|
نقاشی دیواری به عنوان نخستین زایش راستین هنری انسان در سپیدهدم تاریخ همچنان تداوم و تاثیر خود را در بطن زندگی جوامع بشری حفظ کرده است.
طراحی فضاهای شهری به عنوان مکان وسیع و متنوعی از کار، زندگی و آمد و شد شهروندان از دیرباز مورد توجه بوده است و در این رابطه دیوارنگاری به عنوان هنری شهری و مردمی جلوهگر شده که تأثیر بسیاری بر مخاطب خود میگذارد. هنرهای شهری دارای ابعاد گستردهای است و شاخههای متنوعی از جمله مجسمهسازی و دیوارنگاری و طراحی محیطی حتی طراحی در طبیعت و فضاهای خارج از شهر نیز در این وادی میگنجد.
اما وقتی به بحث مهم رابطه ناظر (مخاطب) بر منظر (دیوار یا مکان نقاشی شده) برمیخوریم، بیشتر درگیر حساسیتها و پیچیدگیهای محتوای مطلب خواهیم شد.
نقاشی دیواری به عنوان یکی از اشکال هنری انسان در طول تاریخ، همواره از اهمیت خاصی برخوردار بوده و تأثیر آن بر زندگی انسان از دیرباز تاکنون آنچنان پایدار و ماندنی است که میتوان گفت کمتر رشته هنری چنین تأثیری را داشته است. زیرا بعضی از رشتههای هنری در مقاطعی از تاریخ بنا بر ضرورت و مجموعه شرایط خاصی شکل گرفته و در مقاطعی دیگر کاربرد لازم خود را از دست دادهاند.
امروزه نقاشی دیواری از نظر ایجاد تأثیر قوی بصری و آفرینش زیبایی و هماهنگی فرم و ریتم نقش ارزشمندی در آثار معماری و زیباسازی زندگی و محیط شهری دارد. این رشته هنری اگر به درستی شناخته شود و به درستی به اجرا درآید با توجه به فضاهای زیبا و باشکوهی که با مایههای فرهنگ و هنر هر قوم و ملتی درآمیخته، به آن ارزش و اعتبار والایی میدهد.
در دوران معاصر با توجه به تعریف و گستردگی ابزارهای بیانی در هنر نقاشی، بخصوص پس از جنبش مدرنیسم تاکنون، نقاشی دیواری، بالتبع تعریف گستردهتری پیدا کرده است. نقاشی دیواری در هر عصر و دورهای از تاریخ که کار شده، همچون دیگر عرصههای هنری، جدا از مناسبات اجتماعی، سیاسی، مذهبی و فرهنگی خود نبوده و اصول و مبانی زیباییشناختی خود را بر اساس مجموعه شرایط حاکم زمانه گرفته است.
بر همین اساس نحوه استقرار بافتهای شهری، شکل و فرم فضاهای شهری، میادین، پارکها و بوستانها، نماهای بیرونی کوچهها، خیابانها، ساختمانها، طراحی علائم شهری، طراحی شبکههای ارتباطی، طراحی ایستگاهها (مترو و اتوبوس) و گرافیک شهری (عنصر تبلیغات و ارتباط تصویری در شهر) همه و همه در قالب هنر و فعالیتهای هنری قابل طرح و بررسی است.
از طرفی نقاشی نقش مهمی در طراحی نشانهها و مبلمان شهری همچون ایستگاههای اتوبوس، فضاهای توقفگاهی در مسیرهای پیاده، کف و بر خیابانها، پلها و کنارگذر خیابانها دارد. تلاش باید مبتنی بر خارج کردن شهر از اغتشاش بصری و رسیدن آن به پاکیزگی باشد.
شلختگی سیمای شهر هم در بعد کلان خط آسمان و احجام آن و هم در سطح ملموستر واقع در منظر عابرپیاده، سبب گسستگی و رفتار عصبی مردم میشود. این عوامل در حقیقت، عوامل پنهان تربیتی شهر هستند نبود نظم و آرامش در نقاشی دیواری و مبلمان شهری، مثل سریالهای کمارزش تلویزیونی است که تمام روابط بین آدمها در آن در حد مچگیری، داد زدن، و دغلبازی خلاصه میشود و نشانی از آدمها و خانوادههای فرهیختهای که آرام حرف میزنند و لبخند بر لب دارند در آنها دیده نمیشود. شلختگی سیمای شهر هم در بعد کلان خط آسمان و احجام آن و هم در سطح ملموستر واقع در منظر عابرپیاده، سبب گسستگی و رفتار عصبی مردم میشود. این عوامل در حقیقت، عوامل پنهان تربیتی شهر هستند.
|
