|
■ «لائودیسه» چگونه «نهاوند» شد؟
توکل دارائی ناشر، نویسنده و محقق نهاوندی که جهان اسلام را مدیون ابنسینا میداند و تمدن را محصول کتاب، از ضرورت شناخت بیشتر مردم از تاریخ و فرهنگ و تمدنشان میگوید.
به گزارش ایبنا، نخستین نشست مجازی «لائودیسه» میزبان توکل دارائی نویسنده، محقق و ناشر نهاوندی و مدیر روابط عمومی بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا بود.
در این نشست، میلاد امینیان رئیس کتابخانههای عمومی نهاوند که متولی آنلاین برگزار شدن این نشست بود ، توضیح داد که نشست با هدف گفتمانسازی درباره کتاب و کتابخوانی در شهرستان نهاوند تدارک دیده شده و در آینده میزبان بزرگان این عرصه از سراسر کشور خواهد بود.
ممکن است برای مخاطبان درباره عنوان «لائودیسه» پرسش پیش آید، درباره این عنوان توضیحاتی را بفرمایید؟
همانگونه که مستحضر هستید، نهاوند پیشینه تاریخی بلندی دارد و جزو شهرهای بسیار مهم کشور از نظر تاریخ و تمدن است. پس از حمله اسکندر و تسلط یونانیمآبی بر قسمتهای بزرگی از ایران آن زمان، نهاوند در دوره سلوکی مرکز و پایتختی برای آنتیخوس سوم به نام لائودیسه یا لائودیکا (با تلفظ فرانسه) بوده است.
اگر بخواهیم به نهاوند یک نگاه تاریخی داشته باشیم، نیاز است نگاه جهانی داشته باشیم؛ لائودیسه ضمن اینکه یک اسم بیگانه تلقی میشود اما در عین حال نشان از جایگاه بلند نهاوند در تاریخ دارد، مثل هگمتانه که در همدان است و به یونانی آن را اکباتان مینامیدند و این نام اکنون نیز برجاست. گفتیم در سایه معرفی نهاوند این اسم را معرفی کنیم تا گردشگری فرهنگی نیز در نهاوند پا بگیرد و نهاوندیها نیز با تاریخ و فرهنگ خود آشنا شوند.
پیشنهاد شما به نسل جدید که درگیر اینترنت و سرگرمیهای وابسته به آن هستند، چیست؟ چه کنیم تا ورژنهای جدید «توکل دارائی» را داشته باشیم؟
من برخلاف این نظر که میگوید اینترنت فرهنگ کتابخوانی را کمرنگ کرده است، معتقدم اینترنت مقرب فرهنگ خواهد بود و نسبت به مسائل فضای مجازی خیلی خوشبین هستم. آن مطالبی هم که در فضای مجازی منتشر میشود، محصول کتاب است؛ حتی مطالب کپیشده و حتی چیزی که در فضای عامه و معمولی تولید شده است، محصول کتاب است. من کتاب را مبنا و معیار اصلی میدانم. حتی بالا بردن شعور اجتماعی با کتاب خواندن میسر میشود. اساس تفکر فرهنگی اجتماعی کشور را بر مبنای کتاب میدانم و بسیاری از چالشهای جامعه با کتاب رفع میشود.
به قول شما مسأله دنیا، کتاب و کتابخوانی است. در بحث مطالعاتی چه پیشنهادی دارید؟ چه کتابهایی را بهتر است بخوانیم؟
گاهی آماری از میزان کتابخوانی جامعه منتشر و انتقاداتی به کم بودن آن وارد میشود. باید بگویم که کتاب گران شده است و هزینه بالایی برای تولید آن صرف میشود. من بهعنوان یک ناشر دولتی که بودجه نشر کتاب را از دولت میگیرم، دارم این را میگویم. بهعنوان نمونه کتاب اخیری را مثال میزنم که درباره ابن سینا درحال نشر آن هستیم که طبق محاسبات با تیراژ 500 نسخه هزینهای 40 میلیون تومانی در بر دارد. این هزینه بالا و برگشت آن بسیار سخت است. شاید برخی توقع دارند که مردم باید کتاب بخرند اما با این قیمتها عملا ممکن نیست. واقعیت این است که کتابخانههای عمومی در سطح کشور و شهر من، نهاوند، کتابهای خوب و متنوعی وجود دارد و اگر کسی کتابخوان باشد، میتواند به آن دسترسی پیدا کند، در عین حال ما با توجه به علایقی که داریم، کتاب را انتخاب کنیم.
من حقالتألیف و سایر حقوق ذینفعان را قبول دارم و چون ناشر هستم، بر آن هم خیلی تأکید دارم اما در عینحال pdf کتابهایی که دیگر مشمول کپیرایت نیستند، در اینترنت بهوفور یافت میشود. حتی کتابهای دارای کپیرایت هم در سایتها و اپلیکیشنهای موجود با قیمتهای مناسب درحال عرضه است. باید نسل جدید را با کتاب بیشتر آشنا کنیم.
لطفا درباره ابن سینا نیز برایمان سخن بگویید.
ابن سینا شخصیتی نیست که بشود در چند دقیقه درباره او توضیح داد. اما مختصر بگویم که یک ابن سینای تاریخی داریم که باید مطالعه کرد و یک ابن سینای امروزی که باید خوانش امروزی از آن داشت؛ ابن سینای امروزی به این معنا که ما به ابن سینا نیاز داریم. مبنا و فونداسیون تفکر ابن سینا چیست؟ عقلانیت و خِرد است، چیزی که جامعه امروزین ما به آن نیاز دارد. ما ابن سینا را ستایش میکنیم که در دوره خاصی در تمدن اسلامی رشد یافته و عقلانیت و خرد تمدن ما ناشی از ابن سینا است.
یکی از بزرگان گفته بود که اگر بتوانیم ابن سینا را با سُرنگی از اسلام بیرون بکشیم، از آن طالبان بیرون میآید؛ یک نگاه خفقانی و ترجمهای آنچنان از اسلام. و اینجا عظمت ابن سینا مشخص میشود. کتاب «قانون» ابن سینا یک میلیون واژه دارد. این کتاب یک دایرهالمعارف است. تمام علوم گذشته خود را در یک کتاب گرد آورده است. کسی که «شفا» را نوشته که در حوزه فلسفه یک دایرهالمعارف بزرگ است؛ درحالیکه اکنون برای تدوین یک دایرهالمعارف صد تا 200 نفر مشارکت میکنند. ابن سینا این کتابها را در 58 سال عمری که داشته، نوشته است.
ابن سینا به کل تمدن اسلام خدمت کرده است و نمیتوان از تمدن اسلامی او را حذف کرد. در حوزه پزشکی در تمام دنیا شناخته شده از شرق تا غرب عالم و هنوز هم طب ابن سینا (نه خرافاتی که در دنیای مجازی منتشر میشود) بهعنوان طب پیشگیری و سلامت شناخته میشود. طبیعتا برخی قسمتها نیز بهدلیل نبود ابزار در آن زمان دقیق نیست. ابن سینا با تمام زحماتی که کشیده درحالی که یک تبعیدی و مهاجر الیا... بوده، به همدان آمده و همیشه در همه حال حتی در سفر کتاب خوانده است.
در جایی خواندم قسمتی از یکی از کتابهای خود (شفا یا نجات) را درحال سفر به «شاپور خواست» (خرمآباد امروزی) املا میکرد. (میدانیم که در آن زمان برخی از استانها همچون لرستان نیز جزو همدان بودهاند و اگر میگوییم که بوعلی سینا در همدان بوده با اینکه در خرمآباد بوده، تناقض ندارد.)
نمیگوییم که بوعلیسینا شخصیت ناشناختهای است و شاید قصور ما هم بوده که آنگونه باید و شاید به شخصیتش نپرداختهایم؛ اما توصیه میکنم در خانهها درباره شخصیت بوعلی سینا صحبت شود. با توجه به مسئولیتم در بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا و ارتباطات بینالملل، میدانم که امروز کتب بوعلی سینا را با هزینههای بسیار تصحیح میکنند. برای کتاب الهیات شفا در اروپا هزینه زیادی شد، در ایتالیا تحقیقات زیادی در این باره شد.
میتوان گفت سر سلسله کتابخواران حکیم بوعلیسینا بوده است؟
در اینباره بگویم در ابتدای شهرت بوعلی سینا در طب، میرود تا امیر بخارا را مداوا کند. پس از مداوا امیر سامانیان کتابخانه خود را در اختیار بوعلی سینا میگذارد و حدود 40-30 سال بعد درحالیکه همیشه درحال سفر بوده است، میگوید من در کتابخانه سامانیان کتابهایی را دیدم که دیگر هیچوقت نه اسمشان را شنیدم و نه آنها را دیدم.
توصیه شما برای افزایش کتابخوانی چیست؟
هرچند کتابخانههای عمومی پس از مستقل شدن بسیار خوب عمل کرده و فرصت مناسبی در این بستر ایجاد کرده است، اما مشکل این است که کودکان در مدارس دسترسی مطلوبی به کتاب ندارند. به عقیده من هر روستا حداقل باید یک کتابخانه داشته باشد و آموزش و پرورش نیز با جدیت کتابخانههای مدارس را از منابع مفید و غنی بهرهمند کنند.
|
