|
يک دهه است که بسياري از مردم به سلامت شيري که در کارخانهها توليد ميشود ترديد دارند. اضافهکردن وايتکس و پودر لباسشويي در يک دوره، وجود روغن پالم بيش از حد مجاز در برههاي ديگر و اکنون هم وجود مقدار بيش از حد نرمال سم آفلاتوکسين ابهاماتي در سلامت شير بهوجود آورده است. تفکر ناسالمبودن شير و شفافنشدن اين موضوع براي مردم، موجب شد تا در يک دهه اخير مغازههاي لبنيات سنتي بهسرعت گسترش پيدا کنند و اقبال مردم به آن سمت برود. اين در حالي است که بيش از يک دهه گذشته بیشتر مردم به سمت استفاده از شير پاستوريزه گرايش پيدا کرده بودند و ترديدي براي استفاده از آن نداشتند، زيرا تغيير چنداني در طعم شير متوجه نميشدند. اما حدود 8 سال پيش يکباره شيرهاي پرچرب با طعمي متفاوت و ماندگاري بلندمدت وارد بازار شدند که نشان ميداد ساختار اصلي شير دستکاري شده است. شايعه شد که برخي کارخانههاي لبني براي افزايش ماندگاري شير از موادی مانند وايتکس و يا پودر لباسشويي استفاده ميکنند، هرچند که اين موضوع توسط بسياري از مسئولان و کارشناسان رد شد اما هنوز بسياري از مردم معتقد هستند انواع افزودنيها براي مخفيکردن فساد و آبکيبودن آن، در شير وجود دارد.
چند روز است که وجود مقدار بالاتر از حد استاندارد سم آفلاتوکسين در شير، مردم ايران را نگران کرده است زيرا اين سم انسان را دچار سرطان ميکند. پس از انتشار خبر «وجود مقادير بالاي آفلاتوکسين در شير» توسط يکي از کارشناسان در رسانه ملي، واکنشهاي زيادي به آن صورت گرفت و نهايتاً وجود آن بيش از حد استاندارد رد شد.
اکنون نيز متخصص صنايعغذايي در همدان، در گفتوگو با همدانپيام وجود آفلاتوکسين بيش از حد استاندارد ايران در شير را رد کرد و گفت: که استاندارد سازمان غذا و داروي آمريکا (FDA) براي آفلاتوکسين داخل شير 500 نانوگرم در هر کيلو است و ايران هم تا سال ۱۳۸۹ همين استاندارد را رعايت ميکرد و از سال ۸۹ به بعد، استاندارد سختگیرانهتر شده و بیشترین مقدار ۱۰۰ نانوگرم در هر کیلو را به رسمیت میشناسد.
مصطفي کرمي افزود: در اظهارنظري که چند روز پيش در رسانه ملي صورت گرفت استاندارد شير ايران با اروپا مقايسه شده است. در صورتي که استاندارد ايران با اروپا تفاوت دارد.
رئيس دانشکده صنايع غذايي دانشگاه بوعليسينا ادامه داد: استاندارد اتحاديه اروپا بسيار سختگيرانه است و 50 نانو گرم آفلاتوکسين در هر کيلو شير را تأييد ميکند که ما نميتوانيم نتيجه بگيريم شير ايران داراي سم زياد است، چون ايران هم استاندارد را رعايت ميکند که 5 برابر سختگیرانهتر از استاندارد کدکس غذایی است.
وي که داراي دکتراي تخصصي علوم و مهندسي صنايع غذايي است، در گفتوگو با همدانپيام مبني بر اينکه، احتمالا چون تغذيه دامي در ايران استانداردهاي لازم را ندارد ايران مجبور به تعيين استانداردي 10 برابر اروپا شده، هم گفت: خير، چون حدودا 200 برابر استاندارد آمريکا آفلاتوکسين داخل شير نیاز است که علائم خطر را در انسان نشان دهد و 500 نانوگرم هيچگونه مسموميت و سرطاني را ايجاد نميکند، هرچند استاندارد ایران، 2 برابر اروپاست.
کرمي توضيح داد: اروپا کشورهايي هميشه سبز دارد، بنابراين دامها اغلب علوفه تازه ميخورند و دمای هوا هم اغلب پایین بوده و رشد کپکی زیادی در این کشورها مشاهده نمیشود. همچنین در تغذیه دام نیز بسیار سختگیرانهتر عمل میکنند. اما در ايران دامها فقط در فصلهاي بهار و تابستان علوفه تازه ميخورند و بقيه سال از علوفهاي تغذيه ميکنند که به هر دليلي به طور کامل خشک نشده و يا ممکن است کمی کپکزدگی داشته باشد که همين کپکها موجب ميشود تا آفلاتوکسين موجود در شير بالاتر از اروپا باشد.
اين عضو هيأت علمي دانشکده صنايع غذايي دانشگاه بوعلي ادامه داد: اما مشکلات شیر را نباید به این مسأله خلاصه کرد. برخي دامداران براي اينکه مشکلات و فساد شير مشخص نشود جوششيرين، نمک و یا موادی به شیر اضافه کنند و حتي برخيها چربي شير را گرفته و مواد دیگری به آن اضافه کنند تا تقلب آن مشخص نشود، اما این موضوع انگشتشمار بوده و توسط سازمان غذا و دارو و استاندارد مورد پایش قرار گرفته و به شدت با چنین تقلبهايي برخورد میشود.
رئيس دانشکده صنايع غذايي دانشگاه بوعلي ادامه داد: موضوعی که سالهای گذشته مطرح شد نیز این است که برخي از آنها حتي ممکن است پودر لباسشويي و وايتکس به شير بزنند تا بار آلودگي شير را نشان ندهد، اما امروزه چنین مسايلی کاملا منتفی است چون مورد پایش دايم قرار ميگيرد. هرچند که کارخانهها هنگام تحويل شير آن را آزمايش ميکنند و اگر مواد اضافي در شير باشد به هیچ وجه آن را تحويل نميگيرند. می توانیم با اطمینان بگوییم که شیرهای کشور ما، یکی از بهترین شیرهای تولیدی در دنیاست و بسیاری از استانداردها را داراست. کرمي در پايان سخنانش گفت: آفلاتوکسین 98 درصد از شيرهايي که در ايران آزمايش شده پایینتر از استاندارد تعيينشده هستند.
مدیر نظارت بر مواد غذایی و آرایشی و بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ابن سینا همدان هم پيش از اين به تسنيم گفته: آفلاتوکسین موجود در شیر بسیار پایینتر از حد نرمال است و هیچ مشکلی برای سلامت مردم ایجاد نمیکند.
به گفته محمد کاظمزاده، یک کارشناس صنایع غذایی در یزد مطلبی را مبنی بر سرطانزا بودن آفلاتوکسین موجود در شیر بیان کرد که این ادعا به هیچ عنوان مورد تأیید وزارت بهداشت نیست و فقط تشویش اذهان عمومی و پایین آمدن سرانه مصرف شیر را به دنبال دارد.
حدود 8 سال پيش هم جنجالي بهخاطر افزودن وايتکس و پالم به شير ايجاد شد. در اوايل اجراي حذف يارانه شير، ناگهان شيرهاي پرچرب و كره از فروشگاهها غيب شد و بعد ناگهان سير محصولات پرچرب وارد بازار شد. درحاليكه هم طعم نامناسب و غير طبيعي داشتند و هم اينكه بسيار دير فاسد ميشدند. همه اينها نشانگر وجود افزودنيهايي بود كه سودجويان در بلبشوي بازار محصولات خوراكي در دولت دهم وارد اين محصولات كردند.
اين چالش از آنجا شدت يافت كه برخي شيرهاي توليد ايران بر اساس شايعات منتشر شده ميان مردم، حتي پس از گذشت تاريخ مصرف فاسد نشده و به حالت عادي باقي ميماندند و برخي ديگر از مردم نيز از تغيير مزه برخي شيرها ابراز نگراني كردند. در همان زمان يك كارشناس آزمايشگاهي همچنين احتمال دادن آنتيبيوتيك به گاوها را مطرح کرده بود كه ميتواند از وايتكس خطرناكتر باشد، اما اين موضوع هم تاکنون مسکوت مانده است.
همين موضوع در مورد روغن پالم نيز تكرار شد و مردم را نسبت به استفاده شير کارخانهاي بدبين کرد. از همان زمان تاکنون مغازههاي لبني سنتي روبه گسترش رفت و با اقبال زيادي مواجه شدند.
|
