پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

گزارشی از حاشیه شهر همدان

خرید شب عید به رنگ فقر و ناداری

نویسنده : اویس پورصالحی

عید نوروز در راه است بازار شلوغ و خریدهای مردم رنگارنگ. خانواده‌ها با کودکانشان به بازار می‌روند تا سال نو را با خریدهای نو آغاز کنند اما در این میان هستند کسانی که فقر بر زندگیشان غلبه کرده و چیزی از نو شدن نمی‌دانند.

فقر شکل‌های مختلفی دارد، حتی رنگ‌ها و شکل‌های متفاوتی ... گاهی رنگ لباس مندرس کودک 7 ساله می‌شود که به خاطر فقر به مدرسه نرفته است. گاهی شبیه چهره سوخته یک کودک کار 14 ساله که ایام فراغتش کارگری کرده و در ساعات مدرسه درس خوانده و شب هنگام با تمام خستگی درسش را مرور می‌کند.

فقر گاهی هم یک فصل می‌شود. مثل فصل اسفند... یا نه، مثل نیمه‌های دوم فصل اسفند که همه خانه‌تکانی می‌کنند و رخت نو می‌خرند ... گاهی می‌شود از چشمان لیلای کوچک وقتی خیره می‌ماند به کفش‌های براق پشت ویترین، از سفید و صورتی گرفته تا سبز وسورمه‌ای، فقر را به چشم دید.

به بهانه خریدهای نوروزی به کوچه پس کوچه‌های فقیرنشین شهرمان آمده‌ایم. همانجایی‌که عید و نوروز برای مردمش با مردم بالای شهر خیلی تفاوت دارد. همانجایی که مردم نمی‌توانند آجیل کیلویی 700هزار تومان بخرند یا بچه‌هایشان نمی‌دانند هفت‌سین چه شکلی است.

همانجایی‌که فصل بهار با پاییز برای مردمش یکی است و در هر صورت فقر برایشان در تمام فصول سال فقر است، چه سال نو شود و چه نشود. مثل مادر رضا که می‌گوید: بهار و عید برای ما با بقیه روزهای سال یکی است. بچه‌ها هم ندانند خرید عید چیست بهتر است. از سفر نوروزی هم خبر ندارند. ما کارگر ساده هستیم و پولی برای این کارها نداریم.

وقتی از مونا درباره وضعیت سفره هفت‌سین و شیرینی و آجیل شب عید می‌پرسیم می‌گوید: ما تا حالا آجیل نخریده‌ایم پولدار که نیستیم تا با 5 بچه از این کارها بکنیم. حتی هفت‌سین هم نمی‌اندازیم. ما با پول یارانه زندگی می‌کنیم آن هم فقط می‌توانیم قبض‌هایمان را بپردازیم.

کمی آن طرف‌تر مینا که به گفته خودش بساطی است می‌گوید: عید فصل کارمان است. فقط خانه‌تکانی می‌کنیم و 3 روز اول نوروز خانه تمام اقوام می‌رویم بعد هم دوباره کار. دلمان به همین آمد و رفت مسافران در تعطیلات نوروز خوش است که فروشمان بالا می‌رود ... وقتی از او دور می‌شویم با صدای بلند داد می‌زند آقا جمعه بازار بساط دارم، سری به من بزن بهت تخفیف می‌دهم.

حتی سهیلا که همسر یک کارگر کارخانه است هم عید ندارد، می‌گوید: عیدها نه خرید می‌کنیم نه نوروز داریم چون نه پولمان به این حرف‌ها می‌رسد نه شوهرم ازعید نوروز خوشش می‌آید. فقط اسفند که می‌شود خانه‌تکانی می‌کنم.

اما وضع هادی رفتگر محله انگار بهتر است. می‌گوید 8-7 میلیون حقوق می‌گیرد و بزودی هم برایش عیدی می‌ریزند. بعد با شوق و ذوق اضافه می‌کند: بچه‌ها را می‌فرستم روستا بروند آب و هوا عوض کنند برایشان هر سال این موقع رخت نو می‌خرم تا ذوق کنند. با این گرانی و این حقوق فقط می‌توانیم امورات ماهیانه‌مان را بگذرانیم اما بچه‌ها که هر کدام به خانه‌هایشان و سر بخت خودشان رفتند، بیایند سفره هفت‌سین هم می‌اندازیم. بعد طوری لبخند می‌زند که دندان‌های قهوه‌ای و کج و کوله‌اش بیشتر از لبخند حاصل از شادی صورتش را می‌پوشاند.

از محله حاشیه شهر همدان عبور می‌کنم. اغلب مغازه‌ها و پیاده‌روها به چشمم خاکستری و شاید پرغبار می‌آید. اینجا همه چیز دلگیر است. ماشین‌ها در هم می‌لولند و کوچه‌ها پر است از کودکانی که پابرهنه گوشه و کنار کوچه‌ها پرسه می‌زنند.

این روزها اگر به بازار سری زده باشید از لباس‌های گران و مانتوهای حدود یک میلیون به بالا گرفته تا میوه‌هایی با قیمت‌های باور نکردنی و آجیل و شیرینی، شرایط را برای تحمل وضعیت شب عید مردم آزاردهنده کرده است. مردم توان مالی خوبی برای تأمین مایحتاج شب عید ندارند اما شوق خرید کودکان مردم را به بازار کشانده است.

کیفیت پایین کالاها و سوءاستفاده برخی از فروشنده‌ها در بازارهای شب عید مرهمی بر زخم مردم نشد. به‌طوری که قیمت کالاهای داخلی و خارجی در یک سطح بر روی فاکتورهای فروش خودنمایی می‌کند.

با وجود وعده کنترل قیمت‌ها موج گرانی‌ها همچنان ادامه دارد و گرانی کالاهای اساسی سبد خانوارهای متوسط و ضعیف را کوچک و کوچکتر کرده است. با این حال دولتی‌ها از ارزانی خبر می‌دهند که در راه است!

در جایی که پسته به مرز کیلویی 800هزار تومان نزدیک شده و گوشت و مرغ و سایر اقلام خوراکی هر روز از پله‌های افزایش قیمت بالا می‌روند، پرداخت عیدانه چاره کار نیست .

خلاصه این که دخل و خرج ایرانیان در شب‌های سال نو بوی فقر می‌دهد.کودکان شهر را دریابید.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس