|
امروز سال روز شکست نیروی دلتا ایالات متحده آمریکا در صحرای طبس است. 5 اردیبهشت ماه 1359 ارتش آمریکا در علمیاتی با نام پنجه عقاب که توسط نیروی دلتا برای آزادسازی گروگانهای سفارت این کشور در ایران اقدام کرده بود با شکست مواجه و 8 تن از نظامیان این کشور جان خود را از دست دادند.
گفته میشود، چندین هلیکوپتر در این عملیات پس از ورود به حریم هوایی کشورمان دچار نقص فنی میشوند. پس از این اتفاق نیروی دلتای ایالات متحده مجبور میشود که در صحرای طبس متوقف شود و پس از تماس با مرکز و گزارش اتفاقات پیش آمده دستور بازگشت نیروها صادر میشود. در این میان طوفان شن آغاز شده و باعث میشود که یکی از هواپیماها با یکی از هلیکوپترها برخورد کرده و منجرب به انفجار آن شود. این اقدام نظامی ایالات متحده علیه کشورمان بدون هیچگونه درگیری با نیروهای امنیتی-دفاعی کشورمان با تلفات جانی و مالی با شکست روبهرو شد.
اما این شکست پایان کار نبود؛ ایالات متحده آمریکا و سایر متحدان این کشور همواره اقدامات اینچنینی علیه کشورمان را مقدمه چینی کردهاند که تا کنون به اهداف خود نیز نرسیدهاند.
8 سال جنگ تمام عیار(دفاع مقدس) کشورمان در مقابل عراقی که از پشتیبانی همجانبه آمریکا و متحدانش برخوردار بود را میتوان یکی دیگر از شکستهای کشورهایی که قصد تعرض به خاک کشورمان داشتند، دانست.
شاهد این مسئله هستیم که پس از گذشته چندین دهه از عمر انقلاب، قدرت نظامی کشورمان روزافزون بیشتر میشود. در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ در ایالات متحده شاهد اوجگیری تنشهای نظامی کشورمان با این کشور بودیم. با این حال کشورمان به خوبی نشان داد که هیچ اقدامی علیه کشورمان را بیپاسخ نمیگذارد. کشورمان در اوج این درگیریها پایگاه نظامی آمریکایی عینالاسد را بدون هیچ تردیدی مورد حمله موشکی خود در پاسخ به اقدام جنایتکارانه این دولت، قرار داد.
امروزه در عرصه بینالملل تعامل و دیپلماسی را حرف اول دانسته و بر آن تاکید میکنند. اولویت رویکرد به دیپلماسی که ساز و کار سیاسی بعد از جنگ سرد و فجایع جنگهای جهانی به حساب میآید، امروزه از جایگاه بالایی در عرصه بینالملل برخوردار است.
همانطور که شاهد این مسئله بودیم که طی یک سال گذشته دولت کشوری همچون ایالات متحده آمریکا که از بالاترین قدرت نظامی و اقتصادی در دنیای امروز برخوردار است، در برابر کشورمان در عرصه بینالمللی به انزوا کشیده شده و تحت فشار قرار گرفت.
از این رو میتوان گفت که دست کشورمان برای استفاده از دیپلماسی در برابر ایالات متحده، در شرایطی که آمریکا تلاش میکند به برجام بازگردد، بازتر بوده و از حمایت نسبی دیگر اعضای برجام برخوردار بوده است.
با این حال نکتهای که در این میان میبایست مورد بررسی قرار گیرد این است که آیا کشوری میتواند بدون داشتن قدرت نظامی و اقتصادی از قدرت دیپلماسی نهایت استفاده را کند/
قدرت نظامی و بالاتر از آن قدرت اقتصادی از ویژگیهای مهم و اصلی یک کشور برای داشتن دست بالا در عرصه دیپلماسی است. البته در این میان اینکه تا چه اندازه آن کشور بر اصل دیپلماسی تاکید داشته و یا نه در این جا مورد نظر ما نیست.
توازن قدرت چه از لحاظ نظامی و چه از لحاظ اقتصادی از سطح کلان جهانی تا منطقه و میان کشورهای همسایه، همواره اصلیترین فاکتور کشورها برای تعامل و دیپلماسی بوده است.
از این رو میتوان گفت که افزایش توان اقتصادی و نظامی برای هر کشوری بعد از تامین امنیت خود، برای داشتن دست بالا در دیپلماسی امری ضروری است.
به طور مثال گمانهزنیها و پیشبینیهای صورت گرفته بر این مبنی است که عربستان پس از اتمام کار دولت ترامپ در ایالات متحده و از دست دادن حامی بیچون چرای خود و اسرائیل، حال به فکر تغییر مواضع خود در منطقه افتاده است.
میتوان گفت که اگر مذاکرات برجام و احتمال بازگشت آمریکا به برجام وجود نداشت و تنشها میان ایران و ایالات متحده نسبت به زمان ترامپ ادامه داشت، عربستان با وجود فشارهای بایدن بر این دولت باز به فکر تغییر مواضع خود در منطقه نمیافتاد.
در این جا نکتهای که باید به آن اشاره کرد این است که از دست دادن متحد عربستان یک سمت ماجرا قرار دارد، و رفع تحریمها و کاهش تنش میان ایران و آمریکا نیز طرف دیگر.
گفته میشود که در سیاست برای افزایش قدرت و نفوذ در عرصه قدرت، علاوه بر قدرت نظامی و اقتصادی، چیدمان متحدان و رقبای نیز بسیار اهمیت دارد. همانطور که طی چند سال گذشته، اسرائیل با معرفی کشورمان به عنوان دشمن مشترک و خطر در منطقه، توانست به سمت تعامل هرچه بیشتر با کشورهای عربی حرکت کند. این درحالی است که اشتراکات کشورهای عربی با ایران بیشتر بوده و برخی از این کشورها با اسرائیل از اختلافات ماهیتی برخوردارند.
با گذشت دههها از عمر انقلاب شاهد این مسئله هستیم که علاوه بر افزایش قدرت در منطقه بخصوص در بخش نظامی، طی دهه گذشته استفاده کاربردیتر از دیپلماسی، تاثیرگذاری در عرصه بینالمللی و منطقه را برای کشورمان افزایش داده است.
|
