|
نهضت پلسازی در همدان به اواخر دهه هشتاد برمیگردد. زمانیکه حادثه دلخراشی در میدان رسالت با13 کشته و زخمی در شهریور 1389 برجای گذاشت تا مدیران شهری وقت را مجاب به ساخت تقاطع غیرهمسطح در این مسیر و دیگر نقاط شهر نماید تا هم مسأله ترافیکی را حل کند و هم از حوادث ناگوار جلوگیری شود.
ساخت و بهرهبرداری از پلهای رسالت، بهشت، پژوهش، تختی، خواجه رشید، بعثت و میدان بار در طول 10سال گذشته با هدف کاهش بار ترافیک هنوز هم دارای چالشهای زیادی است.
موضوع حائز اهمیت در این سالها ضرورت پلسازیها در همدان است آیا نهضتی که در دهه90 بعنوان یک نهضت ملی در تمامی شهرها جریان گرفت توانست مسأله ای را حل کند.
البته قابل ذکر است پلسازی در شهرهای توسعه یافته راهحل نخست درمان ترافیک نیست بلکه این شهرها به سمت هوشمندشدن سیستم حمل ونقلی رفتهاند و به جای طراحی پلهای متعدد سعی میکنند یک شبکه ترافیکی منظم و هوشمند طراحی کنند.
به گفته کارشناسان، وقتی در نقطهای مشکل ترافیکی وجود دارد با پلسازی حل نمیشود بلکه ممکن است ترافیک به جای دیگری انتقال یابد به طوری که در همدان با پلسازی تنها انتقال ترافیک را شاهد هستیم نه حل مشکل را.
به عنوان مثال 2 پل چهارراه شریعتی و تختی به جای روانسازی تردد، ترافیک را به آرامگاه بوعلی انتقال دادند، اگر در گذشته خودروها در این چهارراهها و پشت چراغ قرمز معطل میماندند و با تأخیر به آرامگاه میرسیدند، اکنون با ترافیک آزاد این منطقه همیشه شلوغ است. با گذشت چند سال از افتتاح پلهای سطح شهر كه با هزینههای کلان ساخته شده اما شهروندان، مغازهداران و ساكنان نزدیك این پلها میگویند، ما چیزی كه بیانگر گرهگشایی از ترافیك باشد ندیدهایم بلكه شاید در برخی مسیرها مشكلات ترافیكی افزایش هم پیدا کرده است.
كارشناسان نیز میگویند، ساخت پل همیشه درمانگر ترافیک نبوده بلكه موجب ترغیب مردم به استفاده از خودرو شخصی به جهت سهولت دسترسی بوده و وضعیت را وخیمتر كرده است.
پل هوایی همدان نماد پلسازی اصولی
نخستین و قدیمیترین پل غیر همسطح همدان معروف به پل هوایی است. این پل یادگار پیش از انقلاب جمهوریاسلامی است و این روزها که مسأله ترافیک در همدان بحرانی شده به نماد پلسازی اصولی وفنی تبدیل شده است.
این پل به قدری سازه بزرگی بود که هیچ نامی برازنده آن یافت نشد و از همان ابتدا "پل هوایی" نام گرفت. پل در محلی بنا شد که مرکز اتصال خودروهای مسیری جنوب به شمال و غرب کشور باشد که از طرفی خیابان چاپارخانه را به جاده تهران و کرمانشاه و جاده کرمانشاه را به مسیر جنوب و مرکز کشور متصل کرده است.
به صراحت میتوان ادعا کرد، پل هوایی تنها تقاطع غیرهمسطح همدان است که تردد خودروها در این مسیر به سهولت انجام میگیرد.
پل خیبر(صداوسیما) نخستین تقاطع غیرهمسطح پس از انقلاب اسلامی
پل دومی که در همدان ساخته شد پل مقابل صدا وسیماست، این پل با هدف تسهیل در تردد خروجی همدان به سمت غرب کشور در اوایل دهه 80 و دور نخست شورای شهر همدان بهرهبرداری شد.
این پل با توجه به اینکه تجربه نخست پلسازی پس از انقلاب در همدان است در یک نقطه پرترافیک محاسبه و اجرا شد که رفته رفته این زیرگذر به علت بار سنگین ترافیک و نوع وسایل نقلیه عبوری به عنوان یکی از حادثهخیزترین مسیرهای همدان شناخته شد که از دلایل عمده آن میتوان به شیب غیراستاندارد این زیرگذر و جمع شدن آب باران و برف اشاره کرد.
پل تاریخی فرهنگیان(غدیر) همچنان ناقص در دهه سوم اجرا
پل فرهنگیان که عملیات اجرایی آن در سال 1385 آغاز شد در 3 فاز تعریف شده است که البته پس از گذشت 16سال از اجرای طرح تنها فاز نخست آن در سال 1390مورد بهرهبرداری قرار گرفت و فاز دوم آن که از سال 1398 کلنگ زنی شد باتوجه به مشکلات و شایعاتی که در رابطه با استاندارد بتن بکاررفته در این پروژه مطرح بود، بهرهبرداری از این تقاطع به تعویق افتاد.
همچنین گفته میشود این پروژه فاز سومی نیز دارد که با تملک سردخانهای که در این مکان قرار گرفته است باید در سالهای آینده اجرا شود تا پروژه تکمیل گردد.
فاز نخست این پل در جهت شرق به غرب است و بلوار آیت ا... نجفی را به بلوار شهید مدنی همدان متصل میکند و فاز دوم آن نیز از سمت مسیر جاده تهران به مرکز شهر و مسیر دیگر آن به سمت غرب قرار گرفته است.
پل رسالت و حادثه دلخراش هوو
نهضت پلسازی در دهه90 با حادثه دلخراش میدان رسالت کلید خورد که اجرای چندین پل در سطح شهر در یک پروژه ملی در تمامی شهرها را مطرح کرد. در این حادثه که يك دستگاه تريلي هوو حامل سنگ از سراشيبي جاده فقيره به سرعت در حال حركت به سمت ميدان رسالت بود كه به سبب سرعت زياد كنترل خود را از دست داد و پس از برخورد با يك دستگاه پرايد، تير چراغ برق فشار قوي و يك دستگاه اتوبوس شركت واحد، وارد ساختمان مجاور ميدان شد که بر اثر اين برخورد اتوبوس چپ كرد و پس از دقايقي تريلي، پرايد و اتوبوس هر 3 منفجر شدند.
این پل که واقع در کمربندی همدان و از نظر جغرافیایی در جنوب شهر قرار گرفته است مسیر بلوار ولایت را پوشش میدهد. این روگذر با هزینه 3ونیم میلیارد تومانی و در کمتر از یکسال در سال 1390 مورد بهرهبرداری قرار گرفت.
ترافیک پایدار پژوهش حتی با ساخت زیرگذر
چهارراه پژوهش به سبب اینکه در مسیر گردشگران، شهروندان و دانشجویان قرار داشت با تصمیم مدیران شهری عملیات اجرایی آن در سال 1389 آغاز و در اسفندماه سال 1390 با اعتباری بالغ بر 4ونیم میلیارد تومان به بهرهبرداری رسید.
پس از ساخت زیرگذر روی آن به صورت میدانی طراحی شد تا کمک به کاهش بار ترافیکی این منطقه شود که البته حجم بالای خودرو و طرحهای غیرکارشناسانه هنوز نتوانسته مشکلات ترافیکی این منطقه را حل کند.
قابلیت زیرگذر شدن تقاطع غیرهمسطح بهشت
چهارمین تقاطع غیرهمسطح دهه 90 در شهرهمدان با حضور وزیر کشور وقت در شهریور ماه 1391 با اعتبار 4میلیارد و 200میلیون تومان افتتاح شد.
مراحل اجرایی این پروژه در کمتر از ۲سال به نحوی ساخته شده كه در سالهاي آتي قابليت اجراي زيرگذر نيز در آن لحاظ شده است ولی پس از گذشت 10سال از بهرهبرداری از این تقاطع همچنان فازهای دیگر آن به تصویب نرسیده است.
زیرگذر بعثت با تأخیر 2ماهه افتتاح شد
پروژه تقاطع غیرهمسطح بعثت همدان با اعتباری افزون بر ۱۸ میلیارد تومان با وجود مشکلاتی از جمله فعالیتهای مخابرات در حین کار سبب به تعویق افتادن افتتاح پروژه شد که در نهایت این زیرگذر در اواسط شهریور 1394 به بهرهبرداری رسید تا ترافیک کمربندی را به خیابانهای مجاور انتقال دهد.
انتقاد کارشناسان به روگذر خواجه رشید
پل روگذر خواجه رشید همزمان با هفته دولت در شهریور ماه 1392 با اعتبار 11میلیارد و 200میلیون تومانی به بهرهبرداری رسید. مسیر این پل از بلوار شهیدکاشانی به بلوار خواجه رشید کشیده شده است که البته بسیاری از کارشناسان نسبت به جهت این پل انتقاد دارند زیرا به گفته آنها این پل جریان تردد خودرو را به آرامگاه میریزد و سبب تشدید ترافیک این منطقه میشود.
ترک خوردن پل تختی قبل از افتتاح
روگذر تختی، هنوز به بهرهبرداری نرسیده بود که شکافهایی در چند پایه آن دیده شد و همان سال حاشیههای زیادی قبل از افتتاح داشت و گفته می شود هنگامی که مراحل آسفالتریزی در روی پل صورت میگرفته، غلتکزنی سبب ترک خوردن پایههایی از پل شده است. همین موضوع علتی شد تا پدر بتن ایران به همدان بیاید و در رابطه با استحکام پل اعلام نظر کند.
تقاطع غیرهمسطح تختی که در محور اتصال 2 بلوار آیتا... مدنی و مفتح ایجاد شده است به منظور باز کردن گرهترافیکی آن منطقه از سال 1390 وارد فاز اجرایی شد و قرار بود 9 ماهه تحویل شود که پس از بارها تمدید؛ در نهایت سال 1392 افتتاح شد.
روگذر میدان بار نخستین پل طبقاتی همدان
اين پل 3 سطحي شهيد قهاري به نوعي كمربندي و كنارگذر شهر همدان را به عنوان كريدور از غرب كشور به مركزيت كشور و جنوب كشور وصل میکند به عنوان نخستین پل طبقاتی همدان شناخته میشود. عملیات اجرایی پروژه روگذر شهید قهاری در تیرماه سال ۹۱ آغاز و با اعتباری بالغ بر۵۶ میلیارد تومان در شهریور ماه 1394 افتتاح شد.
این پل نیز در کمتر از ۲ سال از بهرهبرداری در عرشه سوم دچار شکستگی شد.
پل شهید همدانی در انتظار بهرهبرداری کامل
اجرای تقاطع غیرهمسطح سردار همدانی آبان سال ۹۴ آغاز شد که فاز نخست آن در تیرماه 1400افتتاح شد. این طرح در قالب 3 سطح و ۲ دوربرگردان در مدت ۳۰ ماه قرار بود اجرایی شود که پس از گذشت 84ماه هنوز این پل به طور کامل بهرهبرداری نشده است.
در ادامه این گزارش به مسأله چرایی ساخت پلها در همدان و مسائل کارشناسی آن خواهیم پرداخت.
|