|
وزارت میراث فرهنگی امسال شانس سه پرونده میراث ناملموس را که از یونسکو برگشت خوردهاند، امتحان می کند همچنین منظر فرهنگی ماسوله و همدان را برای بررسی در نشست یونسکو ۲۰۲۳ به داوری می گذارد.
آغاز سال جاری نیز مانند فروردین ماه سالهای گذشته تعدادی از پروندههای میراث ناملموس به اجلاس جهانی یونسکو ارسال شدند تا بتوانند مورد ارزیابی قرار گرفته و در صورت موافقت اعضای اجلاس میراث ناملموس در فهرست میراث جهانی قرار گیرند.
اگرچه سالهای گذشته تذهیب در قالب هنر نگارگری به یونسکو رفته بود اما این بار به صورت جداگانه به یونسکو ارسال خواهد شد. این بار کارشناسان میراث جهانی وزارت میراث فرهنگی پرونده هنر تذهیب را به صورت مشترک با کشورهای ترکیه، آذربایجان، تاجیکستان و ازبکستان تدوین کردهاند تا بتواند در کمیته بینالدول میراث جهانی ناملموس یونسکو بررسی شود درست مانند پرونده مینیاتور که با این کشورها به صورت مشترک ثبت شد.
زیارت رضوی، هنر تذهیب و افطاری نوروز امسال به یونسکو ارسال شدند اما بررسی آنها در نشست سال ۲۰۲۳ انجام میشود.
پرونده دیگری که این روزها در راه رفتن به یونسکوست، افطاری و سنتهای اجتماعی و فرهنگی وابسته آن است که با پیشنهاد ایران و همکاری ترکیه، ازبکستان و ترکیه به صورت چند ملیتی در نشست کمیته بینالدول میراث ناملموس یونسکو مطرح میشود. پروندهای که بسیاری از کشورهای مسلمان نیز میتوانند مدعی آن باشند.
بنابراین پروندههای زیارت رضوی، هنر تذهیب و افطاری جز پروندههایی هستند که اگرچه نوروز امسال به یونسکو ارسال میشوند اما بررسی آنها در اجلاس میراث ناملموس سال بعد (سال ۲۰۲۳) انجام میشود.
اما امسال پروندههایی از جمله یلدا به صورت مشترک با افغانستان، پرونده مهارت سنتی ابریشم ریسی با ترکیه، آذربایجان، قرقیزستان، افغانستان و قزاقستان، پرونده مهارت ترکمندوزی با ترکمنستان، پرونده مهارت ساختن و نواختن عود با سوریه، پرونده مهارت ساختن و نواختن رباب با تاجیکستان و ازبکستان و در نهایت پرونده مهرگان با تاجیکستان بررسی و ثبت خواهند شد. سه پرونده از این ۶ پرونده میراث ناملموس پیش از این رد شده بودند ولی دوباره در اردیبهشت ۱۴۰۰ ارسال شدهاند تا بتوانند شانس خود را بار دیگر در اجلاس امتحان کنند. از طرفی ایران برای سال ۱۴۰۱ دارای سهمیه ملی در حوزه ثبت جهانی ناملموس نیست و به همین دلیل از ظرفیت پروندههای چند ملیتی استفاده کرده است.
در این میان پرونده جشن مهرگان که به صورت مشترک با تاجیکستان تهیه شده بود در سال ۹۹ دوباره فرستاده شد.
چون کارشناسان یونسکو درباره آن ابهام داشته و اعلام میکردند که این جشن در کشوری مانند تاجیکستان به صورت مفصل برگزار میشود. ایران این بار این جشن را فرستاد تا بتواند دوباره کارشناسان را درباره نحوه برگزاری آن متقاعد کند. پرونده عود نیز با مشکل پرونده مهرگان مواجه شده بود. یلدا نیز جزو پروندههایی است که تا کنون چند بار به یونسکو رفته اما ثبت نشده است.
۵۶ کاروانسرای ایرانی جهانی میشوند
غیر از پروندههای میراث ناملموس، تعدادی دیگر از پروندههای میراث تاریخی نیز امسال (۲۰۲۲) مورد ارزیابی اعضای کمیته میراث فرهنگی یونسکو قرار میگیرند از جمله پرونده ثبت جهانی کاروانسراهای ایران.
۵۶ کاروانسرا از ۲۴ استان تیر ۱۴۰۱ در شهر کازان روسیه توسط اعضای اجلاس جهانی میراث تاریخی یونسکو در چهل و پنجمین جلسه، بررسی و در صورت رأی مثبت به آن جزو میراث تاریخی و جهانی ایران شود. برای ارزیابی این پرونده مهر ۱۴۰۰ تیم ارزیاب یونسکو به ایران آمد و برخی از آنها را بازدید کرد از جمله کاروانسرای رشتی در اردکان. در ادامه این پروسه، گزارش ارزیابی ارزیابان به ایکوموس گزارش میشود و متولیان باید بتوانند به سوالات آنها پاسخ دهند تا فرایند ثبت تکمیل شود به همین دلیل این روند تا تیر ۱۴۰۱ طول میکشد.
در سال ۲۰۲۳ نیز اجلاس میراث تاریخی و جهانی یونسکو پروندههای منظر فرهنگی ماسوله و منظر فرهنگی همدان را از طرف ایران مورد بررسی قرار میدهد.
ارسال پرونده ثبت جهانی همدان و هگمتانه به یونسکو در سال 1401
براساس آخرین خبرهای بدست رسیده، ارسال پرونده ثبت جهانی همدان و هگمتانه به یونسکو در سال 1401 صورت می گیرد.
علی دارابی در نشست با علیرضا قاسمی فرزاد، استاندار همدان با اشاره به جایگاه این استان در تاریخ و تمدن فرهنگ ایران زمین گفت: پرونده ثبت جهانی منظر شهری تاریخی همدان که تدوین آن در حال انجام است، پرونده ای ویژه در میان آثار ثبت شده جهانی کشور بود، زیرا که این پرونده، تاریخ شهر همدان از دوره باستان تا دوره معاصر را روایت می کند و پهنه ای گسترده از محدوده محوطه باستانی هگمتانه تا خیابانها و میادین معاصر این کهن شهر تاریخی ایرانی اسلامی را در بر می گیرد.
قائم مقام وزیر میراث فرهنگی ادامه داد: با توجه به این دیدار، توافقات قطعی برای ارسال پرونده میراث جهانی منظر شهری تاریخی همدان به یونسکو در سال 1401 به انجام رسید و کارگروهها و کمیته های اجرایی و میدانی برای پیشبرد مطالعات مرتبط با پرونده ثبت جهانی این اثر شروع به فعالیت کردهاند و امیدوارم با اهتمام همه مسئولان و مقامات اجرایی استانی همه موانع ثبت جهانی اثر رفع و در آینده نزدیک شاهد ثبت جهانی این اثر خواهیم بود.
دارابی شرح داد: دو پرونده کاروانسرای ایرانی و منظر فرهنگی ماسوله از دیگر پرونده های ثبت جهانی کشور هستند که پیشتر ارسال آنها به یونسکو اجرا شده است.
استاندار همدان نیز در این نشست با تشکر از اقدام وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در توجه به این استان از تشکیل ستاد تخصصی برای پیگیری ثبت جهانی منظر شهری تاریخی همدان در استانداری خبر داد و گفت: این ستاد با ریاست اینجانب و دبیری معاونت عمرانی تشکیل خواهد شد تا به کار سرعت دهد.
وی اضافه کرد: ثبت جهانی منظر شهری تاریخی همدان مهمترین اولویت استان در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری است و تمام دستگاه های اجرایی استان همدان برای رفع موانع ثبت جهانی این اثر آمادگی کامل داشته و در هماهنگی کامل با اهداف حفاظتی میراث فرهنگی این پهنه شهری تاریخی گام برمی دارند.
این نشست در هفته های اخیر با حضور محمد حسن طالبیان مشاور وزیر میراث فرهنگی، مصطفی پورعلی مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی، فرهاد عزیزی زلانی مدیرکل پایگاه ها، علی مالمیر مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان در تهران و در دفتر وزارتی برگزار گشت.
|
