|
امروز یکم آبان ماه مصادف است با روز آمار و برنامهریزی ما این تاریخ را فرصتی تلقی کردیم برای پرداختن به نقش آمار در وضعیت گردشگری ایران .
صنعت گردشگری به عنوان یکی از پویاترین صنایع جهان بسیاری از افراد را به خود جلب کرده است و حجم جابهجایی پول و اطلاعات و تکنولوژی در این صنعت و البته میزان اشتغالزایی در آن چنان گسترده است که گاهی سبب شگفتی دستاندرکاران گردشگری شده است .
به گزارش همدان پیام، طبق آخرین گزارش سازمان جهانی گردشگری ورود گردشگران بینالمللی در 3ماه نخست سال ۲۰۲۴ به ۹۷درصد سطوحِ پیش از همهگیری رسیده است و بیش از ۲۸۵میلیون گردشگر بینالمللی در ماههای ژانویه تا مارس سفر کردهاند.
بر اساس آمار اعلام شده از سوی سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل متحد، سفر بینالمللی گردشگران در 3ماه نخست سال ۲۰۲۴ به ۹۷درصد سطوحِ پیش از همهگیری رسیده است و در مجموع بیش از ۲۸۵میلیون گردشگر بینالمللی در فاصله زمانی ژانویه تا مارس ۲۰۲۴ سفر کردهاند که حدود ۲۰درصد بیشتر از 3ماه نخست سال ۲۰۲۳ است که نشاندهنده نزدیک شدن به بهبودی کامل از اثرات منفی همهگیری کرونا بر این صنعت است.
در سال ۲۰۲۳، سفر بینالمللی گردشگران به ۸۹ درصد از سطح سال ۲۰۱۹ رسیده بود، در حالی که درآمدهای صادرات گردشگری در ۹۷ درصد سطح آن سال رسید و تولید ناخالص داخلی گردشگری مستقیم، در همان سطوح سال ۲۰۱۹ باقی ماند.
به عقیده بسیاری از کارشناسان و فعالان گردشگری وجود اطلاعات و آمار دقیق در این صنعت پویا میتواند آینده گردشگری منطقه ای را در دهکده جهانی رقم بزند و موفقیت یا نبود موفقیت آن را تعیین کند. این اهمیت آن چنان بوده که هر سال سازمان جهانی گردشگری نسبت به انتشار این اطلاعات و آمار اقدام میکند و با انتشار کتابچههایی حاوی این اطلاعات و سعی میکند علاوه بر تعیین سیاستهای کلان خود در این زمینه راهنمایی برای بخش خصوصی و سرمایهگذاران این صنعت باشد.
از اینرو طبق اظهار نظر مقامات سازمان جهانی گردشگری، آمار و اطلاعات شالوده برنامهریزی و توسعه صنعت گردشگری است و به همین دلیل اهمیت ویژهای در توسعه آن دارند و این سازمان برای ادامه توسعه و رونق گردشگری، نسبت به استانداردسازی مفاهیم یاد شده و استفاده از روشهای آمارگیری نوین تأکید داشته و دارد. میزان درآمد این صنعت، افراد شاغل آن، تعداد صنایع درگیر گردشگری و میزان اقامت گردشگران در نقاط مختلف جهان بیشتر اطلاعاتی بسیار ساده اما تأکیدی برای صنعت گردشگری است و هرچه کشوری در این صنعت رشد کرده باشد شاهد وجود اطلاعات و آمار دقیقتری از این صنعت در مجامع بینالمللی هستیم.
جریان ورودی گردشگر خارجی به کشورمان دچار «ریزش و رویش» اساسی شده و نتیجه آن، غلبه توریستهای همسایه است. نبضسنجی توریسم ۱۴۰۲ 3پیام معنادار برای وزیر گردشگری دولت چهاردهم دارد. جزئیات این بررسی نشان میدهد، بیشترین گردشگر خارجی را عراقیها تشکیل میدهند که بیشتر برای تفریح و درمان وارد ایران میشوند. با این حال هزینهکرد همسایهها در مقاصد گردشگری نسبت به گردشگر اروپایی پایین است. از طرفی، مدتی است «نیرویکار» مهاجر از مبدأ افغانستان، به حساب «گردشگر خارجی» نوشته میشود که این، عیار آمار توریسم را تحتتأثیر قرار میدهد.
دادههای جدید مرکز آمار نشان میدهد از سال 1396 تا زمستان 1402 به جز 2 سال بیشترین گردشگران ورودی به ایران را عراقیها تشکیل میدهند. بر اساس این آمارها از6میلیون گردشگر ورودی ایران در سال 1402، 2میلیون و 700هزار نفر عراقی، یک میلیون و 300هزار نفر افغان و 800هزار نفر از ترکیه هستند. این آمارها همچنین نشان میدهد تنها در سالهای 1399 و 1400 که کشورمان درگیر همهگیری کرونا بود، افغانها بالاترین عدد گردشگران ورودی را به دست آوردند. چرا عراقیها رتبه نخست گردشگران ورودی به ایران را در اختیار دارند؟ آنها با چه انگیزههایی سفر میکنند و آیا میتوان بر این اساس، برنامهای برای سایر کشورها هم داشت؟ ولی تیموری معاون سابق وزارت گردشگری، میراث فرهنگی و صنایعدستی به رسانهها چندی پیش گفت: تبادلات گردشگری بر اساس روابط فرهنگی و دیپلماتیک شکل میگیرد. ما در ایران از جنبههای اقتصادی، فرهنگی و سیاسی ارتباط بیشتری با عراق داریم و همین موضوع سبب شده تبادل 2طرفه گردشگر بین 2کشور بالا باشد.
در عمل گردشگری اولویت دولت باشد
ارشک مسائلی پژوهشگر حوزه گردشگری هم به «دنیای اقتصاد» میگوید: باید از 2زاویه به مقوله تعداد بالای گردشگران عراقی نسبت به توریستهای سایر کشورها نگاه کرد.
وی ادامه میدهد: یکی از این زاویهها به مقوله تقاضا برمیگردد. در حال حاضر با توجه به تحریمها و مسائل و معضلاتی که از سوی کشورهای دیگر به ما اعمال میشود ناچاریم تجارت خارجی خود را با کشورهای محدودی انجام دهیم. عراق، امارات، چین و روسیه بخشی از این کشورها هستند که در همسایگی ایران قرار دارند.
به گفته وی، ایران به لحاظ رقابت قیمتی نسبت به سایر کشورها شرایط خوبی دارد. این پژوهشگر گردشگری میافزاید: در ایران خدمات مرتبط با توریسم ارزان است و همین موضوع کشورمان را برای گردشگران جذاب میکند.
مسائلی میگوید: بهرغم اینکه ایران لغو یک طرفه روادید را برای کشورهای زیادی لحاظ کرده، توریستهای این کشورها مقصد سفرشان را ایران قرار ندادهاند.
متأسفانه تحریمها سبب شده در 15سال اخیر به لحاظ سرمایهگذاری در حوزههای مختلف تأسیسات و زیرساختهای گردشگری شرایط سختی داشته باشیم و همین موضوع برخی را از سفر به کشورمان منصرف میکند.
به گفته مسائلی بخش دوم به عرضه بازمیگردد. وی توضیح میدهد: در سالهای اخیر با فروش 4 میلیون بشکهای نفت توسط عراق درآمد سرانه بخشی از جمعیت این کشور بالا رفته است.
در عین حال گردشگرانی که به دنبال خدمات فرودگاهی، اقامتگاهی و تفریحی خوب هستند اغلب به کشورهای دیگر سفر میکنند و در مقابل گردشگران مذهبی که برایشان اصول اولیه مذهبی مقصد مهم است، ایران را انتخاب میکنند. وی اضافه میکند: در شمال کشورمان زمینهای زیادی توسط عراقیها خریداری شده است. آنها معمولا در رامسر، رودسر و سایر شهرها خانههایی خریدهاند و در تعطیلات از طبیعت بکر این مناطق بهره میگیرند.
این پژوهشگر حوزه توریسم معتقد است که گردشگری در عمل باید به عنوان اولویت لحاظ شود و نه روی کاغذ! وی میگوید: صنعت توریسم در برنامههای مختلف توسعه آمده است اما در عمل حمایتی نمیشود. به علاوه گردشگری در محیط صلحآمیز رشد پیدا کرده و نیازمند تکنولوژی و سرمایهگذاری است. ما باید بتوانیم سرمایهگذاران را مجاب کنیم در مراکز تفریحی، سرگرمی، بین راهی و... سرمایههایشان را وارد کنند و این امر نیازمند تضمین بازگشت سرمایه است.
وی ادامه میدهد: توریستهای غربی میانگین هزینهشان در مقصد به 2 تا 3هزار دلار میرسد در حالی که گردشگران همسایه به شکل میانگینهزار دلار هزینه میکنند. بنابراین هر چقدر تعداد بیشتری توریست از کشورهای اروپایی نظیر انگلیس، اسپانیا، فرانسه، آلمان و... وارد ایران شوند ارزش افزوده بیشتری نصیب کشورمان میشود؛ از این رواست که جذب این گردشگران باید در دستور کار قرار بگیرد.
|
