|
هنگام شيوع ويروس کرونا، آموزش و پرورش تمام تلاش خود را به کار گرفت تا دانشآموزان از کسب آموزشهای لازم باز نمانند اما نبود زیرساختها در برخی مناطق بهویژه مناطق روستایی و محروم و همچنین پایین بودن سطح درآمد برخی از اقشار بهویژه حاشیه شهرها موجب شد این سیکل آموزشی بهطور کامل انجام نشود.
با وجود تمام مشکلات و کاستیها و کُندی شبکه شاد، جریان آموزش دانشآموزان در فضای مجازی با تشکیل گروههایی در بستر پیامرسانها درحال انجام است هر چند برخی معتقدند این کلاس درس آنلاین نیست و ابتداییترین شیوه آموزش مجازی است اما در شرایط فعلی که آموزش و پرورش و بهطبع معلمان کشور آمادگی لازم برای مواجهه با چنین بحرانی و استفاده از روشهای آموزش مجازی را نداشتند، باید به همین حداقلها اکتفا کرد.
بنابراین ایسنا برآن شد تا با برگزاری نشستی، مهمترین گلایهها و مشکلاتی که در طول سال تحصیلی جدید معلمان، آموزش و پرورش و والدین در رابطه با آموزش مجازی با آن روبهرو هستند را بررسی کند.
معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان همدان با حضور در دفتر ایسنا، بیان کرد: هیچ چیز در دنیا آموزش حضوری و رودررو نمیشود اما ما به جهت کاهش آسیبهای آموزشی روشهای گوناگونی درنظر گرفتیم.
نعمتا... بحیرایی اظهار کرد: در این شرایط، آموزش به یک روش محدود نشده و انواع روشها مانند استفاده از بستر شبکه شاد، برنامههای تلویزیونی و بستههای خودآموز برای این امر وجود دارد.
وی با بیان اینکه وزارت آموزش و پرورش، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و شرکت همراه اول مدیریت شبکه شاد را بر عهده دارند، تصریح کرد: محور کار ما در فضای مجازی فقط بستر شاد است و هیچ توصیهای مبنیبر استفاده از نرمافزارهای دیگر نمیکنیم؛ زیرا امن بودن محیط اولویت است اما در برخی مدارس خاص والدین معتقد بودند «شاد» پاسخگوی نیاز دانشآموزان نیست و از سامانههایی مانند اسکایروم و ادوب کانکت استفاده میکنند.
بحیرایی با بیان اینکه برای این کار مجوز ندادیم و برخوردی هم نکردیم؛ زیرا باید از هر روشی برای تعلیم و تربیت استفاده کنیم، ادامه داد: قرار بر این است تا وزارت ارتباطات، سرورهای قوی در اختیار شرکت همراه اول قرار دهد تا مشکلات کُندی این شبکه اجتماعی در برخی نقاط کشور حل شود.
معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان همدان در رابطه با برخی دانشآموزان روستایی که در محل زندگی آنها بستر اینترنت وجود ندارد، گفت: اگر در روستایی تعداد دانشآموزان خیلی کم است، به مدارس اجازه دادیم کلاسهای خود را بهصورت حضوری برگزار کنند.
وی با بیان اینکه تعدادی از دانشآموزان بدون گوشی هوشمند بودند و ما این مسئأه را چندین بار در شورای آموزش و پرورش استان مطرح کردیم، توضیح داد: قرار بر این بود که کمیته امداد امامخمینی(ره)، ۵۰ هزار گوشی هوشمند برای دانشآموزان سراسر کشور تهیه کند که سهم استان همدان نیز ۲ هزار و ۷۰۰ تبلت نارتب با سیمکارت انارستان بود اما این مسأله بهدلیل نوسانات ارزی به مشکل برخورده و درحالحاضر استان همدان فقط ۳۷۰ دستگاه تحویل گرفته است و قرار شده بهصورت هفتگی سهمیهای به استانها داده شود.
بحیرایی افزود: این تبلتها ویژه دانشآموزانی است که تحت پوشش کمیته امداد هستند و اولویت دریافت با افرادی است که در پایه اول و دوازدهم مشغول به تحصیل هستند و خواهر یا برادر دانشآموز دارند که آنها هم گوشی هوشمند ندارد.
معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان همدان با بیان اینکه برخی نمایندگان استان پیگیر هستند تا برای این مسأله اعتبارات ملی بگیرند، خاطرنشان کرد: مدارس، اداره آموزش و پرورش مناطق و اداره کل آموزش و پرورش استان باهم پیگیر مشکل این دانشآموزان هستند.
وی مطرح کرد: ۲۹۵ هزار و ۸۰۰ دانشآموز در شبکه شاد حضور دارند که ۲۶۰ هزار نفر احراز هویت شده و مابقی نیز توسط مدیران مدارس به کلاسها اضافه شدند. بهصورت مداوم حضور و غیاب دانشآموزان انجام میشود و معلم به مدیران گزارش میدهد و طبق این گزارشها ۸۰ درصد دانشآموزان در کلاس حضور دارند.
بحیرایی تبیین کرد: در شبکه آموزش دانشآموزی موسوم به شاد، حدود ۱۴ میلیون دانشآموز و یک میلیون فرهنگی حضور دارند؛ بنابراین برای استفاده راحتتر از این برنامه و پاسخگویی پهنای باند اینترنت، کلاسها را دستهبندی کردهایم.
معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان همدان گفت: زمان برگزاری کلاسهای مقطع متوسطه اول از ساعت ۸ تا ۱۰:۱۵، مقطع متوسطه دوم از ساعت ۱۰:۳۰ تا ۱۲:۴۵ و یا ۱۵:۳۰ تا ۱۷:۴۵ و مقطع ابتدایی از ساعت ۱۳:۳۰ تا ۱۶:۳۰ در شبکه شاد است.
بحیرایی یادآور شد: این زمانبندی بدان معنا نیست که دانشآموزان در ساعت پس از حضور در شاد، رها شوند زیرا آنها باید در ساعات رسمی مصوب یک مدرسه که از ۸ تا ۱۲:۴۵ است، فعال باشند و تمرینهای خود را انجام دهند.
وی در رابطه با آموزش خودآموز از طریق پکیجهای آموزشی، توضیح داد: به تمام مناطق آموزشی پکیج DVD همراه با درسنامه دادیم تا این پکیج را در اختیار دانشآموزانی که به هر علت نمیتوانند از بستر شبکه شاد استفاده کنند، قرار دهد. به مدارس گفته شده اگر سیستمی دارند که مورد استفاده نیست به دانشآموزان بدهند تا با استفاده از این سیستم بتوانند از فیلمهای آموزشی استفاده کنند.
معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان همدان بیان کرد: فعالیتهای فرهنگی و قرآنی دانشآموزان تعطیل نشده و در بستر مجازی درحال پیگیری است و تمام جشنوارهها و المپیادهای علمی، قرآنی و فرهنگی در بستر مجازی پیگیری میشود.
دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ملایر نیز با بیان اینکه در رابطه با تأثیر مثبت فضای مجازی بر بازده آموزشی، یافتههای تأییدکنندهای وجود دارد، بهویژه هنگامی که فضای مجازی بهعنوان ابزار کمک آموزشی نه اصل آموزش تلقی شود، گفت: دسترسی سریع، انعطافپذیری در زمان، مکان و محتوا، جذابیتهای رسانهای و قابلیت سریع انتشار بخشی از پیامدهای مثبت استفاده از فضای مجازی است.
عباس خاکپور، فضای مجازی و فناوری آموزش مجازی را یک ابزار کمک آموزشی مفید دانست و افزود: فضای مجازی به علت همین جنبههای مثبت مانند دسترسی نامحدود، حجم عظیم محتوا و ... مستعد آسیبهای جدی بوده و استرس و نگرانیهای این فضا آن است که یک دنیای بدون هنجار و بدون مسئولیت محسوب میشود و هیچ نوع مجوز ورود و گواهینامهای برای ورود به این دنیای پیچیده تعریف نشده است.
وی با بیان اینکه مهمترین مشکل فضای مجازی در امر تربیت نبود طبقهبندی، سطحبندی نشدن و نبود تعریف دسترسی است و مشکلات و یافتههای پژوهشی زیادی هم در تأیید این امر وجود دارد، مطرح کرد: تغییر سبک زندگی، مشکلات جسمی در اثر کثرت استفاده یا استفاده ناصحیح، مشکلات ارگونومیکی و کمتحرکی، کاهش عملکرد آموزشی، اُفت تحصیلی، اعتیاد اینترنتی و نبود مهارتآموزی شنیداری برخی از مشکلات گزارش شده هستند.
خاکپور با بیان اینکه مغفول ماندن تربیت در آموزش مجازی به پیچیدگی آن برمیگردد زیرا آموزش در فضای رایج با آنکه با هدف تغییر در روش و مهارت صورت میگیرد، بسیار سادهتر از تربیت است، افزود: تربیت را بهعنوان تغییرات عاطفی- نگرشی در جهت رشد و تعالی و شکوفایی متربی استفاده میکنم و مشکل غفلت در امور تربیتی فقط مربوط به دنیای مجازی نیست و در دنیای واقعی نیز تربیت نسبت به آموزش مورد تغافل قرار میگیرد.
وی با بیان اینکه آیا استرس و دغدغه والدین برای قبولی فرزندانشان در کنکور و رشتههای علوم پزشکی به اندازه دغدغه آنها برای پرورش انسانهای درست و تشکیل جامعه سالم است؟ توضیح داد: امروزه در والدین هیچ تلاش و تقلایی برای افزایش مهارتهای زندگی، الگوسازی انسان سالم و ترویج اخلاقیات در فرزندانشان دیده نمیشود.
خاکپور با بیان اینکه شبکه شاد بسیاری از آسیبهای سایر فضاهای مجازی را نداشته و نسبت به فضای مجازی عام و شبکههای اجتماعی دارای مرز و هنجار است، اعلام کرد: بهدلیل وجود تمرکز هر لحظه امکان اصلاح راهبرد و محتوا را داشته و دسترسی رایگان و بینیازی به رفع فیلتر از مزیتهای بدیهی شبکه شاد است.
وی با بیان اینکه شبکه شاد کانال هایی نیز با اهداف تربیتی دارد که محتوا به آن تزریق میشود اما هم در بحث آموزش و هم در بحث تربیت ایرادات اساسی به این شبکه وارد است، تصریح کرد: غیرجذاب بودن محتوا، نبود کیفیت تعاملات، نبود آموزش و بسترسازی برای ولی و متربی برخی از مشکلات مشهود در بحث آموزش است و در زمینه تربیتی نیز اصولاً نه شبکه شاد و نه دیگر شبکههای اجتماعی قابلیتهای لازم برای تغییرات تربیتی مطلوب را ندارند.
دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ملایر بیان کرد: تعالی، رشد و خودشکوفایی بهعنوان اهداف غایی تربیت بسیار پیچیدهتر از تغییرات شناختی، مهارتی و آموزشی بوده و ابزارها و رویکردهای تربیتی بسیار پیچیده و چالشبرانگیز است.
خاکپور با بیان اینکه متأسفانه جای متخصصان تعلیم و تربیت در رسانه ملی خالی است، افزود: تلویزیون نسبت به شبکه شاد مناسبترین رسانه برای تربیت بوده و شبکهای با ساختار، اهداف، راهبرد و برنامهها بلندمدت، میانمدت و عملیاتی است.
دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ملایر با بیان اینکه راهبرد محرومیت بدون جایگزین راهبرد مناسبی برای تربیت نیست، اعلام کرد: ممانعت از دسترسی به محتوای نامطلوب باید به بیمیلی دسترسی به این نوع محتوا تغییر کند. وی با بیان اینکه فضای مجازی صرفاً یک مفهوم جاافتاده در جامعه بوده و در واقع یک فضای حقیقی است که در آن بسیاری از تعاملات، تصمیمات و یادگیریها انجام میشود، گفت: با توجه به اهمیت و تغییر ذائقه نسل جدید و قابلیتها و تغییر در فناوری باید کانالهای تلوزیونی در ساختار صداوسیما به وزارتخانههای علوم و آموزش و پرورش اختصاص یابد.
خاکپور با تأکید بر داشتن پیوست تربیتی در برنامههای تلویزیونی بهویژه شبکههای پویا و نهال، بیان کرد: تناقضات تربیتی باید از طریق مدیریت محتوا و برنامههای صداوسیما حذف شوند؛ بهعنوان مثال نباید در یک شبکه تبلیغ فست فود و در شبکه دیگر برنامهای درباره مضرات این مواد پخش شود.
در این بین برخی معلمان زحمتکش نیز با ابتکاراتی قابل توجه سعی در تداوم امر آموزش و برقرای ارتباط هرچه بیشتر مجازی با دانشآموزان دارند و با ارائه تکالیف و رفع اشکالات موجود عرصه تعلیم و تربیت را هرچه بیشتر فعال کردهاند و از طرفی برنامهریزی و تکاپویی قابل تحسین برای دانشآموزان ترسیم شده است.
در این روزهای سخت بسیاری در صحنه خدمترسانی بوده و در تلاش هستند تا باری از دوش هممیهنان خود بردارند، شخصی در نقش پزشک و پرستار در خط مقدم، دیگری در قامت نیروی جهادی در هر جایی که نیاز و ضرورت باشد، آن دیگری در قامت نیروی امنیتی، فردی هم در لباس رسانه پاک و صادق و بازهم آن یکی، همه و همه یک هدف را دنبال میکنند و آن پیروزی در این جنگ است تا گامی دیگر برای ساخت ایران قوی برداشته شود.
در این میان و میدان مبارزه، گروهی هم برای پس از پیروزی در این جنگ نفسگیر برنامهریزی میکنند و با عشق تمامنشدنی از طریق امواج، کلاسهای درس را از تعطیلی نجات داده و به تربیت آیندهسازان این مرز و بوم مشغول هستند.
یک معلم پایه اول ابتدایی آموزشگاه تربیت مدرس همدان نیز با حضور در ایسنا گفت: سال گذشته یک هفته پس از تعطیلی مدارس بهدلیل شیوع کروناویروس ویدئوهای درسی را برای دانشآموزان تهیه میکردم و در اپلیکیشن قرار میدادم و والدین هر وقت آنلاین میشدند، آنها را میدیدند اما تدریس برای دانشآموزان روستایی بسیار مشکل بود چراکه اکثر آنها به تلفن همراه دسترسی نداشتند.
آذردخت مرادی با بیان اینکه در سال تحصیلی جدید اکثر دانشآموزان و والدین آنها آمادگی این را داشتند که ممکن است مدارس دوباره به علت شیوع این ویروس تعطیل شود؛ بنابراین سعی کردند تا حدی امکانات لازم برای آموزش مجازی را فراهم کنند، افزود: متأسفانه هنوز تعدادی از دانشآموزان گوشی هوشمند نداشته یا در مناطقی زندگی میکنند که آنتندهی مناسبی ندارد و ارتباط گرفتن با آنها بسیار دشوار است.
وی با بیان اینکه آموزش پایه اول ابتدایی از طریق آموزش مجازی به دانشآموزان بسیار مشکل است؛ بنابراین سعی کردم در اوایل مهرماه که کلاسها بهصورت حضوری بود، بهسرعت تدریس کنم تا آنها بخشهای مهم درس را بهصورت حضوری آموزش ببینند، مطرح کرد: فشار روحی و روانی زیادی بر معمان در این ایام وارد میشود زیرا این معلمان هستند که بهطور مستقیم با دانشآموزان و والدین آنها ارتباط برقرار میکنند.
مرادی با بیان اینکه در کلاس اول ابتدایی ۳۳ دانشآموز دارم که 2 نفر از آنها فقط اسماً و با تلفن همراه کسی دیگر وارد شدند و 2 نفر دیگر از آنها کلاً به تلفن همراه و اینترنت دسترسی ندارند، اضافه کرد: تهیه و هزینه اینترنت برای دانشآموز روستایی بسیار مشکل است و پس از پیگیریهای انجامشده تعدادی از والدین برای عضویت فرزندانشان در اپلیکیشن شاد تلفن همراه تهیه کردند.
وی با بیان اینکه والدین دانشآموزانم تا یک هفته پیش در صحرا و مشغول کشاورزی بودند و ده دقیقه آخر کلاس آنلاین میشدند، اضافه کرد: پایین بودن سرعت اینترنت یکی از مشکلات اساسی تدریس در این فضا برای معلم و دانشآموز است، معلم بیشتر از اینکه بر محتوای درسی تمرکز داشته باشد، نگران بارگذاری بهموقع ویدئوها و مطالب ارائه شده است، در بیشتر مواقع این ضعف سبب قطع ارتباط کلاسها نیز میشود.
این معلم همدانی با بیان اینکه در آموزش مجازی مشکلات خانوادگی بر یادگیری دانشآموزان تأثیر میگذارد درحالیکه در آموزش حضوری آنها چند ساعتی را در مدرسه بودند و میتوانستند بر درسهای خود تمرکز کنند، گفت: دانشآموزان باید با نظارت و حمایت والدین این شیوه آموزشی را دنبال کنند.
وی با بیان اینکه فضای مجازی شادابی و نشاط کلاس درس را ندارد و اوایل آغاز آموزش مجازی جذب دانشآموزان بسیار سخت بود اما درنهایت ما این وضعیت را قبول کردیم زیرا معلوم نیست این وضعیت تا چه زمانی ادامه پیدا کند، ادامه داد: آموزش مجازی تجربه جدیدی بود که البته همه را غافلگیر کرد، از وزارت آموزش و پرورش گرفته تا معلم و دانشآموز؛ زیرا تدریس در فضای مجازی به بسترسازی نیاز دارد اما با وجود کمبودها و کاستیهای موجود هیچ معلمی بیکار نیست و همه با تلاشی مضاعف مشغول انجام وظیفه هستند تا هیچ دانشآموزی از آموزش جا نماند.
خانوادهها نیز در دوران تعطیلی مدارس برای دانشآموزان یک پا معلم شدهاند و در تلاش برای برای فهماندن درسها به فرزندان خود با زبان بیزبانی هستند.
محمدی، مادر دانشآموز پایه پنج ابتدایی با بیان اینکه آموزش مجازی یک تنوع و تجربه جدید برای دانشآموزان، والدین و معلمان بهشمار میرود، اظهار کرد: با تعطیلی مدارس و برگزاری کلاسها بهصورت مجازی دغدغه و نگرانی والدین درباره مبتلاشدن فرزندانشان به کروناویروس کاهش یافته است.
وی با بیان اینکه با آنلاین شدن کلاسها دانشآموزان با استرس کمتری در کلاس حاضر میشوند، گفت: دسترسی سریع به کلاس آنلاین یکی دیگر از مزایای این آموزش بوده و دانشآموزان در هر مکانی میتوانند از کلاس استفاده کنند.
این مادر با بیان اینکه کُند بودن سرعت اینترنت باعث کاهش کیفیت مطالب آموزشی میشود، افزود: قطع شدن اینترنت در حین تدریس باعث از بین رفتن تمرکز دانشآموزان شده و بحث و چتهای بیمورد در بین آنها آغاز میشود.
وی با بیان اینکه زمان مفید کلاس در آموزش مجازی حداکثر 3 ساعت است که کمتر از زمان آموزش حضوری است، خاطرنشان کرد: آموزش مجازی دانشآموزان باعث شده که فعالیتهای جمعی بهصورت انفرادی انجام شود و آنها نتوانند هماهنگی و همکاری لازم را داشته باشند.
محمدی با بیان اینکه با آنلاین شدن مدارس نهتنها شهریه مدارس کمتر نشده بلکه افزایش نیز یافته است، افزود: برنامه شاد در حین تدریس معلم دچار خطا شده و هنگ میکند همچنین حجم مطالب ارسالی بسیار بالاست.
اگر قرار است برای سالهای بعد هم حتی درصورت نبود کرونا، برای آموزش بهتر و مؤثرتر از شیوههای مجازی استفاده کنیم علاوهبر درخواست بهبود زیرساختها، باید فرهنگ آموزش مجازی نیز به آگاهیهای سابق دانشآموزان، معلم و والدین هم اضافه شود.
آنچه مهم است این است که از تهدید کرونا برای فرصت آشنایی و بهبود مهارتهای مجازی استفاده کنیم. حتی روزی که کرونا دیگر تهدیدی برای جامعه نباشد، آشنا بودن کادر آموزش و محصلان با آموزش مجازی میتواند کمکی به آموزش فیزیکی و حضور باشد.
|
