|
انتقال پایتخت ایران از تهران به شهر و یا منطقه دیگر، باری دیگر از چند روز پیش بر روی زبانها افتاده است. ماجرا از جایی آغاز شد که عضو ناظر مجلس در شورای ساماندهی مرکز سیاسی و اداری کشور و تمرکززدایی از تهران خبر داد که قرارگاه خاتمالانبیا نامهای را بهطور رسمی به رئیس جمهور ارسال و بدون اینکه پولی از دولت بخواهد عنوان کرده که ساماندهی تهران را انجام میدهد.
ابوترابی همچنین چند روز پیش از نامه رئیسجمهور به وزیر راه و شهرسازی مبنی بر انتقال پایتخت بعد از پایان ویروس کرونا در ایران خبر داد.
طبق گزارش منتشرشده از خانهملت، ابوترابی با تأکید بر لزوم خروج پادگانها، دانشگاهها، ایران خودرو و سایپا از پایتخت، تمرکز بیش از حد مردم، ثروت، دانش و صنعت را در تهران یک تهدید واقعی از لحاظ طبیعی و چه حملههای نظامی و چه نافرمانیهای اجتماعی دانسته است. با توجه به اظهارات ابوترابی میتوان دلیل پیشنهاد قرارگاه خاتم، برای انتقال بدون هزینه پایتخت از تهران را در راستای اهداف امنیتی-نظامی برداشت کرد.
شاید موفقترین کشورها در این زمینه را بتوان مالزی و برزیل معرفی کرد. البته روشهای این کشورها برای ساماندهی به وضعیت پایتختهای خود باهم متفاوت است.
ریودوژانیرو پایتخت برزیل محسوب میشد، از لحاظ جغرافیایی در مکان مناسبی بهعنوان پایتخت برزیل واقع نشده بود. از این رو در سال 1960 ظرف مدت 4 سال دولت برزیل شهری به نام برازیلیا را بهعنوان پایتخت جدید این کشور ساخت که برخی این شهر را پایتخت آمریکای جنوبی مینامند.
در مالزی نیز در سال 1980 طرح تأسیس پایتخت اداری کلید خورد. شلوغی و ترافیک شهر کوالالامپور عمدهترین دلیل این مسأله محسوب میشد. شهر پوتراجایا در جنوب مالزی در سال 1995 تأسیس شد و ادارات دولتی، نخستوزیری و مراکز قضایی به آن انتقال یافت.
تهران برای نخستین بار توسط آقا محمدخان بنیانگذار سلسله قاجاریه بهعنوان پایتخت ایران انتخاب شد. خبرگزاری انتخاب در گزارشی نوشت که نخستین بار پس از انتقلاب در سال 1364 بحث انتقال پایتخت از تهران کلید خورد. با این حال پس از چند سال مسکوت ماندن آن، باری دیگر در سال68 و پس از جنگ ایران و عراق این مسأله تکرار شد، که اینبار با مخالفت مجلس روبهرو شد. مجلسیها طرح ساماندهی پایتخت را مطرح کرده بودند.
با اینحال بحث انتقال پایتخت باری دیگر در سال 70 و در زمان مدیریت کرباسچی در شهرداری تهران مطرح شد. کرباسچی در مخالفت با این طرح گفته بود که هزینه انتقال پایتخت در دهه 60، 22 هزار میلیارد تومان برآورد شده که این رقم چند برابر بودجه سالانه دولتی است.
اما زلزله بم و قرار داشتن تهران در منطقه خطر زلزله، لزوم انتقال پایتخت را باری دیگر بر سر زبانها انداخت.
به گزارش تسنیم، قانون امکانسنجی انتقال مرکز سیاسی و اداری کشور، ساماندهی و تمرکززدایی از تهران در اردیبهشتماه سال 1394 به تصویب مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان رسید و براساس این قانون، شورای ساماندهی مرکز سیاسی و اداری کشور و تمرکززدایی از تهران، تشکیل شد.
در سال 1396 نخستین جلسه شورای ساماندهی پس از زلزله 29 آذرماه تشکیل شد؛ پس از چندین بار تشکیل جلسه شورای ساماندهی در سال 1397، نخستین جلسات دبیرخانه این شورا در سال 1398 تشکیل شد؛ در جلسات دبیرخانه این شورا، نمایندگان دستگاههای ساماندهی مرکز سیاسی و اداری کشور حضور پیدا کرده و در مورد ساماندهی تهران و انتقال پایتخت اظهارنظر میکنند.
|
