|
کاهش نرخ باروري در کشور ترکیب سنی جمعیت را در آینده نزدیک سالخورده میکند و این سالخوردگی جمعیت در آینده، کشور را با نوعی چالش سالمندی رو به رو خواهد کرد، این در حالی است که در دهه آینده به ازای هر سه نفر یک سالمند خواهیم داشت.
اکنون حدود سه دهه است که نرخ رشد جمعیت کشور روند نزولی به خود گرفته است که حتی این نرخ در سال ۱۳۹۸ به کمتر از یک درصد رسیده و در سالهای نهچندان دور به صفر هم خواهد رسید.
در این مورد هم رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور اعلام کرده است که در سال 1418 یک ابر بحران سالمندی آغاز خواهد شد و در آن سال کشور ایران به طور رسمی یک کشور سالمند است.
حسام علامه به این نکته نیز اشاره کرده است که وقتی جمعیت سالمندی زیر ۷ درصد باشد، آن جامعه هنوز جوان محسوب میشود، اگر بین ۷ تا ۱۴ درصد جمعیت میانسال و در حال گذار به سالمندی، بعد از ۱۴ درصد جمعیت کشور سالمند، ۲۱ درصد سالخورده و بیشتر از ۲۸ درصد بسیار سالخورده محسوب میشود. برخی مطالعات هم بیانگر این است که ایران از نظر وضعیت به زیستن و حال خوب سالمندان از میان ۹۷ کشور در رتبه ۶۴ قرار دارد.براساس اعلام مرکز آمار ایران، اکنون از جمعیت ۸4 میلیون نفری کشور حدود 9میلیون و ۳۰۰ هزار سالمند است که از این تعداد حدود ۳۰ درصد سالمندان همسر خود را از دست دادهاند.
جمعیت کشور به سمت زنانه شدن سالمندی پیش میرود
آنطور که آمار صندوق بازنشستگی نشان میدهد جمعیت کشور به سمت زنانه شدن سالمندی پیش میرود و تعداد زنان سالمند خودسرپرست در حال افزایش است بنابراین لازم است که سیاستگذاریهای اجتماعی و فرهنگی و توجه به منابع در اختیار سالمندان بیشتر احساس شود.
یافتههای حاصل از سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵ نشان میدهد که تعداد کل زنان سالمند در کشور؛ سه میلیون و ۷۵۵ هزار و ۶۸۶ نفر است که این مقدار ۹.۵ درصد از کل جمعیت زنان کشور را شامل میشود. بر اساس آمار زنان سالمند ۹.۲ درصد از جمعیت زنان شهری را تشکیل میدهند و سهم زنان سالمند روستایی ازکل جمعیت زنان روستایی ۱۰.۴ درصد است.
طبق بررسیهای انجام شده، تنها ۰.۲۸ درصد از زنان سالمند در خانوارهای گروهی و مؤسسهای مانند خانه سالمندان و آسایشگاه و ۹۹.۷۲ درصد از آنها در خانوارهای معمولی زندگی میکنند. این آمارها حاکی از آن است که هنوز سرای سالمندان در جامعه ایرانی چندان رواج نیافته است.
امسال نیز با بررسیهای جهانی هم حاکی از آن است که امید به زندگی زنان به طور متوسط چهارسال و نیم بیشتر از مردان است و تعداد زنانی که در گروه سنی سالمند قرار دارند، به نسبت قابل توجهی بیشتر از مردان سالمند است. این الگوی سالمندی نشان میدهد که احتمال بیوه یا مجرد بودن زنان سالمند نسبت به مردان بیشتر است.
اما اگر بخواهیم درصد سالمندی را از نظر جهانی بررسی کنیم، درمییابیم که براساس بررسیهای سازمان ملل جمعیت جهان رو به سالمندی میرود و این روند در آینده نزدیک سریعتر از قبل خواهد بود به طوری که نسبت جمعیت سالمند جهان (۶۵ ساله و بیشتر) در سال ۲۰۲۰، برابر ۹٫۳ درصد بود. با فرض ثبات باروری در مقدار کنونی خود، متوسط در سال ۲۰۵۰ این مقدار بیش از دو برابر خواهد شد، یعنی به مقدار ۲۲٫۸ درصد خواهد رسید و ژاپن به عنوان سالخوردهترین کشور شناخته شده است.
یکی از مهم ترین مراحل در ساخت سنی یک جمعیت، پنجره جمعیتی است که میتوان آن را در وضعیتی تعریف کرد که در آن بیشترین میزان جمعیت در گروه سنی یعنی چیزی حدود بیش از 70 درصد آن افراد جوان و فعال قرار گرفته اند. استان همدان نیز بر طبق سرشماری سال 95 جمعیت فعال استان (15 تا 64 سال) 70/1 درصد از کل جمعیت استان را به خود اختصاص داده است که حاکی از آن است که استان اکنون در مرحله پنجره جمعیتی قرار دارد .
همدان جزو 5 استان پیر کشور قرار دارد
برخی از این کارشناسان جمعیت بر این باورند که در حال حاضر نرخ باروری در استان به کمتر از حد جانشینی یعنی 1/65 رسیده و در حد میانگین کشوری است.
همچنین براساس گزارشی که اداره ثبت احوال استان ارائه داده است ؛ نرخ خام ولادت در استان را به ازای هر یک هزار نفر 13 تولد و در کشور 13.6 تولد اعلام کرد به طوری که در 5 ماهه امسال نیز ۹ هزار و ۳۵۶ ولادت در استان ثبت شده که چهار هزار و ۹۵۳ نفر پسر و چهار هزار و ۴۰۳ نفر معادل۴۷ درصد دختر هستند و این آمار نسبت به مدت مشابه سال قبل (9429) 70/07 درصد نفر معادل چهار درصد کاهش داشته است.
آمار ها و مبانی رسمی از کاهش میزان تولد و فرزندآوری در سالهای اخیر در استان همدان نشان می دهد که هرچه به سمت جلو پیش میرویم جمعیت استان به سمت پیری پیش میرود که طبق آخرين آمارها اين استان با داشتن 7/3 درصد جمعيت سالمند ، جزو 5 استان پیر کشور قرار دارد.
|
