|
۱- صاحبنظران کشور درباره ابعاد دولت نظرات گوناگونی دارند، برخی بر مداخله دولت در تمام امور باور دارند و برخی با الگوبرداری از نظامهای سیاسی توسعهیافته بر کوچکسازی دولت و رسیدن بر دولت کوچک قدرتمند نظر دارند.
در این سالها با آنکه غلبه با طرفداران دولت کوچک بوده اما ترکیب این دیدگاهها و محافظهکاری تاریخی ایرانیها دلیلی شده تا نهتنها دولت کوچک نشود بلکه نیروها و هزینههای آن افزایش بیابد و وظایف و مسئولیتهای آن هم تا دخالت در تمامی امور و حوزهها افزایش یافته است!
۲- طرفداران نظریات دولت کوچک یا دولت بزرگ در هر شرایطی که قدرت داشتهاند برای به کرسی نشاندن نظریه خود کوشیدهاند و تلاش کردهاند تا یا دولت را توسعه دهند و یا دولت را کوچکسازی و مقتدر کنند.
نتیجه این اقدامات امروز ساختار نامتوازنی شده که دولت را بسیار بزرگ و ناکارآمد و در عین حال کوچک اما نامقتدر نشان می دهد.
۳- از سردرگمی دولتها در این مقوله همین بس که زمانی دولتی تصمیم به استخدام ۵۰۰ هزار نفری بدون ضابطهای خاص میگیرد و دولت را بهزعم برخی سنگین و خسته میکند و دولتی دیگر تقریبا هیچ استخدامی ندارد و برای ورود حداقلی و خروج حداکثری نیروها از دولت برنامهریزی می کند.
این سردرگمی پایانی ندارد و مشخص هم نیست به این زودیها پایان یابد.
۴- بهنظر میرسد بیشتر دولتمردان ارشد طرفدار نظریه دولت کوچک قدرتمند هستند و در این راستا از طرحهای کاهش وزارتخانهها و ادغامها حمایت میکنند.
ادغامهایی که بهظاهر از تعدد وزارتخانهها میکاهد اما وزارتخانه جدیدی را ایجاد میکند که تعدد وظایف و مسئولیتهای آن مانع عملکرد درست و ارائه کارکرد واقعی میکشود و معمولا وزرا انجام ناقص بخش دم دستی وظایف را انتخاب و دیگر بخشها را تعطیل میکنند!
۵- امروز دیگر بهروشنی اثبات شده که ادغام وزارتخانههای تعاون، کار و رفاه اجتماعی بهطور کامل تعاون را تعطیل کرد و از رفاه هم تنها پوستهای باقی ماند که در شرایط بحرانی مانند کرونا توان لازم برای ایفای نقش ندارد.
یا ادغام وزارتخانههای مسکن و راه و شهرسازی، مسکن را به تعطیلی کامل کشاند و از شهرسازی هم خبری نیست!
در ادغام صنعت و معدن و بازرگانی، این حوزه بازرگانی بود که کارایی خود را از دست داد تا دولت با علم به این موضوع و آسیبهای آن در شرایط تحریم، بارها بر احیای وزارت بازرگانی تاکید کند.
در تربیت بدنی و جوانان هم، معاونت جوانان از ارائه کارایی و عملکرد سازمان ملی جوانان عاجز است.
و از همه دردناکتر وضعیت جهادسازندگی است که در ادغام با کشاورزی ناپدید شده و تنها خاطرهای از آن همه اخلاص و خدمت باقی مانده است.
۶- این ادغامهای تعطیلساز که پاسخ به بخشی از نیازهای اصلی مردم کشور را تعطیل کرده نهتنها دولت را کوچک و قدرتمند نکرده بلکه هزینهها را افزایش و دولت را در پاسخ به این مطالبات مهم ناتوان کرده و دولتی عاجز را به نمایش گذاشته است.
در واقع این تجربه نشان میدهد که ادغامهای فلهای و بدون کارشناسی و مطالعه، دولتها را از توان و داشتههای خود تهی میکند و توان نقشآفرینی موثر در پاسخ به مطالبات عمومی و عادیسازی شرایط بحران را از دولتها سلب میکند.
۷- بهنظر میرسد در شرایطی که نقشآفرینی دولتها پساز کرونا افزایش یافته و بهنوعی به نقش اصلی خود که تامین امنیت و آزادیها و پاسخ به مطالبات مردم است، بازگشتهاند، زمان مناسبی است تا درباره این ادغامها تجدیدنظر اساسی انجام شود زیرا کوچکسازی و اقتداربخشی به دولت با طی این راه محقق نشده است.
مجلس یازدهم در این زمینه میتواند با مطالعه و کارشناسی بیشتر، راهگشا باشد و دولت را از سردرگمی برهاند.
|
