|
از زمانی که خطر کاهش جمعیت احساس شد؛ سیاست های جمعیتی به اشکال مختلف مطرح شدند از سیاست های جمعیتی شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجلس شورای اسلامی گرفته تا سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری که بارها مورد تأکید قرار گرفته است.
این هشداردهی و سازماندهی در امور جمعیت برای نخستین بار در سال 93 از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شد که به پیشنهاد سازمان ثبت احوال کشور و با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی یک سال پس از آن انجام گرفت.
از ابلاغ آن سیاست ها تاکنون 8 سال می گذرد، اما آمارهای منتشر شده همچون کاهش نرخ رشد جمعیت، افزایش پدیده سالخوردگی، کاهش نرخ باروری، مشکلات اقتصادی، روند الگوی تک فرزندی در کشور، نگرانی و دغدغه های تربیتی خانوادهها و از همه مهمتر آینده فرزندان از جمله دلایلی هستند که در سالهای اخیر کمتر مورد توجه قرار گرفته و در حال حاضر زنگ خطری را برای کاهش رشد جمعیت و افزایش پدیده سالخوردگی بیش از گذشته به صدا درآورده است.
آنچه مسلم است در حال حاضر بايد اين واقعيت تلخ را بپذيريم که رشد سالمندی کشور ۲ برابر رشد جهانی است و تا چندین دهه آینده شاهد سونامی سالمندی در ایران خواهیم بود.
بر اساس دادههای منتشر شده از سازمان ملل متحد، سهم جمعیت سالمند بالای ۶۵ سال ایران از کل جمعیت کشور در سال ۱۴۰۹، به بالای ۱۰درصد میرسد. یعنی از سال ۱۴۰۹ وارد سالمندی خواهیم شد، بنابراین کمتر از ۱۰ سال فرصت داریم تا مانع از سالمندی جمعیت کشورمان شویم.
در سال ۱۴۳۵ جمعیت سالمندی از ۳۳ درصد عبور میکند
برخی مطالعات بیانگر این است که ایران از نظر وضعیت به زیستن و حال خوب سالمندان از میان ۹۷ کشور در رتبه ۶۴ قرار دارد.براساس اعلام مرکز آمار ایران، اکنون از جمعیت ۸4 میلیون نفری کشور حدود ۱۰ درصد (معادل ۸ میلیون نفر) سالمند هستند. طبق پیشبینیهای انجام شده جمعیت سالمندی در سالهای آینده در حال افزایش است.
سیدحسن موسوی چلک، رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران نیز اعلام کرده است که براساس برآوردهای صورت گرفته تا سال ۲۰۵۰ به ازای هر سه نفر، یک نفر بالای ۶۰ سال سن دارد. همچنین گفتههای حسامالدین علامه رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان نیز حکایت از این دارد طبق ترسیم آیندهنگارانهای که صورت گرفته سال ۱۴۲۱ جمعیت سالمندی به ۲۰ درصد میرسد و پیشبینی میشود در سال ۱۴۳۵ جمعیت سالمندی از ۳۳ درصد عبور میکند.
از همین رو شاخصهای جمعیتی کشور رکوردهای نگرانکنندهای را ثبت کرده است به طوری که نرخ رشد جمعیتی ایران حدود ۰.۶ درصد است و پیشبینی میشود حدود ۱۰ تا ۱۵ سال آینده، نرخ رشد جمعیت به صفر درصد و منفی صفردرصد برسد.
همدان جزو ۵ استان پیر کشور است
همدان جزو ۵ استان پیر کشور قرار دارد که آمارها و مبانی رسمی از کاهش میزان تولد و فرزندآوری در سالهای اخیر در این استان خبر میدهند که این هشداری برای حرکت خزنده جمعیت استان به سمت پیری است.
به گزارش روابط عمومی اداره ثبت احوال استان همدان، در سه ماهه نخست سالجاری پنج هزار و 560 مورد ولادت به ثبت رسیده است، سال گذشته 5 هزار و 708 مورد در استان بوده که این آمار نشان می دهد نسبت به مدت مشابه سال 2.6 درصد کاهش داشته است که به طور متوسط در هر شبانهروز60 نوزاد و در هر ساعت 2 نوزاد در سطح استان متولد شدهاند.
این درحالی است که میزان آمار فوتی در استان در سه ماهه نخست سالجاری2هزار و 698 مورد فوتی ثبت شده که در سال گذشته 4هزار و 28 مورد بوده است و این نسبت به مدت مشابه سال، 33 درصد کاهش یافته است.
همچنین افزایش 16.1 درصدی آمار طلاق و کاهش 1.1 ازدواج در این استان در سهماهه نخست امسال نسبت به سال گذشته رخ داده است که این آمارها حاکی از زنگ خطری برای جامعه، مسئولان کشور، استان، و حتی خود خانوادهها است، زیرا کاهش فرزندآوری آسیبهای اجتماعی متعددی را به دنبال دارد که اگر برای آن چارهای اندیشیده نشود، لطمات جبران ناپذیری به دنبال دارد.
بیش از آنکه نگران جمعیت باشیم، نگران کیفیت جمعیت هستیم
دبیر مجمع جمعیت استان نیز در گفتو گو با همدان پیام تأکید کرد: براساس برآوردها و تحلیلهای جمعیت شناسی، جمعیت ایران شاید تا پانزده سال آینده رشد مختصری داشته باشد و به طور قطع این تعداد به 100 میلیون نفر هم نخواهد رسید که پس از آن نرخ رشد جمعیت کشور به سمت نزولی پیش خواهد رفت و همچنین تا 25 سال آینده شاهد جمعیتی نزدیک به 40 میلیون نفرسالمند خواهیم شد؛ بنابراین بیش از آنکه نگران جمعیت باشیم، نگران کیفیت جمعیت هستیم که به سمت سالمندی و ناتوانی پیش خواهد رفت.
میلاد صالحی بیان کرد: موضوع فرزند آوری یکی از مهم ترین مؤلفه های علم جمعیت است و بسیاری از کارشناسان دلایل مختلف فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی را عامل تغییرات در میزان باروری میدانند. اینکه افراد چه نگاهی به فرزندآوری دارند و در مقابل این مسئله چه انتخابهایی میکنند؛ آگاهی مهمترین موضوعی است که نقش تعیینکنندهای در این زمینه ایفا میکند.
وی افزود: میانگین سن ازدواج در استان یکی دیگر از عوامل اصلی در فرزندآوری است که در مردان 30.6 سال و در زنان ۲۴.7 سال به ثبت رسیده است. این اعداد که بالاتر از میانگین کشوری است می تواند زنگ هشداری برای بهم خوردن توازن جمعیت و از بین رفتن فرصت فرزندآوری در استان شود.به همین منظور هرچه زمان ازدواج به تعویق بیفتد موجب می شود که بین ازدواج و تولد فرزند نخست فاصله بیفتد که طبیعتاً در فرزندان سوم و چهارم هم تأثیر خواهد گذاشت.
|
