|
آنچه که بهعنوان مهمترین مانع توسعه کارآفرینی در همدان شناخته میشود نداشتن علم و تجربه کارآفرینی و سپس مسائل فرهنگی و اجتماعی حاکم است.
علم و تجربه نیز 2عنصر جدانشدنی از هم هستند که نیاز اولیه برای موفقیت در هر کسبوکاری بهشمار میرود. اگر کارآفرینان راه و چاه کسبوکار خود را نشناسند از مسیر موفقیت فاصله میگیرند. وجود پروندههای دارای مشکلات متعدد در ستاد تسهیل و رفع موانع تولید استان و تعداد زیاد کارخانهها و شرکتهای تعطیل و نیمهتعطیل، اغلب بهدلیل نداشتن علم و تجربه کافی مدیران آنها بوده که پس از مدتی آنها را به لحاظ مادی، روحی و معنوی دچار مشکلات زیادی کرده و حتی در مواقع زیادی استان، مسئولان و مردم را نیز درگیر خود کرده است. بهتازگی محمود رجبی، یکی از کارآفرینان مشهور استان در یکی از نشستهای کارآفرینی همدانپیام گفت: ایده چند جوان تحصیلکرده، ذات مدیریتی خودم و کسب علم و دانش مرتبط سبب شد تا در کسب وکارم موفق باشم و بتوانم آن را توسعه بدهم.
انگ شکست
بهطور معمول، در استان همدان و حتی کشور ایران، توجه کمی به کارآفرینی میشود زیرا انگ همراه با شکست، ذهنیت قالب به حوزه کارآفرینی است. همین کمتوجهی دولتها به کارآفرینی اشتیاق دنبالکردن رؤیاها توسط کارآفرینان را کم کرده و آنها را از ریسککردن و نوآوری منصرف میکند.
هرچند که در چند سال گذشته کانون کارآفرینان استان با همراهی اداره کارآفرینی اداره کل کار استان اقداماتی برای تبیین کارآفرینی از دوران کودکی را در مدارس آغاز کرده و سعی کردهاند آموزش و پرورش را به فرهنگسازی کارآفرینی از دوران کودکی و مدارس آغاز کنند، اما بهنظر میرسد هنوز افکار اجتماعی این را بهطور کامل نپذیرفته است ولی ذهنیت بسیاری از مدیران و معلمان با آن آشنا شده است.
تا یک دهه پیش که کمتر کسی در همدان مفهوم کارآفرینی را میدانست و مسئولان وقت نیز کارآفرینان را فقط موظف به ایجاد شغل میدانستند اما اکنون اغلب آنها در سخنرانیهای خود به کارآفرینی، توسعه آن و حمایت از کارآفرینان اشاره صریح میکنند و بهنظر میرسد یک دهه تلاش کانون کارآفرینان استان و حمایت مسئولان مرتبط نتیجهبخش بوده هرچند که نتیجه بسیار مطلوب نداشته است. ولی پذیرش کارآفرینان و کانون کارآفرینان توسط مسئولان تراز نخست استان و حضور آنها در جلسات و محافل کارآفرینان نشان میدهد که درنهایت کارآفرینان همدان در مسیر نزدیکشدن به جایگاه اصلی خود قرارگرفتهاند.
اما مشکل سوم کارآفرینان، نداشتن دسترسی به سرمایه مالی است که یکی از اصلیترین مانع آنها بهشمار میرود. بسیاری از کارآفرینان برای تأمین مالی از منابع سنتی مانند بانکها با مشکلات جدی مواجه هستند، زیرا اغلب بانکها تمایل زیادی برای وامدادن به شرکتهای نوپا و بدون سابقه اثباتشده ندارند. حتی وقتی تسهیلاتی در دسترس کارآفرینان قرارمیگیرد بهدلیل نرخ بالای سود و بهره و وثیقههای گرانقیمت، کارآفرینان را عاجز از دریافت وام میکنند.
بهدلیل نبود فرهنگ کارآفرینی در جامعه، کارآفرینان هنگام نیاز به منابع مالی، نمیتوانند به بستگان دور و نزدیک خود نیز متکی باشند زیرا انگ شکست برای کارآفرینی هنوز نقش پررنگی در قالب ذهنها وجود دارد.
بروکراسی و تشریفات اداری نیز دشواریهای زیادی را برای راهاندازی یک کسبوکار در همدان ایجاد کرده است.
از ثبت یک کسبوکار تا دریافت مجوزهای موردنیاز آغاز کار، فرآیند طولانی و پیچیدهای دارد، که کارآفرینان را ملزم به پیمایش در پیچوخم مقررات و کاغذبازی میکند. بروکراسیهای پیچیده اداری که سالهاست در محافل اداری استان بحثی چالشبرانگیز بوده میتواند برای کارآفرینان مشتاق دلسردکننده باشد و راهاندازی کسبوکار آنها را مختل کرده و یا به تأخیر بیندازد.
اما بهتازگی استاندار همدان موضوع صدور مجوزهای بینام را مطرح کرده که با اجرای آن در استان میتوان به حل بخشی از مشکل کارآفرینی امیدوار شد.
وجود اکوسیستم حمایتی نیز میتواند به رونق و توسعه کارآفرینی کمککننده باشد اما نبود خدمات حمایتی مانند انکوباتورها، شتابدهندهها و برنامههای راهنمایی یکی از موانع مهم موفقیت کارآفرینی است.
در چند سال اخیر، مدیرکل صمت استان بهعنوان نخستین فردی که درباره اکوسیستمهای حمایتی سخن گفته تأکید زیادی به ایجاد اکوسیستم تولید داشته اما تاکنون به مرحله اجرا درنیامده است، که اگر اکوسیستم مدنظر احمد شانیان به مرحله اقدام برسد میتوان به ایجاد اکوسیستم کارآفرینی نیز امیدوار بود؛ این امر میتواند دسترسی کارآفرینان به منابع موردنیاز برای موفقیت را تسهیل کند.
یکی دیگر از موانع کارآفرینی در ایران، فرصتهای محدود بازار است. بازار ایران به نسبت کوچک است و بسیاری از صنایع، تحت سلطه چند بازیگر بزرگ هستند. این امر میتواند ورود مشاغل جدید به بازار و رقابت با شرکتهای معتبر را چالشبرانگیز کند.
نبود نیروی انسانی کاربلد و متخصص و همچنین فرار مغزها نیز دیگر معضل کارآفرینی و توسعه آن در استان بهشمار میرود. ایران در لیست 5 کشور نخست با بیشترین درصد فرار مغزها قراردارد، استان همدان نیز رتبه بالایی در فرار مغزها دارد. اما در سالهای اخیر از فرار مغزها گذر کرده و به فرار شرکتها، بهخصوص شرکتهای فناور و دانشبنیان رسیدهایم.
با وجود اینکه ایران معدنی بزرگی از استعدادها میباشد اما استارتآپها برای پیوستن به تیم خود باید استعدادی با ذهنیت استارتاپ خود پیدا کنند. اما در شرایط کنونی آنها به ندرت میتوانند افرادی دارای مجموعه مهارت موردنیاز خود را پیدا کنند.
نبود نیروی متخصص نیز در کنار نبود فرهنگ کارآفرینی و بروکراسیهای پیچیده اداری همیشه مسأله بزرگ پیش روی کسبوکارهای در همدان بودهاند که امید میرود با تغییرات صورتگرفته و جابهجاییهای احتمالی، تسهیل شوند و راه برای توسعه کارآفرینی استان باز شود.
|
