|
معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان گفت: زبان و شیوه بیان ما برای تبیین میراث ادبی باید متناسب با مقتضیات روزگار باشد.
مجید فروتن در همایش گرامیداشت روز حافظ با اشاره به جایگاه منحصر به فرد این شاعر بزرگ در تاریخ فرهنگ ایران اظهار کرد: حافظ تنها یک شاعر نیست بلکه صاحب تفکر و یک نهاد ساز فرهنگی است و بهرهگیری از میراث او مستلزم فراتر رفتن از تکرار مطالب کلیشهای و ورود به لایههای عمیق تحلیلی اندیشههای او است تا بتوان از این دریای معرفت پاسخی برای مسائل امروز جامعه استخراج کرد.
وی با اشاره به ضرورت تحول در شیوههای پرداختن به مفاخر ادبی، تصریح کرد: به تعبیر خود حافظ باید «طرحی نو دراندازیم» و زبان و شیوه بیان ما برای تبیین میراث ادبی باید متناسب با مقتضیات روزگار باشد و از ابزارهای نوین برای معرفی اندیشه بزرگان به نسلهای مختلف از کودکان و نوجوانان تا اساتید دانشگاه، بهره گرفت.
معاون فرهنگی و رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان با تأکید بر لزوم پیوند میان ظرفیتهای ادبی و اولویتهای جامعه افزود: برای ارائه حرفهای تازه باید میان نیازها و شرایط روز جامعه با ظرفیتهای فکری مفاخر فرهنگی پیوند برقرار کرد زیرا در غیر این صورت خروجی فعالیتهای فرهنگی چیزی جز تکرار مکررات نخواهد بود و اثرگذاری خود را بر مخاطب از دست میدهد.
به گزارش مهر، فروتن ضمن دعوت از فعالان ادبی و فرهنگی برای ارائه ایدههای نوآورانه، تأکید کرد: از همه نخبگان و صاحب نظران این حوزه انتظار میرود ایدهها و پیشنهادهای خود را برای برنامههای آینده ارائه دهند تا با تضارب آرا و دیدگاههای نو زمینه اقناع مخاطب و توسعه فعالیتهای فرهنگی فراهم شود.
وی همچنین بر اهمیت ایجاد بستر گفتوگو در فضای فرهنگی تأکید کرد و گفت: باید اجازه دهیم دیدگاهها و افکار مختلف در چارچوبهای مشخص بیان شود و نقد و بررسی و حتی اختلاف نظرها اگر در مسیر صحیح هدایت شوند نه تنها تهدید نیستند بلکه موتور محرک توسعه فرهنگی محسوب میشوند.
معاون فرهنگی و رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان در پایان با اشاره به حافظ به عنوان نماد اعتدال، خاطرنشان کرد: اگر حافظ را نماد اعتدال در تفکر و اندیشه میدانیم باید این رویکرد را در گفتوگوها و فعالیتهای جمعی خود نیز الگو قرار دهیم تا به تفکری پویا و پاسخگو نسبت به نیازهای جامعه امروز دست یابیم.
حافظ شناس همدانی نیز، با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از اندیشههای نسلهای جدید، اظهار کرد: حقیقت این است که سخن تازه را باید از نسلهای تازه انتظار داشت، چراکه انسان، هر اندازه انعطافپذیر، روشنفکر، جوینده و پوینده باشد، بهتدریج به افکار و دیدگاههای خود دلبستگی پیدا میکند و ممکن است در همان چارچوب فکری تثبیت شود. ازاینرو، هر نسل در فضای فکری و فرهنگی خاصی پرورش مییابد و عبور از چارچوبهایی که در طول سالها شکل گرفتهاند، دشوار خواهد بود.
حسین تهذیبی، با اشاره به تأثیر تغییر نسلها بر پویایی اندیشه و جریانهای فکری افزود: یکی از روانشناسان معتقد بود که جریانهای فکری در دانشگاههای جهان در گذشته پویایی بیشتری داشتند و یکی از دلایل این موضوع را میتوان در میانگین طول عمر انسانها جستوجو کرد. در دورههایی که میانگین عمر انسان حدود 50 سال بود، نسلها با فاصله زمانی کمتری جای خود را به یکدیگر میدادند و با تغییر نسل، زمینه ورود دیدگاهها و اندیشههای تازه نیز فراهم میشد.
تهذیبی ادامه داد: امروزه به مدد پیشرفتهای پزشکی، میانگین طول عمر انسان افزایش یافته است و در محیطهای دانشگاهی نیز استادان ممکن است سالهای طولانی بر کرسیهای علمی خود باقی بمانند و از دیدگاههایی که به آنها باور دارند، دفاع و حراست کنند. تداوم این وضعیت، در صورت فراهم نبودن زمینه نقد و تحول فکری، میتواند بر پویایی فضای دانشگاهی اثر بگذارد و زمینه رکود فکری را در میان استادان و دانشجویان فراهم کند.
تأثیرپذیری گوته از حافظ نیازمند بازنگری است
استاد دانشگاه و حافظشناس با بررسی رابطه فکری و ادبی حافظ و یوهان ولفگانگ فون گوته، بر ضرورت بازنگری در برداشتهای رایج درباره تأثیرپذیری این شاعر و اندیشمند آلمانی از ادبیات فارسی تأکید کرد و گفت: شناخت ما از رابطه حافظ و گوته کامل نیست و در نگاه عمومی، این تصور وجود دارد که گوته پیش از آشنایی با حافظ چهرهای چندان شناختهشده نبوده و پس از آشنایی با اشعار او به جایگاه ادبی برجستهای دست یافته است درحالیکه این برداشت با واقعیتهای زندگی و کارنامه ادبی گوته همخوانی ندارد.
مصطفی حسینی با اشاره به زندگی و جایگاه ادبی گوته اظهار کرد: گوته در سال ۱۷۴۹ میلادی متولد شد و در سال ۱۸۳۲ درگذشت و به دلیل جایگاه و تأثیرگذاری او در تاریخ ادبیات آلمان، دورهای از تحولات ادبی این کشور با نام او شناخته میشود. گوته پیش از انتشار دیوان «شرقی ـ غربی» در سال ۱۸۱۹ میلادی، به چهرهای برجسته در ادبیات آلمان تبدیل شده بود و در آن زمان حدود ۶۹ سال داشت، بنابراین نمیتوان او را شاعری جوان دانست که در مواجهه با حافظ، یکسره تحت تأثیر قرار گرفته باشد یا هویت ادبی خود را از او کسب
کرده باشد.
|