|
چند سالی است که ایران هم به جمع کشورهای حامی کارآفرینی پیوسته و در هفته جهانی کارآفرینی برای جا انداختن فرهنگ آن در بین مردم بهویژه جوانان از هیچ تلاشی فرو نمیگذارد. کشورهایی که امروز از آنها به عنوان کشورهای توسعهیافته یاد میکنیم کارآفرینی را سرمشق اقتصاد خود قرار داده و به دنبال استفاده از فرصتها و تهدیدها هستند تا به نحوی مطلوب از آن استفاده کرده و در جهت اشتغالزایی از آن استفاده کنند. امروز کارآفرینی تنها مدیریت یک بنگاه اقتصادی و یک اقدام نیست بلکه افراد فعال و دغدغهمند در این حوزه زندگی خود را به این واژه گره دادهاند چون بر این باورند که تنها راه توسعه و آبادانی کشورشان کارآفرینی است.
در این بین تمام تلاش خود را کردهاند که در میدان رقابت قدرتمند ظاهر شوند چون کارآفرینی که میدان را خالی کند محکوم به حذف است. برای باقی ماندن در این میدان شناسایی فرصتهای کارآفرینی گام نخست است که در نشستی که همدان پیام تحت عنوان «فرصتهای کارآفرینی همدان کجاست؟» برگزار کرد به آن پرداخته شد.
مصطفی قربانفر، معاون کارآفرینی و اشتغال اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان
کارآفرینان باید تهدیدها را به فرصت تبدیل کنند
یکی از مهمترین ویژگیهای یک کارآفرین این است که از فرصتها استفاده کند، در استان همدان فرصتهای خوبی برای اشتغال و کارآفرینی وجود دارد.
اشتغالزایی در مشاغل خرد بهویژه در روستاهای استان همدان یک فرصت است، برخی روستاها و شهرستانهای استان که تک محصول هستند برای فروش به مشکل میخوریم کارآفرینان میتوانند با استفاده از این فرصتها بهعنوان یک پشتیبان عمل کرده و مباحثی از جمله اتصال به بازار را برای این روستائیان انجام دهند. تا علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار ایجاد و کارآفرینان نیز بهره کافی را ببرند.
محصولات کشاورزی یکی از نقاط قوت در استان همدان است، چون ما در خیلی از محصولات کشاورزی رتبه نخست کشور را داریم، میتوانیم در فراوری این محصولات ورود کرده تا هم از خامفروشی آنها جلوگیری کنیم و هم برای ایجاد اشتغال و کارآفرینی از آنها بهره ببریم.
اینکه تنها ما فرصتها را شناسایی کرده و معرفی کنیم کار درستی نیست، کارآفرینان هم باید برای شناسایی فرصتها اقدام کنند.
در سالهای گذشته برخی ادارات با پرداخت هزینههای زیاد به یک مشاور، طرحهای استان را شناسایی کرده و با توجه به ظرفیتهای استان آنها را توجیه میکردند که در آن سال استقبال خوبی نشد.
برای مثال شهر لالجین شهر جهانی سفال است اما در این سالها سفال آن تغییرات خاصی نداشته، در ترشیجات و شوریجات ما قطب کشور هستیم اما برندسازی نکردهایم.
چند واحد تولیدی کفش داریم و در این زمینه پیشرو هستیم اگر در زنجیره تولید کفش فردی حلقههای مفقوده آن را تکمیل کرده و بتواند آن را برطرف کند ما از آن حمایت میکنیم.
امروز مهمترین تهدید در استان همدان بحران آب است باید این تهدید را به یک فرصت تبدیل کرده و به سمت تولید محصولات کمآببر حرکت کنیم.
در جذب منابع به شکل مطلوبی عمل کردیم و میتوان گفت نسبت به سایر استانها عملکرد بهتری داشتیم. یک کارآفرین باید از منابع خرد استفاده کند و تنها بهدنبال تسهیلات نباشد. البته امسال منابع خوبی در این حوزه داشتیم و بیش از هزار میلیارد تومان از منابع تبصره 18 استفاده کردیم.
مشوقهایی برای حمایت از کارآفرینان در نظر داریم؛ برای مثال از فرصتی به نام طرح کارورزی استفاده کردیم بهگونهای که فارغالتحصیلان دانشگاه را به مجموعهها معرفی کردیم تا در یک فرصت 3 ماهه هم کارآفرین از این افراد استفاده کند و هم فارغالتحصیلان آموزش ببینند. اگر کارآفرینی از چند مشاغل خرد پشتیبانی کند ما هم از آن حمایت میکنیم.
عباس جعفری، رئیس اداره توسعه کارآفرینی اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان:
کارآفرینی یعنی ایجاد یک ارزش
ایران چند سال است که به کمپین کارآفرینی پیوسته و در هفته جهانی کارآفرینی اقداماتی انجام میدهد.
بحث کارآفرینی بسیار گسترده است، عمر این واژه در ایران به 2 دهه میرسد. ایران از سال 1380 به کارآفرینی توجه ویژه کرد؛ دهه 80 بود که به تحقیقاتی که سایر کشورها درباره نقش کارآفرینی در توسعه کشورها کرده بودند توجه شد. به همین دلیل به صورت جدی در تدوین برنامه سوم به آن پرداخته شد و در برنامههای وزارتخانههایی مثل علوم، تحقیقات و فناوری و دستگاهای مختلف مثل بهداشت و درمان، جهادکشاورزی و... گنجانده شد.
کارآفرینی یا واژه Entrepreneurship به قرن 15 یا 16 میلادی برمیگردد و به افرادی که پروژههای بزرگ انجام میدادند گفته میشد.
در قرن 17 این واژه را به بازرگانان و صنعتگران نسبت میدادند. در قرون 19 و 20 به مدیری که میتواند یک بنگاه را تحت مدیریت قرار دهد کارآفرین میگفتند. در قرن 20 نوآوری وارد این واژه شد و حالا کارآفرین را فردی میدانیم که «با تکیه بر نوآوری و شناسایی فرصتها و پذیرش مخاطره ارزش جدیدی را ایجاد میکند.» هر کسب و کار که یک ارزش جدید ایجاد کند میتواند از آن به عنوان یک مجموعه کارآفرین یاد کرد.
متأسفانه برخی کارآفرینی را یک اقدام میدانند درحالی که یک سبک زندگی است. فرصتهای کارآفرینی وجود دارد اما گاهی مردم بهدنبال فرصت برای سرمایهگذاری هستند. ما نمیتوانیم بگوییم که چه چیزی فرصتی برای کارآفرینی است بلکه این به تفکر فرد وابسته است؛ کاری که بر اساس نوآوری بوده و رویکرد آن پیشرفت و تولید محصول جدید و شناسایی بازارهای جدید باشد.
کارآفرینی ایجاد یک ارزش است یعنی کاری کنیم که مشتری برای محصول پول بیشتری بپردازد و به عبارتی به آن ارزش بدهیم.
عصری که ما در حال زندگی در آن هستیم، عصر دانایی، خلاقیت و استفاده از فرصتها است.
منابع انسانی مهمترین ثروت کشور است، باید در سیاستگذاری و تدوین برنامهها به منابع انسانی بهعنوان محور توسعه کارآفرینی توجه کنیم. تنها راه برونرفت کشور از مشکلات اقتصادی پرداختن به کارآفرینی است. اگر بخواهیم در راستای اقتصاد مقاومتی حرکت کنیم باید به کارآفرینی توجه کنیم و از اقتصاد نفتی به سمت اقتصاد کارآفرینی برویم.
آموزش از ابتدا مهمترین نکته در کارآفرینی بوده و باید به صورت جدی از کودکی و نوجوانی در افراد شکل بگیرد در این راستا یک باشگاه کارآفرینی داشتیم که نتایج خوبی هم از آن حاصل شد.
در جامعه باید به جایگاه ارزشمند کارآفرینی پی ببریم. باید قبول کنیم کارآفرین در توسعه صنعتی و اقتصادی نقش دارد و سیاستها را بر مبنای حمایت از کارآفرینان قرار دهیم، برای مثال یک سری قوانین دست و پا گیر مثل قوانین مالیاتی و بانکی باید تسهیل شود تا برای کارآفرینان ایجاد انگیزه کنیم.
اگر در حمایت از کارآفرینان سیاستهای تشویقی، تسهیلاتی، مالیاتی، بیمهای و گمرکی را مد نظر قرار دهیم به عبارتی از یک بنگاه اقتصادی با نگاه کارآفرینی حمایت کردهایم.
بهتازگی وزارت کار یک سری سیاستها را تدوین کرده که تحت عنوان «سیاستهای تشویقی و حمایت از کارآفرینان» از آن نام برده میشود که اگر به استانها ابلاغ شود چند کارآفرین پیشرو را شناسایی میکنیم و این حمایتها شامل آنها شود.برای سیاستهای تشویقی حدود 12 وزارتخانه همراه میشوند و از کارآفرینها پیشرو در زمینههای مختلف حمایت میشود، برای افرادی که تازه میخواهند کارشان را آغاز کنند یک سیاستهای تشویقی دیگر مد نظر داریم. شاخصهای کاملا علمی قرار است احصا شود و به مدت 2 سال از این کارآفرینان حمایت میشود و پس از 2 سال کارآفرینان جدید معرفی میشوند.
این کار سبب میشود که کارآفرینان شغل خود را بهگونهای تعریف کنند که در بازار رقابت قرار بگیرند، بهطور قطع تمام کارآفرینان میدانند که عمر هر محصول کارآفرین 3 روز است، پس از 3 روز از محصول آنها کپی میشود و نمیتوان امیدوار بود که تا چند سال محصول آنها بدون رقیب باقی بماند، کارآفرینان مجبور هستند که در زمینه جذب نوآوری و تولید محصولات جدید اقدام کنند چون خیلی زود از گردونه رقابت حذف میشوند.
در همین راستا استارتاپهایی برگزار شده که برای محصولاتی مثل سفال طرحهای جدید ارائه شود اما آیا از این طرحها استفاده شده یا نه...اطلاعی ندارم.
کارآفرین باید فرصتها را شناسایی کند و به دنبال حمایت از سمت بخش دولتی باشد. دولت نمیتواند همهی اقدامات را انجام دهد پس نقش کارآفرین چه میشود؟
وقتی حرف از اکوسیستم کارآفرینی میشود از یک موجود زنده به اسم کارآفرین صحبت میکنیم، وجود یک چرخ دنده معیوب باعث میشود کل اکوسیستم به مشکل بخورد برای جلوگیری از این مشکل باید ارتباطات به شکل دقیق انجام شود. اکوسیستم وجود دارد ولی باید نقش آن درست تعریف شود و همه ی دستگاهها باید به این جریان بپیوندند.
برگزاری 14 دوره کارآفرین برتر که 3 هزار نفر در آن شرکت کرده؛ از حدود 270 نفر تقدیر شد و 10 نفر از آنها کارآفرین برتر ملی است یکی از برنامههای حمایتی بوده است.
کارآفرینان در خیلی از موارد به حمایت مالی نیازی ندارند بلکه نیازمند حمایتهای معنوی هستند. برای مثال اگر فردی در یک زمینه ورود کند ما مشوقهایی را طبق یک سند برای آنها در نظر میگیریم، اگر افرادی در این زمینهها ثبتنام کنند به آنها تسهیلات ارزان قیمت دهیم؛ به عبارتی باید برای کارآفرینان یک جایگاه تعریف کنیم.
به 11 مرکز مشاوره و خدمات کارآفرینی مجوز دادهایم و کانون یک نقطه عطف در توسعه کارآفرینی بود.برای اینکه در استان جایگاه کارآفرینی را توسعه دهیم باید تمام اجزا به شکل درست نقشآفرینی کنند اگر اینگونه نباشد کارآفرینی به جایگاه خودش نمیرسد.
آذر محمدی، معاون مدیریت سرمایه گذاری جهاد کشاورزی استان همدان
کارآفرین باید نقاط ضعف استان را شکار کند
کار کارآفرینی استفاده از فرصتها، نقاط ضعف و تهدیدها است. گیاهان دارویی در استان همدان تولید شده اما به صورت خام به فروش میرسد. این هنر کارآفرین است که نقاط ضعف استان را شکار کند.
با توجه به شعار سال لینکی در سایت جهاد کشاورزی ایجاد کردهایم که افراد میتوانند ایدههای جدید را در آن قرار دهند. در کمیتهها ایدهها را چکشکاری کرده تا بتوانیم از آن استفاده کنیم. کارآفرینها هستند که باید ما را پیدا کنند و از این تسهیلات استفاده کنند. کارآفرینی که فقط یک ایده خشک بدهد و نتواند در میدان رقابت باشد محکوم به حذف است.
محمدهادی احمدی، معاون امور معادن و صنایع معدنی اداره کل صمت استان:
نگرشها به کارآفرینی در حوزه معدن باید تغییر کند
بخش معدن استان میتواند خیلی از مشکلات اشتغال و کارآفرینی را رفع کند، فرمایش مقام معظم رهبری هم مؤید این موضوع است که میفرمایند اقتصاد را باید از نفت به سمت معدن سوق دهیم.
کشورهای معدنی که پیشقراول اقتصاد هستند عمدتا اقتصاد معدنی را مطرح میکنند و کشور ما هم از این قضیه مستثنی نیست.
استان همدان ظرفیت معدنی خوبی دارد اما در سالهای گذشته به دلایل مختلف ابتر باقی مانده است؛ سیاستهای سازمانی تدوین شده بهگونهای است که اگر سرمایهگذاری خوبی در بخش معدن انجام شود با توجه به اینکه همدان پتانسیل معدنی خوبی دارد نتایج خوبی هم حاصل شود.
برای مثال سنگ مشکی تویسرکان بینظیر است و میتوان روی آن کار کرد. آندالوزیت که در استان همدان وجود دارد در غرب آسیا نمونهی آن وجود ندارد. دولومیتی داریم که اگر بخواهیم روی آن کار کنیم برای 500 نفر ایجاد اشتغال میکند، در فروسیلیس مدعی یک صنعت نو در استان همدان هستیم که میتوانیم با حفظ محیط زیست هم ارزش افزوده و هم اشتغال در استان ایجاد کنیم.
به استان همدان نگاه صنعتی، کشاورزی و گردشگری داریم؛ ظرفیت استان همدان در حوزه کشاورزی به دلیل بحران آب به مشکل خورده و بسترهای گردشگری هم در استان ضعیف است. با این شرایط بیشتر صنعت را مورد توجه قرار میدهیم؛ صنایع معدنی حدود 40 درصد صنایع استان را در بر گرفته اما در این حوزه چه اقداماتی انجام شده است؟ سیاستهای مسئولان باید تغییر کرده و به معدن با دید دیگری نگاه کنند.
باید بسترها را برای کارآفرین فراهم کنیم در برخی موارد دیده میشود که کارآفرین کار را انجام میدهد اما زمانی که به مشکل میخورد برخی ارگانها صورت مسأله را پاک کرده و بدون ارائه راهکار ایده و کار نو کارآفرین را تعطیل میکنند.
در بیشتر ادارات دولتی این مورد را داریم که یک شخص به تمام اطلاعات دسترسی دارد و با رفتن آن فرد تمام اطلاعات از اداره خارج میشود و دیگر کسی به آن دسترسی ندارد.
ما 2 شهرک تخصصی صنایع معدنی در استان همدان داریم، باید به این نکته توجه کنیم که مواد اولیه را به شکل خام از همدان خارج نکنیم، همدان این ظرفیت را دارد که در سنگهای زینتی در غرب کشور به یک قطب تبدیل شود.
باید نگرش مردم را نسبت به معدن تغییر دهیم و یک درصد عایدی معدن را به منطقه تخصیص دهیم تا به مردم منطقه نشان دهیم که معدن تنها مخرب نیست بلکه میتواند در بحث اقتصاد کمککننده هم باشد.
یک سری معادن در استان همدان داریم که تک هستند، شمش منیزیوم در کشور ما وارد میشود در حالی که نمونه ی آن در استان همدان وجود دارد ولی در استان همدان چگونه با آن برخورد میکنیم؟
در حال تکمیل کردن زنجیره تولید آهن هستیم، کارآفرین بستر را فراهم کرده اما به دلیل نبود آب به مشکل خورده است.
برای تراش سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی نیز اقداماتی انجام دادیم، 2 معدنی که برای سنگهای نیمهقیمتی است به دلیل مسائل سیاسی تعطیل شده است؛ سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی قابل حمل با ماشین سواری است و ارزش افزوده زیادی دارد. در سطح استان تعداد افرادی که برای تراش سنگهای قیمتی آموزش دیدهاند زیاد است اما بستر مناسبی برای آن فراهم نیست.
نوع دیگر کارآفرینی در حوزه معدن در بخش ماشینآلات است که در استان مغفول مانده است. تعمیرات برخی دستگاهها در استان امکانپذیر نیست، باید برای حل این مشکل تحصیلات و کارآفرینی در یک راستا باشد تا از علم دانشجویان برای حل موانع استفاده شود، کارآفرینان باید با دانشگاهها ارتباط داشته باشند تا بتوانند تعمیرات دستگاهها را انجام دهند. اما خب میبینیم که خیلی از موارد به دلیل نبود سیاستگذاری درست به نتیجه نرسیده است.
در حوزه معدن 85 درصد فراوری در استان انجام میشود و 15 درصد باقیمانده بهدلیل نبود زیرساخت و امکانات مناسب امکانپذیر نیست، با ساخت شهرک جدید انشاا... عدد فراوری به 100 درصد میرسد.
هرجایی که بستر آماده باشد ما ارزش افزوده را به آن سمت سوق میدهیم ولی با توجه به ظرفیت استان به سمت صنایع درشت میرویم؛ مثل فروسیلیس یا فروآلیاژها. استحصال دولومیت، آهن، آندالوزیت و... را دنبال میکنیم که چند سال بود که به نتیجه نمیرسید الان با سرمایهگذاری سالانه حدود 450 هزار تن خارج میشود.
احمد قدیمی گرجائی، معاون برنامهریزی و امور اقتصادی سازمان جهاد کشاورزی استان:
جذب سرمایه و ارائه تسهیلات کشاورزی کارآفرینی را توسعه میدهد
بخش کشاورزی یکی از مهمترین شاخصههای اقتصادی استان همدان است با وجود اینکه در استان همدان 2/1 درصد از سطح کل کشور را در اختیار داریم اما بالای 5/4 درصد از تولیدات کشاورزی کشور در استان همدان است که از ایجاد فرصتهای شغلی و تربیت نیروهای ماهر در این حوزه حکایت دارد، در بخش کشاورزی به صورت مشخص حوزههای مختلفی تعریف شده از جمله کشاورزی، دامپروری، فراوری محصولات کشاورزی و... که زمینه ایجاد اشتغال را دارد.
فرصتها و ظرفیتهای بخش کشاورزی استان باید شناسایی شود تا در آن بخش کارآفرینی و سرمایهگذاری کنیم، استان همدان به دلیل تنوع اقلیم و ظرفیت از نظر فرصتهای کارآفرینی کشاورزی غنی است.
آموزش هم در این حوزه بسیار مهم است که به نظر میرسد مغفول باقی مانده، در حوزه جهاد کشاورزی تربیت نیروی ماهر را در دستور کار داریم تا افراد متخصص وارد این حوزه شده و کار را انجام دهند.
یکی دیگر از موضوعاتی که لازم است به آن اشاره کنم جذب سرمایه و ارائه تسهیلات است، تا به اهداف کارآفرینی رسیده و اشتغالزایی کنیم.
بخش کشاورزی گسترده است و ما هم باتوجه به گستردگی آن در تلاش هستیم که اقدامات گستردهای در آن انجام دهیم. برای مثال برای زنجیره تولید گوشت قرمز استان برنامهریزی و پیگیریهایی انجام شده است که هم شکل و شمایل تولید داشته باشد و هم در آن به کارآفرینی توجه شود.
زنجیره تولید گوشت سفید استان همدان هم فعال شده، برای آن سرمایهگذار پیدا کردهایم که این یک اتفاق مهم در سطح ملی است و میتوان از ابتدا تا انتها کار را در استان انجام دهیم.
به سیبزمینی به عنوان یک محصول آببر نگاه خوبی نداریم باید نگاههای منفی از آن برداشته شود چون اشتغال بخش زیادی از مردم استان به آن وابسته است و از طرفی تعداد زیادی از مردم سیب زمینی یکی از منابع مهم غذایی آنها است، به دنبال این هستیم که در بخش فراوری سیبزمینی کارهایی انجام دهیم تا هم تولید، هم فراوری و هم اشتغال آن در همدان انجام شود. فرصتهای کشاورزی را معرفی میکنیم تا کسانی که توانایی مالی دارند در بخش کشاورزی استان همدان سرمایهگذاری کنند.
در حال تدوین اطلس کشاورزی همدان هستیم که سرمایهگذار بداند بخش کشاورزی استان به چه شکل است، چه حمایتهایی از آن میکنیم، روند تسهیل سازی صدور مجوز چگونه است و...
گلخانهها در بخش کشاورزی بسیار مهم هستند با توجه به بحران آبی که در همدان داریم باید به سمت افزایش گلخانهها برویم تا علاوه بر اینکه به بهبود وضعیت آب در استان کمک میکنیم و اشتغالزایی را هم افزایش دهیم، در همین راستا برنامهریزیهایی انجام دادهایم تا در سال آینده چند مجتمع گلخانهای داشته باشیم؛ با این کار در هر هکتار گلخانه به صورت مستقیم 11 نفر و به صورت غیرمستقیم 4نفر مشغول به کار میشوند.
بعضی محصولات در استان همدان شاخص است. برای مثال هم در بحث تولید و هم در بحث فراوری سیر به دنبال ایجاد شهرک سیر هستیم که بسیاری از کارهای آن انجام شده که علاوه بر اشتغالزایی باعث متمرکز شدن سیر در یک نقطه میشود.
در جهاد کشاورزی برای اینکه نگاه علمی و دانشبنیان داشته باشیم برای هر محصول یک شهرستان را در نظر گرفتهایم برای مثال رازیانه در شهرستان رزن، انگور در شهرستان ملایر،گردو در شهرستان تویسرکان، گشنیز در شهرستان نهاوند و سیر در شهرستان همدان است.
به غیر از جذب سرمایهگذار باید به ارائه تسهیلات هم توجه کنیم، نگاه ما به محصولات کشاورزی استان همدان کارآفرینی و ایجاد اشتغال است. پیش بینی کردیم که برای کاهش بیکاری در این حوزه بالای 550 میلیارد تومان جذب تسهیلات داشته باشیم.
مهمترین مسأله که باید به آن اشاره کنم این است که ما تنها به دنبال پرداخت تسهیلات نیستیم که در نهایت فرد نتواند رقابت کند و پس از چند وقت از چرخه تولید خارج شود، بلکه پشت ارائه این تسهیلات یک اتاق فکر داریم که چگونه روی محصول کار کنیم که در نهایت یک تولید خوب و صادرات داشته باشیم و در کنار آن علاوه بر کارآفرینی منابع هم حفظ شود.
|
