|
یکی از اساسیترین چالشهای سرنوشتسازی که والدین در مسیر رشد فرزندشان با آن سر و کار دارند، کمک به کودک برای قرار گرفتن در مسیر کتاب خوانی است. اینکه چطور باید یک کودک خردسال را به سمت کتاب راهنمایی کرد و اینکه اصلا چه کتابهایی برای کودکان در سنین مختلف مفید است، ممکن است بارها و بارها ذهن والدین را درگیر کند بدون اینکه به پاسخ درخوری منتهی شود.
در این یادداشت سعی بر این است تا مجموعه کتابهایی که برای هر بازه سنی کمک کننده است، معرفی شده و نقاط قوت مجموعهها ذکر شود تا والدین و معلمان بتوانند کتابهای مناسبی برای کودکان انتخاب کنند.
مجموعه کتاب بچه باهوش برای کودکان یک تا سه سال
مایکل دال در مجموعه کتاب مصور و 7 جلدی بچهی باهوش که برای خردسالان به رشتهی تحریر درآورده است، توانسته با استفاده از مرحلهی رشد شناختی که کودک در آن قرار دارد، هر بار توجه کودک را به یک مسأله جلب کند. هر کدام از این 7جلد، شخصیت اصلی و مسأله منحصر به فرد خود را دارد.
کتاب نخست حول محور گاو کوچولو و خوراکیها میگذرد و دید مثبتی نسبت به انواع خوراکیهای مفید در کودک ایجاد میکند. شخصیت اصلی کتاب دوم بره کوچولو است که در مورد کتاب خواندن و نحوهای که والدین باید کودک را به سمت کتابخوانی هدایت کنند، نشانهها و نکات ارزندهای ارائه میدهد. سومین کتاب درباره مالکیت بر وسایل بازی و میل به بازی کردن است که در آن شیر کوچولو به کودک کمک میکند تا بتواند بین مالکیت بر وسایل بازی و میل به بازی کردن با دیگران تعادل مثبتی برقرار کند. جلد چهارم که یکی از بهترین جلدهای این مجموعه است درباره نحوه مواجهه میمون کوچولو با احساساتی مانند خشم، عصبانیت، غم و ... است.
کودک در این جلد با انواع احساسات خود روبهرو میشود، آنها را میشناسد و میتواند احساسات مختلف را از هم تشخیص دهد. در قسمت بعدی، فیل کوچولو با گوشهای بزرگی که دارد توجه کودک را به صداها جلب میکند، در این جلد فراگیری اهمیت گوش دادن به کودک کمک میکند تا راهی برای گوش دادن به صحبتهای والدین پیدا کند. ببر کوچولو در جلد ششم کودک را همراهی میکند تا بیاموزد که جمع و جور کردن وسیلههایش جزئی از فرآیند بازی در خانه است و دید مثبتی نسبت به کمک کردن در فعالیتهای خانگی در کودک ایجاد میکند.
مجموعه قصههای خرس کوچک و خرس بزرگ برای 3تا 5 سال
این مجموعه 5جلدی مصور نوشتهی مارتین وادل است که توانسته چندین بار جایزههای مختلفی را به خود اختصاص دهد. نخستین جلد این مجموعه با نام "خوابت نمیبرد خرس کوچولو"، به موانع خواب و ترس از تاریکی کودکان پرداخته است. در این جلد، خرس کوچولو بارها و بارها خرس بزرگ را در رختخواب صدا میکند و هربار خرس بزرگ تلاش میکند تا با حوصله به خواستههای او توجه کند و در مورد ترسش از تاریکی راهگشایی نماید.
"من و تو، خرس کوچولو" دومین جلد این مجموعه است و به میل کودکان به حضور دائمی والدین و بازی با آنها اشاره دارد. این داستان به کودک درباره محدودیتها و استقلال در بازی نکاتی میآموزد. سومین جلد این مجموعه با نام "آفرین خرس کوچولو" به میل و تلاش کودک در شناخت جهان اطراف اشاره دارد. در این کتاب خرس بزرگ نگران کاوشها و کنجکاویهای خرس کوچولو در جنگل است اما جلوی او را نمیگیرد و خرس کوچولو هم با اینکه از چیزهایی میترسد اما مطمئن است که خرس بزرگ مراقب اوست. دو جلد آخر "بیا برویم خانه، خرس کوچولو" و خوابت نمیبرد، "خرس کوچولو" نکات ارزندهای در مورد سؤال پرسیدن کودکان، کنجکاوی آنها در مورد همهچیز و آداب رفتن به رختخواب در بر دارد. به طور کلی این مجموعه مصور، به کودکان 3 تا 5سال کمک میکند تا با چالشهای رشدی بازه سنی خود آشنا شده و راههایی برای گذار از این مراحل در دل این کتابها پیدا کنند.
مجموعه قصههای فرانکلین برای کودکان 5تا 7 سال
پالت بورژوا و برندا کلارک توانستهاند در مجموعه 31 جلدی قصههای فرانکلین ارتباط ویژهای با کودکان 5سال به بالا برقرار کند و مجموعهکتابهای این 2نویسنده آنقدر در سراسر دنیا محبوب است که تا به حال به 38زبان ترجمه شده و مجموعههای تلویزیونی آنها نیز ساخته شده است. مجموعه مهارتها و ارزشهای اخلاقی که این کتابها برای کودکان بازگو میکنند، بسیار کارآمد و مفید است و شامل موضوعاتی مثل نظم، راستگویی، دوستیابی، آداب مهمانی رفتن، لزوم مراجعه به پزشک، مهربانی و... است. در هر جلد و با توجه به مسألهای که هر قسمت به آن اشاره دارد، فرانکلین با کمک پدر، مادر و دوستان خود تلاش میکند تا مسأله مورد نظر را حل کرده و بر مشکلات خود چیره شود.
نکته مهمی که این مجموعه در خود دارد، استفاده نکردن از پند و اندرز و استفاده از شیوه آموزش غیرمستقیم است که در غالب داستان ارائه میشود. برای مثال در کتاب "فرانکلین و بازی کامپیوتری" بدون اینکه مستقیم اشارهای به بد بودن بازیهای کامپیوتری شده باشد، کودک با عواقب بازی مدام مواجه شده و در دل داستان درسی که باید را دریافت میکند.
برای بازهی سنی یک تا 7 سال، کتابهای مختلفی وجود دارد و والدین با توجه به درجهبندی سنی کتابها، موضوعی که به آن علاقهمند هستند یا مشکلی که کودک با آن دست و پنجه نرم میکند، میتوانند کتاب مورد نظر خود را تهیه کنند. نکتهای که باید حتما مورد توجه قرار گیرد، انتخاب زمان مناسب برای خواندن کتاب است.
اگر به بهانه کتاب خواندن کودک را وادار به رفتن به رختخواب، بازی نکردن و... کنید، به جای تأثیر مثبت تأثیری منفی از کتاب خواندن بر کودک گذاشتهاید. بنابراین علاوه بر انتخاب کتاب، انتخاب زمان مناسب، بیان خوب و ایجاد جذابیت برای کودک بسیار مهم است.
|
