|
«عمارت آمریکاییها» بنایی در انتهای پارک پرواز همدان، یکی از زیباترین خانهباغهای شهر در منطقه اعتمادیه، عمارتی که در آغاز دوره پهلوی در 2 طبقه با سقفی شیروانی و ستونهایی در 4 طرف ساخته شد.
این بنای زیبا در ۲۷ آبان ۱۳۸۵ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید؛ اما از کاربری آن در دوران مختلف اطلاعات چندانی در دست نیست، بعضیها میگویند ابتدا بهعنوان مکان استقرار پزشکان آمریکایی مورد استفاده قرار میگرفته، در برخی منابع هم آمده در جنگ جهانی دوم وقتی نیروهای متفقین در کشور ساکن شدند، آمریکاییها و انگلیسیها هم در همدان مستقر شدند که یکی از نقاط تمرکز آنها تپه «نورمهال» بود، پس از نقل مکان آمریکاییها و رفتن کسانی که پس از آمریکاییها آنجا بودند، تعدادی انگلیسی که برای امر تجارت در همدان فعالیت داشتند، عمارت منسوب به آمریکاییها را انتخاب کرده و در آنجا مستقر شدند.
نورمهال، عمارت زیبای آن و توضیحاتی که در بالا آورده شد را یک طرف بگذاریم و آن طرف قضیه را هم شرح دهیم. «ساخت و ساز» در جوار این خانه تاریخی قصه غمانگیزی است که هر چند وقت یکبار سر زبانها میافتد.
پس از آخرین خبر مربوط به نورمهال که ساخت برجهای دوقلوی کمیته امداد در عرصه این بنای تاریخی در سال گذشته بود، چند روز پیش خبرهایی مبنی بر ساخت برج ۳۳ طبقه در جنب عمارت به گوش رسید که اما و اگرهای فراوانی بههمراه داشت، خبرها حاکی از تغییر کاربری زمین جنب نورمهال و ساخت برج چند طبقه مسکونی و بلندمرتبهسازی در جوار آن بود، به همین دلیل پای صحبتهای 2 تن از اعضای شورای شهر همدان نشستیم تا از برجسازی جنب نورمهال بگویند.
رئیس شورای اسلامی شهر همدان در اینباره به خبرنگار ایسنا گفت: این پیشنهاد را شهرداری به کمیسیون ماده ۵ فرستاده و در آنجا رسیدگی شده است.
سیدمسعود عسگریان ادامه داد: با توجه به اینکه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مجوزی مبنیبر قرار نداشتن زمین در حریم نورمهال صادر کرده، باید مشاور طرح جامع شهر همدان نیز آن را بررسی کرده و نظر دهد.
وی با بیان اینکه این طرح هنوز صد درصد تأیید نشده است، اظهار کرد: هر طرحی که کمیته فنی و کمیسیون ماده ۵ مصوب میکند، باید در شورای عالی معماری و شهرسازی کشور هم تأیید شود و از آنجا که در شهر همدان مشاور طرح جامع داریم این مشاور نیز باید طرح را تأیید کند.
رئیس شورای اسلامی شهر همدان افزود: به عبارت دیگر علاوهبر موافقت اداره کل راه و شهرسازی و وزارت میراث فرهنگی، 2 مرجع بالادستی نیز وجود دارد باید درباره ساخت برج 33 طبقه در کنار نورمهال نظر بدهند.
وی با اشاره به اینکه علاوهبر این مکان با بلندمرتبهسازی 2 نقطه دیگر هم موافقت شده است، مطرح کرد: اجرای تمام این طرحها منوط به نظر مشاور و شورای عالی معماری و شهرسازی کشور است.
عسگریان با بیان اینکه درباره بحث بلندمرتبهسازی، شهروندان تابع مجوز دستگاههای تخصصی هستند، گفت: شورا وظیفه نظارت بر این امور را دارد و دستگاههای متولی براساس ضوابط و مقررات هر آنچه را اعلام کنند اعضای شورای شهر منطبق کرده و ایرادات فرضی را منعکس میکند.
وی افزود: مساحت این زمین ۳ هزار و ۵۰۰ متر و متعلق به دولت است و پس از اخذ موافقت میراث فرهنگی و انجام فرایند قانونی در کمیته فنی و کمیسیون ماده ۵ منتظر اظهارنظر مشاور طرح جامع و شورایعالی معماری و شهرسازی کشور هستیم.
رئیس شورای شهر همدان ادامه داد: اصولاً و قانوناً درباره این قضیه مراجع بالادستی باید بررسیهای جامع و کامل را انجام دهند و اظهارنظر قطعی را اعلام کنند.
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای اسلامی شهر همدان نیز در گفتوگو با ایسنا، بیان کرد: این اقدام از طریق شورای شهر انجام نشده و ما در کمیسیون تخصصی از این قضیه اطلاع نداشتیم اما روند قانونی از طریق کمیسیون ماده ۵ طی شده است.
نرگس نورا...زاده توضیح داد: آنچه بنده تاکنون مطلع شدهام، این است که بهظاهر شورایعالی معماری و شهرسازی این مصوبه را رد و اعلام کرده براساس ضوابط شورایعالی بلندمرتبهسازی در شهرها نیازمند طرح جامع است که باید از طریق مشاور انجام و در شورایعالی مصوب شود و تنها در مکانهایی که مورد تصویب قرار بگیرد، مجوز صادر شود.
وی با بیان اینکه براساس نامهای که بهتازگی و در پاسخ این مصوبه به استان ابلاغ شده طرح فوق کنار گذاشته خواهد شد، گفت: بلندمرتبه سازی ماحصل تفکر معماری ایرانی- اسلامی نیست و زاییده تفکر غرب است.
نورا...زاده شرح داد: امروزه دنیای غرب هم در ضوابط شهرسازی به سمت بلندمرتبه سازی نمیرود و این قضیه را منسوخ شده میداند، از آنجا که ایجاد بلندمرتبهها مشکلات اجتماعی و کالبدی برای شهرها ایجاد کرد، دنیای غرب به این نتیجه رسید که بلندمرتبه سازی نمیتواند درمان مناسبی برای ایجاد مسکن در شهرها باشد.
وی ادامه داد: بنابراین نظام غربی که خود ایجادکننده و سردمدار بلندمرتبه سازی بود، در حال حاضر آن را کنار گذاشته و برای آن جایگزینهایی تعریف کرده است؛ به عنوان مثال در حوزه تبلیغات بحث مزارع، خانههای تک ساختمانی و احترام به طبیعت را جایگزین و مطرح میکند.
نورا...زاده خاطرنشان کرد: از نگاه معماری ایرانی- اسلامی بلندمرتبهسازی جایگاهی ندارد و از نگاه معماری غرب هم فعلاً منسوخ شده است و در ضوابط شهرسازی استفاده نمیشود؛ اما متأسفانه چون ما در نظام شهرسازی مقداری عقبتر هستیم، هنوز کاربرد دارد.
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر همدان افزود: مقام معظم رهبری در فرمایشات سال ۷۸ تأکید کردند بهدنبال شهرسازی ایرانی- اسلامی باشیم اما این قضیه آنطور که باید مورد توجه در ضوابط و قوانین مربوطه قرار نگرفت و بسیاری از شهرها بهدنبال آن هستند.
وی مطرح کرد: برخیها با این استدلال که بلندمرتبهسازی موجب کاهش قیمت مسکن میشود بهدنبال آن هستند، درصورتیکه این تصور اشتباه است، در بلندمرتبهسازی بهلحاظ یکسری هزینههای فنی و اجرایی که به ساختمان اضافه میشود، قیمت تمامشده ساختمان بیشتر است، از طرفی هر چه ارتفاع بیشتر باشد قیمت زمین برای سازنده کاهش پیدا میکند و به نفعش است اما خریدار، ساختمان را در ارتفاعسازی بسیار گرانتر میخرد.
نورا...زاده ادامه داد: درحالحاضر قیمت یک واحد در برج با یک ساختمان عادی در همان حوالی تفاوت دارد و در برج گرانتر است، به عبارت دیگر برجسازی در شرایط عادی هم موجب ارزانی مسکن نمیشود و منفعتش فقط برای سازنده است.
وی با اشاره به اینکه بلندمرتبهسازی نهتنها موجب ارزانی مسکن نمیشود بلکه به گرانتر شدن آن دامن میزند، گفت: اگر عمارت نورمهال حریمی داشته باشد و در ضوابط حریم بافت واجد ارزش حتماً باید رعایت شود و این موارد براساس ضابطه و قانون انجام میگیرد.
در پایان باید گفت: مشخص نیست اگر برجسازی در تپه نورمهال از نظر میراث فرهنگی ممنوعیت قانونی ندارد، پس چرا مجوز ساخت برای برجهای دوقلوی کمیته امداد صادر نشد و قرار است برجی ۳۳ طبقه توسط شهرداری در همان منطقه ساخته شود؟
|
