|
تعارف را کنار بگذاریم. حالا که زمان انتخابات است همه کاندیداها، همزمان هنرمند، سیاستمدار، اقتصاددان و ورزشکار میشوند.
گویا رسم این است که برای گرفتن رأی از هر قشر باید به زبان آنها سخن گفت و خود را نه فقط طرفدار و مدعی، که کارشناس هم نشان داد. این اتفاق احتمالا در این دوره از انتخابات هم رخ میدهد. تا مدتی دیگر در هر مصاحبه آقایان و خانمهای کاندیدا از برنامههایشان برای فرهنگ و هنر- که دغدغه ما است - میگویند.
برنامههایی که صدالبته کلی، شعاری و بدون نقشه عملیاتی خاصی هستند با تأکید بر چنین جملاتی: «فرهنگ بسیار مهم است و در حقیقت زیربنای جامعه را تشکیل میدهد.» یا این: «هنرمندان موتور محرکه جامعه هستند و باید به مشکلاتشان رسیدگی شود.» و برخی دیگر: «تقویت هنر موجب رشد فرهنگ و رشد فرهنگ هم موجب پیشرفت هر مردمی خواهد شد.»
چنین حرفهایی آنقدر آشناست که گفتن و خواندن آنها دیگر تکراری شده است. تا اینجای کار البته اشکالی هم ندارد. موسم انتخابات است و هر کاندیدا حق دارد در همه بخشها نظر بدهد. اما مشکل از زمانی آغاز میشود که نظر در حد همان شعار باقی میماند و برنامهای از آن بیرون نمیآید و در مرحله بعد اگر برنامهای هم ارائه شود آنقدر کلی و مبتنی بر جملههای کلیشهای است که هیچ تشابهی به یک برنامه واقعی ندارد. این موضوع یک دلیل اصلی دارد؛ اینکه در سالهای گذشته افرادی که قصد ورود به مجلس و نمایندگی مردم همدان را داشتهاند خود را بینیاز دیدهاند که از فرهنگ حرف جدی بزنند و برنامه با جزئیات ارائه دهند. طبیعی است وقتی رأی آوردن یا نیاوردن در همدان به ارائه برنامه دقیق فرهنگی دخل چندانی ندارد حرف در همان حد «فرهنگ خیلی مهم است» باقی میماند. اینکه چرا چنین شده و چرا در شهری که به تمدن و فرهنگ شهره است کاندیدای ورود به مجلس از نداشتن برنامه فرهنگی احساس خطر نمی کنند بیش از هر چیز به اقتصاد مربوط است. مشکل مردم حالا اقتصادی است و هر کس بهتر از آن حرف بزند (حتی در اقتصاد هم برنامه انقدرها مهم نیست!) طرفداران بیشتری کسب میکند و شانس ورود به مجلسش افزایش مییاید. اما این بدان معناست که فرهنگ و هنر حقیقتا محلی از اعراب ندارد و باید زیر سایه دیگر بخشها بماند؟ پاسخ این سوال در دل شرایط موجود همدان نهفته است. در تمام این سالها نمایندگانی داشتهایم که اگرچه در سیاست و اقتصاد دستی بر آتش داشتهاند و در مجلس هم افراد پرنفوذی بودند و ممکن است خدماتی انجام داده باشند اما هیچکدام نه فقط فرهنگی که حتی ذرهای هم فرهنگی نبودهاند. آنها هم بینیاز از ارائه برنامههای دقیق فرهنگی، رأی آورده اند و سالها در مجلس حضور داشتند. اما شرایط امروز مهمتر از آن است که دیگر یک بعدی به موضوع نگاه کنیم و فقط اقتصاد یا سیاست را بر فرهنگ مقدم بدانیم. اقتصاد اگرچه زیربنای جامعه است اما فرهنگ هم روح جامعه را شکل میدهد و ناگفته پیداست که این روح چه میزان آزرده و در هم شکسته است.
این چند خط البته آغاز یک سوال و جواب اساسی از 179 نفری است که قصد دارند نماینده استان همدان در مجلس باشند. سوالهای اساسیتر را باید آقایان و خانمهای کاندیدا در روزهای آینده پاسخ دهند.
|