|
کتاب اگرچه به شکل و محتوای گوناگون، اما در طول ادوار تمدن بشری پا به پای آدمها آمده است و با اطمینان میتوان گفت، کتاب کاملترین و مترقیترین آفریده، هنر و موجود روی زمین است که خود نیز به وجود آورنده و پرونده مخلوق روی زمین است.
این کتاب است که همه شکلهای موجودات عالم را دارد، به همه زبانها حرف میزند، همه اشارهها را میداند و هر نشانهای را رمزگشایی میکند. کتاب مانند معجون سیالی است که به تمام جانها راه مییابد. کتاب فکر، زبان، هنر، آرزو و غرور همه انسانهاست و آنقدر گسترده و تمام نشدنی است که اگر ورق، بند، بخش و چندین جلد کامل از کتاب را به همه انسانهای کوچک و بزرگ و باسواد و بیسواد هدیه کنند، بازهم تمام کتابخانهها و گنجینههای جهان سرشار از کتابهای تازه و خوانده نشده خواهد بود .
مدتها است میخواستم مطلبی درباره کتاب و جایگاه لایزال این موجود زیبا و جاننواز بنویسم و دغدغهام این بود که نوشتهام فقط به مناسبت روز کتاب و کتابخوانی یعنی ۲۴ آبانماه نباشد، چون شرم دارم از حضور و وجود حضرت کتاب که فقط یک روز خاص به یادش بیفتم و سراغی از او بگیرم. چگونه است این بزرگوار در تمام اوقات زندگی، بزرگوارانه و بلندنظرانه چشم به اوضاع و احوال بشر دارد و خون به دل است از این همه جفا و نادانی و جهل ناسازگاران روزگار که در حق مخلوق خدا روا میدارند، اما ما خود مخلوق دوپا از چنین یار مهربان و دوست بیریا و همدلی بیمزد و منت غافل ماندهایم و دائم غرق در وسوسههای خام و امیال صفراوی خویش هستیم .
دنیا امروز با هزاران مدل و الگوهای رنگارنگ برای زندگی بشر نقشه کشیده، همه چیز را به هم ریخته و تغییر داده است. دنیا زیر و رو شده و هیچ چیزی سرجای واقعی خودش نیست. دنیایی شده است که اگر سالم و بیغش روی هر 2 پای خودت راه بروی، هزار جور وصله و انگ برایت میسازند، اما اگر روی کله راه بروی همه تحسینت میکنند و لقب اعجوبه به تو میدهند. در چنین اوضاع و احوال، اما کتاب تنها عنصر و واقعیتی در عالم خلقت است که تغییر نکرده است، یعنی نشده است که تغییرش دهند چون کتاب طبق قاعده و روش مخصوص به خود خلق میشود. کتاب را نمیشود با جلوههای ویژه و حقههای صنعتی و هنری به شکل دیگر و یا فریبنده جلوه داد. کتاب به هر زبان و با هر ایده و مسلکی به رشته تحریر درآید باید تابع فعل و در صراط مستقیم واقعیتها باشد، چون حرف راستش سند است و حرف دروغش هم سند و هر کس در هر مسند و بینش و دانش محتوای کتابی که در دست میگیرد و مطالعه میکند و چند صباحی را با آن زندگی میکند، در ضمیر خود آن را قضاوت خواهد کرد! کتاب نمیتواند در دوز و کلکها رفیق شخص باشد .
لپ مطلب اینکه جایگاه و شأن و شخصیت و مقام کتاب آنچنان رفیع و شامخ است که با قلمهای الکن در خور توصیه و استدلال برای خواندن و قدر نهادنش نیست. کتاب در هر شرایطی یاران و شیفتگان و سینهچاکان خاص خودش را دارد، هرچند اگر به علت شیطنت و طمع مشتی آدم پولپرست و راهزن مسلک، کاغذ برای چاپ و نشر کتاب در انبارها و زاغهها احتکار شود و قیمت انتشارات برای قشر کتابخوان و اهل مطالعه آزاردهنده باشد در دنیای امروز ما با وجود تمام اشارهها که داشتیم و بهرغم تمام مشکلات زندگی و گرانی قیمتها، بازهم کتاب برای اهل کتاب از نان شب واجبتر است چون بسیاری انسانهای اهل درد و اهل حال و اهل درک بدون کتاب و تمسک به آموزههای این یار همیشگی خواب و خوراک و زندگی نخواهند داشت.
|
