|
این بنای شگفتانگیز که روزگاری با معماری هوشمندانه خود، یخهای زمستانی را تا گرمای سوزان تابستان سالم نگه میداشت، سال ۱۳۹۸ بر اثر سیلاب و بارشهای سنگین، گنبد تاریخیاش را از دست داد و یکی از ارزشمندترین نمادهای دانش بومی این دیار در آستانه نابودی قرار گرفت. با این حال، پس از ماهها تلاش بیوقفه، اکنون این اثر شاخص ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و در صورت تأمین اعتبار تا پایان شهریور امسال به بهرهبرداری خواهد رسید تا به عنوان یک جاذبه منحصربهفرد، آماده استقبال از گردشگران باشد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ملایر با تأکید بر پیشرفت ملموس این پروژه اظهار کرد: سال گذشته با اعتبار ۹۴۰ میلیون تومانی که به این پروژه تخصیص داده شد، قراردادی با پیمانکار ذیصلاح منعقد کردیم و عملیات محوطهسازی، زیرسازی کف و ایجاد دیواره سنگی حصار پیرامونی یخدان را با موفقیت به انجام رساندیم.
ابراهیم جلیلی افزود: برنامه امسال، تکمیل زیرساختهای آب، برق و نورپردازی و ادامه محوطهسازی است تا این بنای تاریخی را به فاز گردشگری برسانیم. اگر اعتبار مصوب سال ۱۴۰۴ که یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان برای مرمت بناهای تاریخی شهرستان در نظر گرفته شده، تخصیص پیدا کند، تا شهریورماه یخدان به بهرهبرداری میرسد.
وی گفت: یخدان میرفتاح که در اسفند ۱۳۷۹ با شماره ۳۲۴۲ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده، نمونهای از دانش بومی ایرانیان در ذخیرهسازی یخ برای ماههای گرم سال است. این بنا از 3 بخش اصلی تشکیل میشود: مخزن یخ در عمق منفی 6متری، ساقه نگهدارنده گنبد به ارتفاع 4متر و خود گنبد.
نکته قابل توجه، استفاده از 2ردیف خشت در دیوارههای داخلی و خارجی است که نقش عایق حرارتی را ایفا میکرده و از ذوب شدن یخها جلوگیری میکرده است.
جلیلی در این زمینه خاطرنشان کرد: در فرآیند آسیبشناسی، تمام الحاقات بنا را بهدرستی شناسایی کردیم و مرمت را با حفظ کامل اصالت اولیه اثر پیش بردیم. چیزی که امروز میبینیم، بازسازی بیهویت نیست؛ ترمیمی با حفظ جان تاریخی بنا است.
رئیس میراث فرهنگی ملایر در پایان با امیدواری از آینده این بنای تاریخی گفت: یخدان میرفتاح نه فقط یک بنای قدیمی که نماد فرآیند تبدیل آب به یخ در گذشته است. اگر به بهرهبرداری برسد، یک جاذبه منحصربهفرد برای ملایر و تمام غرب کشور خواهد بود.
گفتنی است؛ این اثر ارزشمند که توسط شخصی به نام «میرفتاح» در دوره قاجار ایجاد شده، سالها بهعنوان یکی از نمادهای هوشمندی معماری بومی در غرب کشور شناخته میشود. حالا پس از ماهها تلاش، یخدان میرفتاح بار دیگر هویت ازدسترفته خود را بازیافته است و بزودی پذیرای گردشگران خواهد بود.
|
