پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

کودکانی‌که جای بازی، کار می‌کنند

نویسنده : نیلوفر بهرمندنژاد

امروزه، 160 میلیون کودک در جهان که سن برخی از آنها زیر پنج سال است، کار می‌کنند. حمایت اجتماعی، به منزله حقوق انسانی و ابزار سیاسی قوی برای جلوگیری از اجبار خانواده‌ها از کار کودکان است. قبل از سال 2020 و قبل از شیوع کرونا در جهان، نزدیک به 47 درصد از جمعیت جهانی تحت حمایت اجتماعی قرار داشتند. اما این مقدار برای کودکان بیشتر است یعنی سه چهارم کودکان جهان، بدون حمایت اجتماعی هستند.
12 ژوئن برابر با 22 خرداد هر سال روز جهانی مبارزه با کار کودکان است . روز جهانی کار از سال 2002، به منظور افزایش آگاهی و جلوگیری از کار اجباری کودکان ، توسط سازمان جهانی کار به روز جهانی مبارزه با کار کودکان نام گذاری شد. این روز برای حمایت اجتماعی از کودکان برای پایان دادن به کار آنها نام دارد.

نامش کودک کار است و مجبور است که کارهای طاقت‌فرسا هم انجام دهد. شب و روز ندارد و به جایش ثروتمندان در ناز هستند. تمام روز راه می رود و اخر شب هم سر بر سنگ می گذارد و می رود.

یکی از معضلات جامعه امروزی در اغلب کلان شهرها، کودکان کار می باشند که روز به روز بر تعدادشان افزوده می گردد و این کودکان به دلایل مختلف و مشکلات متعددی که دارند به ناچار شبانه روز ساعات زیادی را به دست فروشی در خیابان ها و پیاده روها مشغول به کار هستند، در حالی که باید مثل هر کودکی و همسن و سالان خود، مشغول بازی و تفریح و یا در محیط گرم خانه و خانواده و مدرسه باشند، اما ناخواسته به دلیل مشکلات سخت زندگی مجبور هستند از همان سنین کودکی کار کنند.

کودکان کار اغلب با کودکان خیابان یکسان در نظر می آیند اما کودک خیابانی نیستند.

بلکه کودکانی هستند که به دلیل مشکلات معیشتی و تنگناهای مالی سرپرستانشان و یا به دلیل نداشتن سرپرست خود مجبور به تأمین هزینه‌های زندگی خود و اغلب اعضای خانواده خود هستند. این نان آوران کوچک طیف وسیعی را تشکیل می دهند که نخستین ویژگی مشترک شان کارکردن در شرایط سنی کمتر از سن قانونی کار است. آنچه که مردم در خیابان‌ها مشاهده می‌کنند بخشی از کودکان کار است.

اما یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که کودکان را از سایر حقوق مثل حق تحصیل و آموزش و بهداشت و درمان محروم کرده است و دچار سوء تغذیه و انواع بیماری‌های جسمی و روحی می‌شوند و یا مورد سوء استفاده قرار می‌گیرند و یا این که برخی ممکن است حتی به سمت فروش مواد مخدر کشیده شوند.

اما به نظر می‌رسد، وضعیت استان همدان نسبت به سایر استان‌های دیگر در حوزه کودکان کار و خیابانی بحرانی و بغرنج نیست اما برای مواجهه با این آسیب باید بتوانیم از ظرفیت تمام دستگاه‌ها برای ساماندهی آنها استفاده کرد.

براساس آخرین آمار منتشر شده از سوی امور اجتماعی استانداری102،کودک کار در سال ۱۴۰۱ در استان همدان توسط بهزیستی شناسایی شدند که شامل ۸۹ پسر و ۱۳ دختر است که بیشتر ۱۲ تا ۱۵ ساله و شامل دانش‌آموزان متوسطه اول هستند.

کارشناس مسئول آسیب دیدگان اجتماعی بهزیستی استان با بیان اینکه ارتقاء کیفیت زندگی کودکان کار و خیابانی از رسالت‌های بهزیستی است، بیان کرد: در حال حاضر مرکزی در شهرستان همدان داریم که کودکان کار و خانواده‌های آنها را در برابر آسیب‌های ناشی از کار تحت حمایت و آموزش قرار می‌دهند و هرساله یکسری برنامه‌های ویژه برای ساماندهی این کودکان از سوی بهزیستی در نظر گرفته می‌شود.

الهام آزادنام در گفتگو با خبرنگار همدان پیام افزود: همچنین به برخی از کودکان کار هم که نسبت به سایر کودکان وضعیت نامناسبی دارند را می‌توانیم خدماتی را به مدت 5 سال به آنها ارائه دهیم اما خدمات اصلی در 4بعد اجتماعی، معنوی، جسمانی و روانی است که اصلی ترین هدف ما جذب و شناسایی این کودکان است و هیچگونه نقشی در جمع‌اوری این کودکان نداریم.

وی تصریح کرد: تیم‌های تخصصی بهزیستی در مکان‌هایی که کودکان کار وجود دارند، حضور می‌یابند و با برقراری ارتباط حرفه‌ای آنهارا به مرکز راهنمایی و هدایت می‌کنند و تمام مشکلات جسمانی و روانی و از همه مهمتر تحصیلات این کودکان مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و در نهایت آسیب‌های ناشی از کار به خانواده و کودک به صورت جداگانه آموزش داده می‌شود.

کارشناس مسئول آسیب دیدگان اجتماعی با اشاره به اینکهکار در خیابان در زندگی کودک امروز و نوجوان و جوان آینده تاثیرگذار است بیان کرد: محوریت آموزش‌های سازمان بهزیستی به کودکان کار در قالب آموزش‌ مهارت‌های زندگی متناسب با نوع مشکلات آنها، آسیب‌شناسی و همچنین ممکن است حمایت‌های مادی و مالی برای راه‌اندازی مشاغل خانگی و یا ادامه تحصیل برای این افراد داشته باشیم که بلکه از این طریق بتوانیم تا حدودی از روی آوردن آنها به سمت شغل‌های کاذب جلوگیری کنیم.

پدیده کودکان کار محصول عملکرد ناصحیح نهادهای اجتماعی است. کودکان کار همچون سایر کودکان حق دارند از شرایط یک زندگی متعادل و رفتار محترمانه برخوردار باشند. اینان بخشی از آینده سازان کشور هستند که در بهترین روزهای زندگیشان بنا به شرایط سختی که در خانواده دارند مجبور به تلاش زودهنگام برای امرار معاش هستند اما این موضوع نباید آنها را از حقوق مسلم انسانی آنها که حق برخورداری از آموزش و مهارت های زندگی و شغلی و تفریح و امنیت و بهداشت و... است باز دارد.

برخورد و تعامل مردم با کودکان چگونه باشد؟
تمیز قائل شدن بین کودک کار و متکدی و مجرم
کار متناسب با شرایط جسمی و روحی برای کودکان بالای 15 سال
کمک به حرفه آموزی و درس و تحصیل کودکان کار
هدایت به سمت شغل پایدار
پرهیز از تحقیر، سرزنش و توهین و بی احترامی
جذب در محیط کار کنیم، کسب و کار یادشان بدهیم
نظارت بر کارگاه ها برای دفاع از حقوق کودکان صورت گیرد.
جلوگیری از استفاده کودکان در مشاغل سخت و پرخطر
پرهیز از تفاخر و خودنمایی در برابر کودکان کار
پرهیز از کمک مستقیم پولی و فردی
ارائه کمک ها از طریق نهادهای مدنی و دولتی

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس