|
يک فعال بازار سرمایه از دستکاری قیمت سهام برخی نمادها در بازار و سوءاستفاده حقوقیهای پدرخوانده که با سکوت سازمان بورس همراه شده است، انتقاد کرد.
بهنام صمدی درباره نوسانگیری و رِنج منفیکشی توسط برخی حقوقیها با انجام معاملات الگوریتمی که به افت شاخص بورس طی روزهای گذشته منجر شده، گفت: در هیچ کجای دنیا چیزی به اسم دامنه نوسان و حجم مبنا وجود ندارد و ما نمیتوانیم در بازارهای مالی دیگر کشورها، دامنه مثبت یا منفی ۵ درصد را ببینیم. اما سازمان بورس در ایران چیزی به اسم دامنه نوسان تعریف کرده که این موضوع، خودش یکی از عوامل دستکاری در بازار است.
وی به مهر گفت: در بورسهای دیگر کشورها، صف خرید و صف فروش نداریم فقط در بازار سرمایه ایران است که بهدلیل وجود دامنه نوسان، برای خرید یا فروش سهام یک نماد، صف خرید در مثبت ۵ درصد یا فروش در منفی ۵ درصد ایجاد میشود؛ بنابراین با وجود دامنه نوسان و حجم مبنا، امکان دستکاری را فراهم میکنیم؛ چه حقوقیها باشند و چه حقیقیها؛ اما حقوقیها ابزارها و نفوذ بسیار بیشتری برای دستکاری در قیمتها در اختیار دارند.
بازارگردانها خودشان ذینفع هستند!
این فعال بازار سرمایه با بیان اینکه دستکاری حقوقیها در بازار مشهود است، یادآور شد: شرکتهایی فرایند بازارگردانی را بر عهده گرفتهاند که خودشان هم ذینفع هستند و اقدام به نوسانگیری میکنند.
سازمان تأمین اجتماعی ۷ تا ۸ هزار میلیارد تومان از نماد شستا را در بازار فروخته است؛ اما حاضر نیست بازارگردانی کند؛ شستا در زمان عرضه اولیه، ۸۰۰ تومان نرخگذاری شد اما تا ۶ هزار تومان هم بالا رفت؛ اگر سهام ارزندهای بود، چرا الا اکنون در نرخ ۲ هزار و ۶۰۰ تومان مشتری ندارد؟ وی با انتقاد از سازمان بورس گفت: اینکه چرا سازمان بورس و اوراق بهادار، با حقوقیها مماشات میکند، جای انتقاد جدی دارد. اگر تخلفی از سوی حقوقیها صورت گرفته، چرا برخوردی نمیشود؟ چرا اسامی حقوقیهای متخلف اعلام نمیشود؟ آن هم در شرایطی که میدانیم این حقوقیها در بازار دستکاری کردهاند.
صمدی در پاسخ به اظهارنظر برخی مسئولان سازمان بورس که میگویند، اگر دستگاه قضایی وارد بازار سهام شود، سرمایه فرار میکند، تأکید کرد: اینکه میگویند با ورود دستگاه قضایی به بازار سهام، سرمایه فرار میکند، به هیچ عنوان درست نیست اتفاقاً بسیاری از سرمایهگذاران از برخورد با تخلفات حقوقیها استقبال هم میکنند؛ در هیچ کجای دنیا با ورود نهادهای نظارتی، سرمایهگذار فراری نمیشود؛ در بورس آمریکا، کمیسیون اوراق بهادار وجود دارد که برای رسیدگی به تخلفات تأسیس شده است؛ در پایان قرن نوزدهم، ریزشهایی در بورس آمریکا رخ داد و اعتماد از بین رفت که این کمیسیون برای رسیدگی به تخلفات در بازار سرمایه این کشور راهاندازی شد؛ ضمن اینکه دامنه نوسان در بورس آمریکا، نامحدود است.
دستگاه قضایی برای برخورد با متخلفان ورود کند
وی با بیان اینکه دستورالعمل بازارگردانی نیز باید بازبینی شود، افزود: در موضوع الگوریتمها، مشکل، خودِ الگوریتمها نیستند؛ بلکه نحوه استفاده از آنهاست؛ طراحی معاملات الگوریتمی در دنیا هم هست؛ اما چون معادلات الگوریتمی در بورسهای خارجی بسیار زیاد است، همدیگر را خنثی میکنند تا به دستکاری در معاملات و قیمتها منجر نشود؛ در بازار سرمایه ایران نیز سازمان بورس معاملات الگوریتمی را طی دستورالعملی ممنوع کرد ولی این معاملات بهرغم ممنوعیت، انجامشده و الگوریتمها تنها در اختیار بازارگردانهاست که به وضوح درحال کنترل بازار هستند.
نحوه ایجاد صفوف خرید و فروش کاذب از سوی حقوقیها
صمدی از دیگر تخلفات حقوقیها را انجام معاملات هماهنگ و فروشهای سنگین آنها برای یک نماد خاص در هر روز معرفی کرد و گفت: مثلاً در هفته جاری برای نماد فولاد صف خرید سنگین بیش از ۳۰۰ میلیون سهمی ایجاد کردند و تا جایی که توانستند، سهام در اختیار خود از نماد فولاد را به فروش رساندند؛ درحالیکه قیمت محصولات جهانی فولاد بهدلیل تقاضای بالای چین، جهش سنگینی داشته است اما بازار داخلی ما هیچ واکنشی نداشت هرچند که در معاملات یکشنبه بورس کالا، تا ۳۳ درصد در خرید محصولات فولادی، رقابت ایجاد شد اما واکنش بازار سهام، به عکس این رشد در فروش بود؛ حتی صف فروش هم در معاملات دوشنبه برای فولاد ایجاد کردند؛ دلیل آن هم واضح است؛ برخی حقوقیها درحال دستکاری آن هستند.
وی ادامه داد: در معاملات یکشنبه هم حقوقیهایی که معاملات بازار را دستکاری میکنند، برای پالایشیها صف خرید کاذب با قیمت بالا ایجاد کردند و در معاملات سهشنبه تا توانستند صف فروش برای پتروشیمیها ایجاد کرده و آن را با قیمت پایین عرضه کردند؛ در معاملات دوشنبه هم برای بانکیها چنین وضعیتی ایجاد کردند.
چند پیشنهاد برای خروج بازار سرمایه از وضعیت نابسامان موجود
وی تأکید کرد: بازار سرمایهی پویا، بازاری است که یکم، تغییر مکرر قوانین را شاهد نباشیم؛ دوم، دولت هم از قیمتگذاریهای فولاد، پتروشیمی و خودرو باید عقب بنشیند؛ اقتصاد دستوری هیچگاه جواب نمیدهد. سوم، سازمان بورس، برخورد با متخلفان را با قاطعیت در دستور کار قرار دهد. وی با تأکید بر لزوم تقویت جایگاه حکمرانی سازمان بورس، خواستار اصلاح قانون مربوطه شده و تأکید کرد: باید این سازمان از ذیل وزارت اقتصاد خارج و به یکی از نهادهای حاضر در دولت تبدیل شود؛ رئیس این سازمان را هم رئیس جمهور یا هیأت دولت انتخاب کنند؛ اگر قرار است تأمین مالی اقتصاد کشور تا ۵۰ درصد در اختیار بازار سرمایه باشد، باید نهاد ناظر را تقویت کنیم. هرچند که درحالحاضر هم سازمان بورس با ساختار موجود، امکان برخورد با متخلفان را دارد اما این سازمان از ابزارهای در اختیار خود استفاده نکرد. نتیجه این شد که پدرخواندههای بازار سهام، بزرگتر و پولدارتر شدند و در سازمان بورس، اعمال نفوذ میکنند.
|
