|
سازمان انرژی اتمی برای افزایش امنیت بیشتر تأسیسات نطنز به جابهجاییهایی در این تأسیسات تصمیم گرفته است. علیاکبر صالحی گفته که سالن جدید سانتریفیوژهای مدرن در «دل کوههای نطنز» ساخته میشود. او تأکید کرده که کار ساخت این سالن آغاز شده است.
روز ۱۲ تیرماه رسانهها از وقوع حادثه در یکی از سولههای در دست ساخت تأسیسات هستهای نطنز خبر دادند. ابتدا تصور میشد یک آتشسوزی در کار بوده، اما پس از آن گفته شد انفجاری در این سوله رخ داده است. تصویری هم از سوی سازمان انرژی اتمی منتشر شد که نشان میداد این حادثه خرابی زیادی به بار آورده است.
به گزارش فرارو، مدتها گذشته و جزئیات این حادثه اعلام نشده است. علیاکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی میگوید: شورای عالی امنیت ملی باید این جزئیات را اعلام کند. اما این شورا تاکنون هیچ توضیحی در این باره نداده است؛ بنابراین آنچه درباره علت انفجار نطنز گفته میشود، تنها گمانهزنی یا ادعاهای رسانهای است.
مقامات مسئول اعلام کردند بهدلیل مسائل امنیتی علت و چگونگی حادثه در زمان مناسب اعلام میشود. فقط کریمیقدوسی نماینده مشهد و عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره علت حادثه نطنز اظهارنظری داشت که قابل توجه است. او گفت: «گزینه رخنه در مسائل حراستی و حفاظتی جمعبندی قطعی ما است؛ زیرا اگر از بیرون شیء با این نقطه برخورد میکرد، میبایست قطعاتی از آن مشاهده شود که طبق بررسیها مطلقا چیزی یافت نشده است.» حادثه نطنز در سوله مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته رخ داد. سولهای که ساخت آن از سال ۹۲ در دستور کار قرار گرفته بود و سال ۹۴ بهدلیل برجام متوقف شده بود.
پس از گذشت یک ماه از حادثه، سخنگوی سازمان انرژی اتمی، درباره انفجار روز ۱۲ تیر یک سوله در مجتمع غنی سازی نطنز گفت که این انفجار سبب خسارت قابل توجه مالی شده است. البته حادثه تلفات جانی در پی نداشت.
بهروز کمالوندی گفت: «تجهیزاتی که در این سالن وجود داشت تجهیزات اندازهگیری و ابزارهای دقیق بودند که در اثر این حادثه بخشی از آن از بین رفته و بخش دیگری نیز خسارت دیدند.»
درباره اثرات خسارت نطنز بحثهای زیادی مطرح شد حتی عدهای معتقد بودند که این حادثه میتواند فعالیت هستهای ایران را تا ماهها عقب بیندازد، اما سخنگوی سازمان اتمی در اینباره گفت: «ممکن است این حادثه در برنامه میانمدت توسعه و تولید ماشینهای پیشرفته کندیهایی ایجاد کند که با تلاش شبانهروزی و کار جهادی همکاران سازمان این کندی را انشاءا... جبران میکنیم به نحوی که حتی ظرفیتهایی بیشتر از پیش در این سایت ایجاد شود.»
وی همچنین آن زمان درباره علت نهایی حادثه گفت: «اکنون مراجع امنیتی کشور میدانند که علت حادثه چیست، اما بنا به ملاحظات امنیتی فعلا بنا ندارند در اینباره صحبت کنند.»
گمانهزنیها از دلایل وقوع انفجار
درباره ابعاد امنیتی ماجرا چندین سناریو مطرح بود. «انفجار داخلی، خرابکاری و انفجار یک بمب، حمله سایبری، اشکالات فنی و ترکیبدن سانتریفیوژهای درحال تست و درنهایت حمله هوایی». از نقش اسرائیل و آمریکا نیز در این حادثه حرف زده شد، حتی نیویورک تایمز به نقل از یک مقام اطلاعاتی نقش اسرائیل در آن را تأیید کرد. گفته شد منبع نیویورک تایمز ارشدترین مقام اطلاعاتی اسرائیل یعنی یوسی کوهن بوده است. این ماجرا در اسرائیل اختلافاتی را بهدنبال داشت و از نتانیاهو خواسته شد «دهن کوهن را ببندد.»
در ایران نیز رسانههای داخلی این احتمال را رد نکردند و آن را مورد توجه قرار دادند. عدهای معتقد بودند عملیات در سایت نطنز بدون دخالت عامل خارجی ممکن نیست.
از طرف دیگر انفجار در نطنز در شرایطی رخ داد که ایران عمل به تعهدات خود در قالب برجام را کاهش و سطح غنیسازی خود را اندکی افزایش داده بود. عملیات در نطنز را میتوان حاوی پیامی سیاسی برای ایران دانست.
شناسایی عوامل حوادث نطنز
پس از گذشت بیش از 2 ماه از حادثه نطنز چند روز پیش سخنگوی سازمان انرژی اتمی جزئیات بیشتری درباره آن اعلام کرد. کمالوندی این حادثه را «خرابکاری» دانست و گفت: عوامل این خرابکاری نیز«شناسایی شدهاند. او حرف از دستگیری این عوامل نزد و گفت: «موضوع در دست پیگیری است.» سخنگوی سازمان انرژی اتمی همچنین گفت: «دلایل»، «روشها» و «چگونگی» خرابکاری در نطنز نیز روشن شده است، اما نهادهای امنیتی باید درباره آن اظهارنظر کنند.
او افزود: «اینکه جزئیات این اتفاق چیست را نمیدانیم. تا اندازهای به ما گفته شده، ولی چون مسأله درحال پیگری است از صحبت بیشتر در اینباره معذوریم.»
کمالوندی وضعیت فعلی را شبیه «صحنه جنگ» دانست و گفت: «هدف آنها ضربه زدن به ما در تولید مواد غنی شده است، ولی نتوانستند به هدف خود برسند.» این اظهارات کمالوندی نقش خارجی در ماجرا را تقویت میکند.
ایران پس از حادثه نطنز چه میکند؟
پاسخ به این پرسش 2 بعد فنی و امنیتی دارد. از بعد فنی ایران اعلام کرده که بهسرعت ساخت سولهای جدید برای تولید سانتریفیوژهای پیشرفته را آغاز کرده است.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی در اینباره گفت: سالن تازهای به تجهیزات خود اضافه میکنیم. او تأکید کرده که تولید ایران صدمهای ندیده است.
با این حال رئیس سازمان انرژی اتمی اقدامات این سازمان پس از حادثه نطنز را در 2 فاز دانست و گفت: «ما در فاز نخست نسبت به تأمین تجهیزات و راهاندازی مقدماتی برای تولید سانتریفیوژهای پیشرفته اقدام کردیم و در فاز بعدی قدم بلندمدتی را برخواهیم داشت.
سخنان او نشان میدهد که تأسیسات جدید احتمالا در محل پیشین نخواهد بود، با اینحال در همان نطنز خواهد بود. به گفته صالحی: «با توجه به اقدام خرابکارانه و خبیثانه تصمیم گرفته شد تا سالن مدرنتر، وسیعتر و فراگیرتری را از نظر همه ابعاد در نزدیکی نطنز برای این امر بسازیم.»
احتمالا سازمان انرژی اتمی برای افزایش امنیت بیشتر تأسیسات نطنز تصمیم به جابهجاییهایی در این تاسیسأت گرفته است. صالحی گفته که سالن جدید سانتریفیوژهای مدرن در «دل کوههای نطنز» ساخته میشود. او تأکید کرده که کار ساخت این سالن آغاز شده است.
تأسیسات نطنز بهدلیل اینکه نخستین تجربه ایران در ساخت تأسیسات هستهای بوده در دل کویر و در محیطی باز ساخته شده که به عقیده کارشناسان نظامی موقعیت پدافندی کاملا مناسبی ندارد. شاید به همین دلیل تأسیسات فردو در دل کوهستان ساخته شد.
|
