|
حضرت امام(ره) پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران پیامی داشتند که مسکن را از حداقل حقوق هر فرد در جامعه میدانستند و فرمودند: «همه محرومان باید خانه داشته باشند. هیچ کسی در هیچ گوشه مملکت نباید از داشتن خانه محروم باشد. بر دولت اسلامی است که برای این مسأله مهم چارهای بیندیشد».
آیا تاکنون چنین شده؟
در ابتدای انقلاب نهادهایی جهت کمک به محرومین شکل گرفت از جمله بنیاد مستضعفان، بنیاد مسکن و... که در آن زمان حرکتهایی هم کردند ولی به مرور بنیاد مستضعفان از ساخت مسکن فاصله گرفت و بنیاد مسکن نیز از ساخت مسکن در شهرهای بزرگ به شهرهای با جمعیت زیر 25 هزار نفر گرایش پیدا کرد. که تا هماکنون این وظیفه را در حد اعلی، با روشهای خاص خود برای مساکن روستایی و شهرهای زیر 25 هزار نفر انجام داده است، درحالیکه بنیاد مسکن با توجه به بهکارگیری و تربیت ناظران دارای پروانه نظام فنی و مهندسی کارکشته و پای کار توانایی بیشتر از این را دارد و تاکنون نشان داده که میتواند. حالا که شرایط از نظر ساخت مسکن در شهرستانها و کلانشهرها بهدلیل کمکاری دولت به این وخامت رسیده، باز هم ساخت مسکن ملی به بنیاد مسکن در بیشتر شهرستانها واگذار شده که جای خوشحالی است. خارج از توانایی انجام درست این کار توسط بنیاد مسکن، اما مطمئنا توانایی انجام اين کار را دارد. اما باید ابتدا شرایطی برای مردم کمدرآمد در نظر گرفته شود از جمله تأمین زمین رایگان که باز هم یکی از راهکارهای حضرت امام(ره) بود و این مورد هم توسط دولت فعلا انجام شده است. در نظام اسلامی تأمین مسکن یکی از نخستین تکالیف دولتهاست. چنانچه در 3 بند قانون اساسی به این مسأله اشاره شده است. در اصل سوم قانون اساسی تأکید شده است برای تأمین نیازهای اساسی که مسکن یکی از آنهاست، دولتها باید تمام امکانات خود را بهکار ببندد.
در شرایط ناگوار فعلی تأمین مسکن که بیشترین سهم را نیز در سبد هزینههای یک خانواده ایرانی دارد، دولت به ارائه طرح مسکن ملی اقدام کرده که از نظر نگارنده و بسیاری از فعالان و متخصصان این امر مشکلات فراوانی دارد؛ از آن جمله درنظر نگرفتن شرایط منطقهای، نیاز خانواده به مقدار متراژ ساختمان در حد توان و درآمد و آمایش سرزمینی از اين لحاظ که چه تعداد واحد و برای چه افرادی در کدام شهرستان براي افراد واحد مسکوني ساخته شود.
مسکن مهر یک نمونه خوب برای دولت کنونی بود که با رفع مشکلات جزئی طرح ميتوانست با الگوبرداري از آن تعداد زيادي برای افراد نیازمند و با درآمد کم ساختمان بسازد.
متأسفانه هماکنون اصلا طرح ملی مسکن در حد توانایی قشر ضعیف و متوسط به پایین نیست.
در دولتهای نهم ودهم تمام تمرکز متولیان بخش مسکن معطوف اجرای طرح مسکن مهر بود، زیرا درک کرده بودند که چرخ اقتصاد یک کشور با ساختوساز ميچرخد و از طرفی برای اقشار کمدرآمد شرایط آرمانی ایجاد کردند و به واقع توانستند تعدادي از نیازمندان را با این طرح خانهدار کنند.
درحال حاضر فردی که یک میلیون و 500 هزار تومان در ماه درآمد دارد، چگونه میتواند ۲۰۰ میلیون آورده داشته باشد و نیز همزمان در رهن خانه تا ساخت، توفیقی داشته باشد و پس از ساخت هم ماهیانه تمام مبلغ درآمد ماهیانه خود را به اقساط بدهد؟ حتی برای خانوادههای با درآمد ماهیانه تا ۳ میلیون تومان و حتی بیشتر نیز چنین طرحی قابل اجرا نیست. از طرفی دولت محترم تمامی هزینهها را در کلانشهرها و شهرستانها به یک نحو دیده است. از سویی اصلا به متراژ مورد نیاز هر خانواده توجه نکرده که شاید یک خانواده با متراژ 60 تا 75 متر هم میتواند راضی باشد.
در شرایط فعلی تأمین مسکن برای بسیاری از خانوادهها آسان نیست. نسبت قیمت مسکن به درآمد خانوادهها نشان میدهد، بسیاری از خانوادهها تا صاحب مسکن شدن فاصله بسیاری دارند، پس با ساخت متراژ کمتر هم یک خانواده 2 نفره یا 3 نفره راضی هستند. اگر پیام حضرت امام و قانون اساسی سرلوحه متولیان بخش مسکن باشد، باید شرایط تأمین مسکن را تسهیل کنند و زمان انتظار برای صاحبخانه شدن خانوادهها را کاهش دهند.
پرسش اینجاست که آیا در کشور بهویژه دولت، استانداریها و فرمانداریها فرد متخصصی وجود ندارد که حداقل پیشنهاد بدهد شرایط باید برای شهرستانها متفاوت باشد و باید نسبت به درآمد و خواست فرد خانهسازی صورت گیرد!
با توجه به اینکه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی هماکنون طرح بسیار خوبی برای ساختوساز دارد که درحال اجراست و خود فرد هم متراژ را انتخاب میکند و هم خود آغاز به ساخت میکند، حال یا خود فرد فنی است و یا از پیمانکار بهره میبرد.
آیا موفقیت این طرح را ندیدهاند که اینچنین نمیکنند
بنظر این جانب باید دولت زمین را در اختیار خانوادهها قرار دهد و خواستههای مردم را تفکیک کرده و دقیقا نحوه پرداخت تسهیلات را مرحلهای انجام دهد. البته یک بازنگری جدی لازم است که حتی بهتر هم میتوان عمل کرد. ولی اگر واقعا اینگونه که طرح ملی مسکن هست اجرا شود، فقط خانوادههای متوسط به بالا قادر خواهند بود صاحبخانه شوند و برای خانوادههای با درآمد کم اصلا قابل اجرا نیست و مطمئنا انصراف از ساخت بسیار خواهد شد وحتی اگر تعدادی خود را به آب و آتش بزنند باز هم دولت به معضلهای دیگری از جمله بازپسگیری تسهیلات برخواهد خورد و بیشتر.
در آخر خواهشمندم دولت محترم با همراهی متخصصان امر بازنگری داشته باشند، البته اگر قصد کمک به خانهدار شدن قشر کمدرآمد دارند.
منا... توفیق
محسن بازرگان
|
