|
در روزهایی که بوی محرم در کوچهها پیچیده و پرچمهای سیاه، شهر را بهنمادی از عشق و حماسه بدل کردهاند، همدان این دیار کهن و مهد فرهنگ و معنویت همچنان در غفلت از ظرفیت عظیم گردشگری مذهبی به سر میبرد. در حالیکه بسیاری از شهرهای ایران در ماه محرم میزبان خیل عظیم عاشقان اهلبیت(ع) میشوند، همدان با وجود پیشینه غنی دینی، آئینهای خاص محلی و هیأتهای ریشهدار، هنوز جایگاه خود را در نقشه گردشگری مذهبی کشور پیدا نکرده است.
در حالیکه استان همدان یکی از قطبهای فرهنگی و مذهبی ایران است، آئینهای ریشهدار محرم آن در سکوت خبری و نبود بازاریابی، همچنان ناشناخته ماندهاند.
همدان میتواند میزبان هزاران گردشگر مذهبی از سراسر کشور باشد، اما جای این ظرفیت بزرگ در برنامههای توسعه گردشگری خالی است. این ادعا را میتوان در بیبرنامگی گردشگری استان در مناسبت محرمی که در روزهای اخیر گذشت، دریافت.
از غار علیصدر تا آرامگاههای عرفا و علمای بزرگ، از آئینهای خاص عزاداری در محلههای قدیمی تا نذریهای مردمی در بازارها و حسینیهها، همه و همه میتوانند به یک جاذبه فرهنگی-مذهبی تبدیل شوند؛ بهشرطی که دیده شوند، معرفی شوند و در قالب یک بسته بازاریابی حرفهای جای بگیرند.
محرم؛ تنها برای سوگواری نیست
یک کارشناس ارشد برنامهریزی گردشگری میگوید: محرم، تنها سوگواری نیست؛ نمایش بزرگ فرهنگ، آئین و همبستگی مردمان است. در بسیاری از کشورهای اسلامی و حتی گردشگران غیرمسلمان، مراسم عاشورا را بهعنوان یک رویداد فرهنگی-معنوی منحصربهفرد دنبال میکنند.
مرتضی سموات معتقد است: در همدان نیز آیینهایی نظیر «چهل منبر»، «تعزیه» و «نذرنامهخوانی» در برخی روستاها و محلات سابقهای چندصد ساله دارند که قابلیت جذب گردشگر فرهنگی و مذهبی را داراست. با این حال، نه مستندسازی شده، نه تبلیغ شده و نه برای آن بستهای طراحی شده است.
گردشگری مذهبی؛ صنعتی که میتواند زنده کند
یک کارشناس گردشگری معتقد است: در کشوری که پیوندی ناگسستنی با مذهب دارد، گردشگری مذهبی یکی از اقتصادیترین، کمهزینهترین و ماندگارترین انواع گردشگری است. این نوع گردشگری، نه تنها درآمدزایی میکند، بلکه سبب تعمیق فرهنگی، وحدت اجتماعی و توسعه پایدار محلی میشود.
فریبا نعمتی عنوان کرد: شهرهای مذهبی چون مشهد، قم و حتی بوشهر و یزد با تکیه بر آیینهای عزاداری و میراث دینی، توانستهاند گردشگری مذهبی را به صنعتی پویا تبدیل کنند. اما در همدان، با وجود همه ظرفیتهای بالقوه، هنوز بازاریابی گردشگری مذهبی جایگاه جدی ندارد.
کجاست جای محرم در نقشه بازاریابی همدان؟
یک برنامهریز سفرهای داخلی معتقد است: گردشگری مذهبی نیاز به برنامه دارد؛ نیاز به داستانسرایی، تصویرسازی و اطلاعرسانی دقیق در فضای دیجیتال دارد. اگر آیینهای سنتی و بومی محرم در همدان ثبت، معرفی و در دسترس گردشگران قرار بگیرد، این استان میتواند در ماههای محرم و صفر میزبان هزاران بازدیدکننده از سایر نقاط کشور و حتی خارج از مرزها شود.
بهراستی پاسخ به پرسشهای زیر چقدر در همدان جدی گرفته میشود؟
چرا در فضای اینستاگرام، محرم همدان ترند نیست؟
چرا هیچ وبسایت رسمی آیینهای مذهبی همدان را معرفی نمیکند؟
چرا مستندسازان، خبرنگاران و فعالان گردشگری به این گنج فرهنگی بیتوجهاند؟
زمان بازگشت به میدان است
به گزارش همدان پیام؛ اکنون که محرم فرا رسیده و حال و هوای معنوی در کشور حاکم است، بهترین زمان برای بازیابی هویت مذهبی-گردشگری همدان است. لازم است:
- ادارهکل میراث فرهنگی، سازمان تبلیغات اسلامی و هیئتهای مذهبی با همکاری رسانهها، بستههای تبلیغاتی مشترک طراحی کنند.
- از جوانان خلاق در تولید محتوا برای فضای مجازی بهره گرفته شود.
- آئینهای محلی با کمک کارشناسان ثبت ملی و بینالمللی شوند.
- و در نهایت، گردشگری مذهبی بهعنوان یک ظرفیت نه پنهان، بلکه مغفول در برنامهریزی شهری همدان وارد شود.
محرم فرصتی است برای زنده کردن باورها، ولی میتواند فرصتی هم باشد برای زنده کردن شهرهایی که در هیاهوی توسعه ناپایدار گم شدهاند. همدان میتواند در این مسیر، نهتنها خود را معرفی کند، بلکه الگوی جدیدی از گردشگری معنوی و فرهنگی ایرانی-اسلامی را به کشور عرضه کند.
|
