پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

سرپرست اداره‌کل بهزیستی استان:

درصد اقدامات خودکشی با اختلافات خانوادگی ارتباط دارد

نویسنده : نیلوفر بهرمندنژاد

اورژانش اجتماعی 24 ساعته در سطح استان فعالیت می‌کند

گاهی آدم‌ها درست در لحظه‌ای که بیشتر از همیشه به یک نفر برای شنیدن حرف‌هایشان نیاز دارند، احساس می‌کنند تنها مانده‌اند. شاید پشت یک تماس کوتاه با خط ۱۲۳، یک سکوت طولانی، یک اختلاف خانوادگی یا یک حال بد، انسانی باشد که هنوز می‌شود به او کمک کرد و فرصت دیگری برای زندگی به او داد.
خودکشی پایان یک زندگی نیست که بتوان ساده از کنار آن گذشت؛ پشت هر اقدام، داستانی از رنج، فشار و گاهی ناامیدی وجود دارد. برای همین، به جای قضاوت کردن کسی که در بحران قرار گرفته، باید راهی برای شنیدن، حمایت کردن و رساندن او به کمک تخصصی پیدا کرد.
گاهی یک تماس، یک گفت‌وگو یا حتی چند دقیقه شنیدن بدون قضاوت می‌تواند مسیر یک زندگی را تغییر دهد. شاید مهم‌ترین پیام پیشگیری از خودکشی همین باشد؛ اینکه هیچ‌کس نباید در سخت‌ترین لحظه زندگی‌اش احساس کند که راهی برای کمک گرفتن وجود ندارد.
از همین رو بررسی وضعیت افرادی که در همدان اقدام به خودکشی داشته‌اند نشان می‌دهد اختلافات خانوادگی و مشکلات روحی از مهم‌ترین عوامل مرتبط با این موارد هستند؛ به‌طوری‌که 41 درصد این افراد با اختلافات خانوادگی مواجه بوده‌اند و 17درصد نیز سابقه افسردگی داشته‌اند. از طرفی، بخش قابل توجهی از افراد اقدام‌کننده در سنین نوجوانی و دوران مدرسه قرار دارند. در چنین شرایطی، اورژانس اجتماعی با خط 123، خدمات سیار و مراکز ثابت تلاش می‌کند با شناسایی افراد در معرض آسیب و مداخله در مراحل اولیه بحران، از تشدید آسیب جلوگیری کند.
سرپرست اداره‌کل بهزیستی استان همدان نقش رسانه‌ها را در کاهش آسیب‌های اجتماعی بسیار مهم دانست و گفت: رسانه‌ها هنگام پرداختن به موضوع خودکشی باید بیشتر روی راه‌های پیشگیری، نحوه دریافت کمک و معرفی خدمات تخصصی تمرکز کنند و از پرداختن به جزئیات و شیوه وقوع حادثه پرهیز شود.
محمد قادری احسان‌پور افزود: نحوه روایت یک خبر می‌تواند روی مخاطب تأثیر بگذارد و اطلاع‌رسانی مسئولانه حتی می‌تواند باعث شود فردی که در شرایط بحرانی قرار دارد، به‌موقع برای دریافت کمک تخصصی اقدام کند.
وی همچنین با اشاره به فعالیت 24 ساعته اورژانس اجتماعی در استان همدان گفت: تیم‌های این مجموعه در تمام ساعات شبانه‌روز آمادگی ارائه خدمات مشاوره‌ای، روانی و مداخلات تخصصی را دارند و شهروندان می‌توانند در شرایط بحرانی از این خدمات استفاده کنند.
قادری احسان‌پور با اشاره به گستردگی فعالیت‌های سازمان بهزیستی عنوان کرد: این سازمان حدود 180 وظیفه و نزدیک به 50 کد خدمتی در درگاه مجوزها دارد و بخش قابل توجهی از فعالیت‌های آن به ارائه خدمات و حمایت از گروه‌های مختلف جامعه هدف مربوط می‌شود.
وی در ادامه گفت: در سال‌های گذشته ارتباط بهزیستی با رسانه‌ها و معرفی ظرفیت‌های این سازمان آن‌طور که باید انجام نشده و لازم است این ارتباط با جدیت بیشتری دنبال شود؛ چراکه رسانه‌ها می‌توانند در افزایش آگاهی عمومی و پیگیری مسائل جامعه هدف نقش مؤثری داشته باشند.
قادری همچنین بر نقش مطالبه‌گری رسانه‌ها تأکید کرد و افزود: رسانه‌ها می‌توانند مشکلات و مطالبات گروه‌های هدف را از دستگاه‌های اجرایی پیگیری کنند و امیدواریم این همکاری در آینده گسترده‌تر شود.
سرپرست اداره‌کل بهزیستی استان همدان با اشاره به فعالیت شبانه‌روزی اورژانس اجتماعی گفت: خط 123 به‌صورت 24 ساعته آماده دریافت تماس‌های مربوط به بحران‌های اجتماعی و ارائه مداخلات تخصصی است و یکی از مهم‌ترین کارکردهای آن، کمک به افرادی است که در معرض خودکشی یا سایر آسیب‌های اجتماعی قرار دارند.
قادری احسان‌پور نیز خودکشی را یکی از مسائل مهم اجتماعی عنوان کرد و گفت که پیشگیری از این آسیب تنها وظیفه یک دستگاه نیست و همکاری میان دستگاه‌های مختلف، متخصصان، خانواده‌ها و رسانه‌ها را می‌طلبد.
وی با بیان اینکه هیچ فردی صرفاً به دلیل تحصیلات، موقعیت اجتماعی یا شغلی از تجربه بحران‌های روحی و افکار خودکشی مصون نیست، اظهار کرد: افراد ممکن است در برهه‌هایی از زندگی با شرایط سخت روحی یا اجتماعی روبه‌رو شوند و در چنین شرایطی، شناخت نشانه‌های بحران و نحوه درست برخورد با فرد اهمیت زیادی دارد.
به گفته قادری، حتی در برخی موارد مشاهده شده که میان میزان تحصیلات و اقدام به خودکشی رابطه مستقیمی وجود ندارد و نمی‌توان تصور کرد افراد تحصیل‌کرده یا دارای جایگاه اجتماعی از این آسیب‌ها دور هستند.
رئیس اداره فوریت‌های اجتماعی بهزیستی استان همدان نیز در این نشست درباره وضعیت اورژانس اجتماعی استان توضیح داد و گفت: در حال حاضر خدمات اورژانس اجتماعی در تمام نقاط استان پوشش داده می‌شود و میزان پوشش این خدمات به 100 درصد رسیده است.
ناصر شایگان با اشاره به عوامل مرتبط با اقدام به خودکشی اظهار کرد: طبق بررسی‌های انجام‌شده، 41 درصد افرادی که اقدام به خودکشی داشته‌اند با اختلافات خانوادگی مواجه بوده‌اند و 17 درصد نیز سابقه افسردگی داشته‌اند.
شایگان گفت: اورژانس اجتماعی برای این ایجاد شده که بتواند در زمان وقوع بحران، قبل از اینکه شرایط فرد شدیدتر شود، مداخله لازم را انجام دهد و فرد را از وضعیت بحرانی خارج کند.
به گفته وی، اورژانس اجتماعی 3بخش اصلی دارد که شامل خط تلفنی 123، خدمات سیار و مراکز ثابت است. خط 123 تماس‌ها را دریافت و ارزیابی اولیه را انجام می‌دهد، در صورت نیاز تیم‌های سیار به محل اعزام می‌شوند و در مراکز ثابت نیز ارزیابی‌های تخصصی‌تر صورت می‌گیرد.
رئیس اداره فوریت‌های اجتماعی بهزیستی استان همدان افزود: تقویت خدمات تلفنی و سیار باعث شده بسیاری از بحران‌ها در همان مراحل ابتدایی شناسایی و مدیریت شوند و همه موارد لزوماً به مرحله مراجعه یا مداخله در مرکز ثابت نرسند.
شایگان با بیان اینکه آسیب‌های اجتماعی معمولاً از یکدیگر جدا نیستند، گفت: در موضوعاتی مانند خودکشی، کودک‌آزاری، همسرآزاری، فرار و اختلافات خانوادگی ممکن است چند عامل همزمان در شکل‌گیری یا تشدید بحران نقش داشته باشند.
وی افزود: به همین دلیل در اورژانس اجتماعی تلاش می‌شود وضعیت فرد از ابعاد مختلف بررسی شود و مداخله تنها بر یک عامل، برای مثال افسردگی، متمرکز نباشد.
شایگان درباره روند بررسی افراد در مراکز ثابت توضیح داد: فرد از نظر شرایط زیستی، روانی و اجتماعی ارزیابی می‌شود و روان‌شناس، مددکار اجتماعی و پزشک در کنار یکدیگر وضعیت او را بررسی می‌کنند تا عوامل مؤثر در ایجاد بحران مشخص شود.
وی با تأکید به اینکه اگر فرد نیازمند خدمات تخصصی روان‌پزشکی باشد، پس از غربالگری و مداخلات اولیه، به مراکز درمانی ارجاع داده می‌شود، خاطرنشان کرد که اورژانس اجتماعی وظیفه درمان طولانی‌مدت را بر عهده ندارد و هدف اصلی آن، کاهش شدت بحران، ایجاد ثبات در شرایط فرد و جلوگیری از تشدید آسیب است.
وی گفت: پس از عبور فرد از مرحله بحرانی، در صورت نیاز خدمات تخصصی متناسب با شرایط او ادامه پیدا می‌کند و پیگیری‌های لازم نیز انجام می‌شود تا احتمال بازگشت به وضعیت بحرانی کاهش پیدا کند.
توجه ویژه به نوجوانان و مدارس
رئیس اداره فوریت‌های اجتماعی بهزیستی استان همدان با اشاره به گروه سنی افرادی که اقدام به خودکشی داشته‌اند، گفت: بخش قابل توجهی از این افراد را نوجوانان و دانش‌آموزان تشکیل می‌دهند و همین موضوع اهمیت برنامه‌های پیشگیرانه در مدارس را بیشتر می‌کند.
شایگان افزود: در همین راستا چند مدرسه به‌صورت پایلوت برای اجرای برنامه‌های کاهش آسیب انتخاب شده‌اند و برنامه‌های آموزشی و پیشگیرانه در آنها در حال اجراست.
به گفته وی، شناسایی زودهنگام افراد در معرض آسیب، مداخله در زمان مناسب و هدایت آنها به سمت خدمات تخصصی می‌تواند از شدت گرفتن بسیاری از آسیب‌های اجتماعی جلوگیری کند.
وی همچنین از افزایش تماس‌های مردمی با خط 123 و مراجعه مستقیم افراد خبر داد و گفت: بیشتر شدن تعداد افراد خودمعرف و تماس‌های برقرارشده می‌تواند نشانه افزایش اعتماد مردم به خدمات اورژانس اجتماعی و آشنایی بیشتر جامعه با این ظرفیت باشد.
شایگان با اشاره به وضعیت شهر همدان عنوان کرد: ضریب نفوذ خدمات اورژانس اجتماعی در شهر همدان به صد درصد رسیده و فردی که از هر نقطه شهر با خط 123 تماس بگیرد، در صورت نیاز امکان دریافت پاسخ و اعزام تیم سیار برای بررسی و مداخله در بحران را خواهد داشت.
وی درباره تغییر روند فعالیت اورژانس اجتماعی در سال‌های اخیر نیز گفت: در گذشته موارد بیشتری برای دریافت خدمات به مراکز ثابت ارجاع می‌شد، اما با توسعه خط 123 و خدمات سیار، بسیاری از بحران‌ها در همان مراحل اولیه مدیریت می‌شوند.
نقش منابع حمایتی در پیشگیری از
تکرار بحران
شایگان گفت: هنگام بررسی فردی که اقدام به خودکشی داشته، فقط شرایط روحی او مورد توجه قرار نمی‌گیرد و منابع حمایتی فرد نیز اهمیت زیادی دارد. باید مشخص شود فرد در اطراف خود چه کسانی را برای دریافت حمایت دارد و پس از عبور از بحران، چه ظرفیت‌هایی می‌تواند به او کمک کند.
وی تأکید کرد: در صورتی که فرد نیازمند خدمات روان‌پزشکی و دارودرمانی باشد، پس از انجام اقدامات اولیه، به مراکز مربوط ارجاع داده می‌شود و هدف اورژانس اجتماعی این است که فرد را از وضعیت بحرانی خارج و شرایط را تا حد امکان تثبیت کند.
رئیس اداره فوریت‌های اجتماعی بهزیستی استان همدان خاطرنشان کرد: فعالیت اورژانس اجتماعی فقط به موضوع خودکشی محدود نیست و در مواردی مانند کودک‌آزاری، همسرآزاری، فرار، خشونت و تنش‌های خانوادگی نیز عوامل زمینه‌ای و شرایط فرد به‌صورت جامع بررسی می‌شود.
فرد در معرض خودکشی
به حمایت نیاز دارد، نه سرزنش
رئیس اورژانس اجتماعی همدان، نیز با تأکید بر اینکه خودکشی در بسیاری از موارد قابل پیشگیری است، گفت: افرادی که افکار خودکشی دارند، قصد اقدام دارند یا در یک بحران جدی قرار گرفته‌اند، می‌توانند به‌صورت رایگان و شبانه‌روزی با خط 123 تماس بگیرند.
معصومه کاشی نیز در ادامه این نشست اظهار کرد: بحران‌های عاطفی و روانی همیشه ماندگار نیستند و در بسیاری از موارد، واکنش به‌موقع و دریافت مشاوره تخصصی می‌تواند به کنترل شرایط کمک کند. به همین دلیل برخورد قضاوت‌گرانه و ایجاد احساس شرم یا طردشدگی در فردی که در بحران قرار دارد، می‌تواند شرایط را سخت‌تر کند.
وی افزود: اگر خود فرد با 123 تماس بگیرد یا یکی از اعضای خانواده و اطرافیان احتمال اقدام او را احساس کند، موضوع بررسی می‌شود و در صورت نیاز، تیم اورژانس اجتماعی برای مداخله در محل اعزام خواهد شد.
رئیس اورژانس اجتماعی همدان گفت: افراد دارای افکار خودکشی یا سابقه اقدام، کودکان، زنان و مردان در معرض خشونت و همچنین سایر افرادی که با آسیب‌های اجتماعی مواجه هستند، می‌توانند از خدمات اورژانس اجتماعی استفاده کنند.
وی ادامه داد: کار اورژانس اجتماعی از مداخله فوری در بحران شروع می‌شود و در صورت نیاز، فرد برای دریافت خدمات تخصصی‌تر به مراکز مرتبط معرفی می‌شود. پیگیری پس از بحران نیز اهمیت دارد تا حمایت از فرد تنها به زمان وقوع حادثه محدود نشود.
کاشی با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه جامعه به افراد در معرض خودکشی گفت: برخورد با فردی که در بحران قرار دارد نباید بر پایه انگ‌زنی و طرد باشد، بلکه باید شرایطی فراهم شود که او بتواند بدون ترس و نگرانی برای دریافت مشاوره و حمایت تخصصی مراجعه کند.
وی افزود: اگر فرد پس از عبور از بحران همچنان نیازمند مشاوره باشد، خدمات متناسب با شرایط او ادامه پیدا می‌کند و در صورت لزوم به سطح دیگری از خدمات تخصصی ارجاع داده می‌شود.
رئیس اورژانس اجتماعی همدان همچنین نقش رسانه‌ها را در این زمینه مهم دانست و گفت: هنگام انتشار اخبار مربوط به خودکشی باید از انتشار مشخصات فرد و جزئیاتی که ممکن است آسیب‌زا باشد خودداری شود و در مقابل، راه‌های دریافت کمک و خدمات حمایتی به مردم معرفی شود.
به گفته کاشی، شماره 123 اورژانس اجتماعی و 1480 خدمات مشاوره بهزیستی از جمله مسیرهایی هستند که مردم می‌توانند برای دریافت راهنمایی و حمایت از آنها استفاده کنند.
وی تأکید کرد: خط 123 به‌صورت رایگان و شبانه‌روزی پاسخگوی شهروندان است و هم فردی که در بحران قرار دارد و هم اطرافیان او می‌توانند برای دریافت کمک با این خط تماس بگیرند.
کاشی افزود: در مواردی که اقدام به خودکشی انجام شده باشد، بسته به شرایط، دستگاه‌های امدادی از جمله پلیس 110، اورژانس 115 و آتش‌نشانی 125 نیز برای امدادرسانی و انتقال فرد به مراکز درمانی وارد عمل می‌شوند.
وی در پایان گفت: تغییر نگاه جامعه به موضوع خودکشی، کاهش انگ، صحبت مسئولانه درباره این آسیب و معرفی مسیرهای دریافت کمک می‌تواند در پیشگیری از موارد بیشتر مؤثر باشد. مهم این است که فرد درگیر بحران بتواند قبل از رسیدن به مرحله اقدام، حمایت و کمک تخصصی دریافت کند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس