدرا دقیقاً عکس این مسیر را طی کرد و این همان مشکلی است که امروز نیز در فلسفه با آن مواجه هستیم. ما ابنسینایی را که استوانه فلسفه است، امروز در حد بحث درباره چند میلیارد تومان بودجه محدود کردهایم؛ انسان واقعاً شرمنده میشود.
ذبیحی در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به بودجه بنیاد، گفت: با مبالغ اندک نمیتوان کاری در شأن ابنسینا انجام داد. پیشنهاد من این است که حتی اگر لازم است، همین مجموعه وزارتخانهها و نهادهای مرتبط را کنار هم قرار دهید و از ریاست محترم جمهور کمک بگیرید.
وی تأکید کرد: ابنسینا فقط یک شخصیت تاریخی نیست؛ سرمایهای فرهنگی، علمی و تمدنی است که میتواند در ایران و در جهان برای ما منشأ اثر باشد. اگر در حوزه فرهنگی برای ابنسینا سرمایهگذاری نکنیم، در نهایت ضرر خواهیم کرد.
حقشناس: وزارت میراث آماده همکاری با بنیاد بوعلیسینا است
محمدجواد حقشناس، نماینده وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز گفت: امروز مهمترین مسئله ما، ایران است؛ اگر قرار باشد در این کشور تنها یک مسئله را به عنوان مسئله اصلی مطرح کنیم، میتوانیم آن را در همین یک عنوان خلاصه کنیم؛ ایران.
وی تأکید کرد: ما امروز در موقعیتی قرار داریم که قطعاً باید به سرمایههای خودمان با نگاه امروز توجه کنیم. نمیتوان ابنسینا را صرفاً بر اساس آنچه در دوران خودش انجام داده و آثاری که در زمان خود و حتی در سدهها و هزارههای بعد بر جای گذاشته است، معرفی کرد.
حقشناس با بیان اینکه برای اثرگذاری ابنسینا در روزگار ما نیازمند بازخوانی و بازنویسی میراث او متناسب با نیازها و زبان امروز هستیم، گفت: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آمادگی خود را اعلام میکند که در هر زمینهای که امکان داشته باشد، چه در قالب ظرفیتهای استانی و چه در فضای ملی، از این برنامهها حمایت و همراهی کند.
وی تصریح کرد: ما حتماً در خدمت جناب آقای دکتر رحمتی عزیز و بنیاد بوعلیسینا خواهیم بود.
شالویی: مجموعه دهجلدی ابنسینا با همکاری بنیاد بوعلیسینا منتشر میشود
محمود شالویی، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و عضو هیأت امنای بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا نیز با اشاره به همکاری نزدیک و مستمر با بنیاد بوعلیسینا در سال گذشته، تأکید کرد که بخش مهمی از فعالیتها، بهویژه برنامههای هنری که از جاذبه بیشتری برخوردارند، به دلیل نیازمند بودن به اعتبار و بودجه، با کندی پیش میرود.
انتشار مجموعه دهجلدی ابنسینا
رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی از برنامهریزی برای انتشار چند کار جدید با همکاری بنیاد بوعلی خبر داد و گفت: از جمله همان مجموعه دهجلدی درباره ابنسینا که امیدوارم هم با حمایتی که ایشان انجام میدهند و هم با کمک مجموعه ما، بتوانیم آن را به سرانجام برسانیم و منتشر کنیم.
دکتر شالویی درباره طرح جاده حکمت که پیشتر نیز به آن اشاره شده بود، اظهار داشت: این موضوع چند سال است در حال پیگیری است و در دوره جدید، وضعیت بهتری پیدا کرده و با شتاب بیشتری پیش میرود.
جوادی، معاون فرهنگی: اعتبارات فعلی وزارت ارشاد برای پروژههای ابنسینا کفایت نمیکند
معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با تأکید بر ضرورت هماهنگی ملی و تأمین اعتبارات ویژه برای پروژههای مرتبط با ابنسینا، پیشنهاد تشکیل نشستی به الگوبرداری از مدل اجرایی پروژههای سعدیشناسی را مطرح کرد.
محسن جوادی، در این جلسه با قدردانی از حضور اساتید و مسئولان استان همدان و نهادهای مرتبط با ابنسینا، گفت: پیشنهاد بنده این است که الگویی را که سازمان برنامه و بودجه در ارتباط با سعدی و حوزه فرهنگی مرتبط با ایشان اجرا کردند، درباره ابنسینا نیز دنبال کنیم. وی افزود اگر چنین نشستی با حضور استاندار محترم همدان، نمایندگان شهرداری و سایر مسئولان تشکیل شود، میتواند زمینهساز اقدامات مؤثر و هماهنگ در حوزه بوعلیسینا باشد.
معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد با اشاره به محدودیت منابع مالی گفت: واقعیت این است که اعتباراتی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نظر گرفته، برای مجموعه اقداماتی که پیشنهاد شد، از جمله چاپ و انتشار آثار ابنسینا، جاده حکمت ، تولید فیلم و سایر فعالیتها، کفایت نمیکند.
وی با اشاره به انتشار اخیر نسخهای از الهیات شفا توسط دانشگاه الازهر مصر و نگارش مقدمهای سیصفحهای توسط رئیس این دانشگاه، هشدار داد که در شرایط کنونی این احساس ایجاد میشود که ابنسینا در حال خارج شدن از ایران است در حالی که در داخل کشور آنچنان که باید به او و آثارش پرداخته نمیشود.
|
