پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

آغاز داستان زندگی با یک مرگ زیبا

نویسنده : نیلوفربهرمندنژاد

روز اهدای عضو بهانه ای است در تقویم کشورما تا یادی کنیم از افرادی که مدت‌ها با درد و رنج زندگی می‌کنند تا عضوی حیاتی را دریافت کرده و پیوند شوند و مثل همه آحاد بشر به زندگی معمول خود ادامه دهند.
نیازی که شاید بیشتر از همراهی جسم به همراهی دلها و قلبهامان نیاز دارد، به عطوفتی که زندگی بخشیدن به دیگری را از دل و جان بخواهیم و بدانیم که عزیزانمان می‌توانند در تن و جان دیگری نفس بکشند و زندگی کنند.
اهدای عضو مرهمی التیام بخش برای بیمارانی است که با تحمل درد طولانی مدت، چشم انتظار عضو پیوندی از بیماران مرگ مغزی هستند تا شاید روشنی بخش زندگی دوباره آنان باشند. فرصتی ارزشمند و ماندگار برای بیماران نیازمندی که لحظه لحظه شمع زندگی شان رو به خاموشی است و هدیه عضو پیوندی می تواند حیاتی دیگر را برای آنان به ارمغان بیاورد..
این مناسبت بهانه ای شد تا گفتگویی با مجید حمیدی مسئول واحد فرآهم آوری اعضای پیوندی دانشگاه علوم پزشکی همدان و رئیس انجمن اهدای عضو در استان همدان داشته باشیم و از روال عملکرد این مجموعه در فرهنگ‌سازی و برقراری ارتباط بین نیازمندان اهدای عضو و اهداکنندگان به دست آوریم.
در ابتدا یک از روند اهدای عضو در این مرکز توضیح اجمالی بفرمایید؟
مرکز فراهم‌آوری و شناسایی و ارجاع مرگ مغزی در شاخه‌ای از وزرات بهداشت و درمان است که همدان از زمان راه‌اندازی این مرکز جز واحدهای شناسایی کننده به شمار می‌آید. ابتدا در ارتباط رضایت از فردی که دچار مرگ مغزی شده است باید با پزشک موردنظر و یا تیم مربوطه ارتباط برقرار کند، بر طبق قانون مصوبه همه بیمارستان‌ها در سطح کشور موظفند تا موارد مرگ مغزی را بلافاصله به واحد‌های فراهم‌آوری اعضای پیوندی اطلاع دهند. تأیید مرگ مغزی و گرفتن رضایت، پس از تأیید مرگ مغزی، هماهنگ‌کنندگان پیوند با خانواده بیمار درباره اهدای عضو صحبت می‌کنند و درصورت موافقت، تیم جراحی آگاه می‌شوند.
این مراکز اهدای عضو بیشتر متمرکز بر بیماران مرگ مغزی است؛ یعنی بیمارانی که مغزشان کاملاً تخریب شده است و هیچگونه سلولی در آن تولید نمی‌شود ولی سایر اعضای بدن کاملاً صحیح و سالم است.
فرد اهداکننده از نظر بیشتر بیماری‌های بدخیم و یا عفونت‌های غیرقابل درمان غربالگری می‌شود.
مراقبت از عضو پیوندی وشناسایی گیرنده مناسب، برداشت و پیوند عضو یا بافت مربوطه، بیمار به اتاق عمل انتقال داده می‌شود و پس از برداشت اعضای پپوندی و نسوج، فرد اهداکننده برای مراسم خاک‌سپاری آماده می‌شود.

چه اعضاء و بافت هایی قابل اهدا می باشد؟
ما دارای یکسری عضو حیاتی و عضو نسوج هستیم که این اعضای قابل اهدا از قبیل قلب، ریه‌ها، کبد، روده‌ها، لوزالمعده و کلیه‌ها است. علاوه بر این اعضای برخی از بافت‌های بدن نیز قابل پیوند می‌باشند.
عضو حیاتی به این معناست که در نبود یکی از همین اعضا، شخص دچار مشکل شده و زندگی‌اش به خطر می‌افتد و تنها راه درمان آن هم پیوند اعضا است.
قرنیه، استخوان، غضروف، عروق، دریچه‌های قلبی، پوست، تاندون، لیگامان، مغز استخوان ‌ شامل اعضای نسوج هستند در زمان حیات که در این مواقع شخص دچار مرگ مغزی شده است و 50 الی 53 عضو را می‌توان از این شخص برداشت و به شخص مورد نیاز اهدا کرد، به‌طور مثال شخصی که قرنیه آن دچار مشکل شده است، می‌تواند توسط شخصی دچار مرگ مغزی شده، پیوند قرینه را انجام دهد و یا شخصی که به‌طور مادرزادی دچار عارضه پا است از طریق استخوان شخص اهداکننده می‌تواند عمل اهدای عضو انجام دهد.
البته فرایند برداشت نسج با برداشت عضو تفاوت دارد؛ به این صورت که نسوج برداشت شده بعد از گذشت ۶ ماه هنگامی که فرآوری‌های لازم بر آنها صورت گیرد، قابل استفاده هستند و مانند عضو، امکان استفاده از آنها بلافاصله پس از برداشت وجود ندارد؛ در نهایت در بانک نسوج نگهداری می‌شود و در نهایت متناسب با نیاز یک فرد معلول برای آن پیوند می زنند.

اهدای عضو نسبت به سال گذشته چه میزان رشد داشته است؟
معمولا سالانه بین 3 تا 5 هزار نفر رشد داشته که در سال گذشته ۳۵ نفر در استان دچار مرگ مغزی شدند و از این تعداد چهار نفر به کرونا مبتلا بودند و از ۳۱ نفر باقیمانده‌ نیز ۱۵ خانواده برای اهدای عضو رضایت دادند.

بیشترین عضو پیوندشده در همدان مربوط به کدام اعضای بدن است؟
پیوند کلیه یکی از اعضایی که بالاترین درصد را در پیوند دارد، با توجه به اینکه روز به روز هم تعداد بیماران کلیوی افزایش می‌یابد که در اثر یک سری از بیماری‌های زمینه‌ای رخ می‌دهد بیماری دیابت، فشار خون، عفونت مزمن، سنگ‌های کلیه، که این قبیل بیماری‌‌ها ممکن است در طی سالیان متمادی ایجاد شود که خود شخص هم متوجه بیماری نباشد که تعداد این بیماری‌ها سبب شده است که بیماری‌های کلیوی به خصوص بیماری دیابت که زمینه‌ساز سایر بیماری‌هاست در جامعه افزایش یابد.

چه تعداد بیمار همدانی در لیست انتظار پیوند کلیه هستند؟
در سال جاری تنها توانستیم از ۵۰ درصد از بیماران مرگ مغزی رضایت گیری برای اهدای عضو داشته باشیم که اکنون پنجاه بیمار در همدان، در انتظار پیوند کلیه قرار دارند اما در سطح کشور بیش از 25 هزار بیمار در انتظار پیوندعضوهای حیاتی قرار دارند که متاسفانه هر ساعت دو نفر از آن‌ها فوت می‌کنند.

وضعیت مراکز اهدای عضو در شرایط کرونایی چگونه است؟
سال 99 به دلیل کرونا و کاهش ترددها تصادفات کاهش پیدا کرد و آمار مرگ هم به دنبال آن کاهش یافته، ولی به صورت کلی آمار مرگ مغزی در کشور ما بالا است، به‌طوری که ما سالانه 4 هزار نفر مرگ مغزی فقط بر اثر تصادف داریم، البته افرادی هم هستند که بر اثر بیماری دچار مرگ مغزی می‌شوند و هر مرگ مغزی می‌تواند حداقل 4 و حداکثر 8 نفر را به زندگی برگرداند.
سال گذشته 2 یا 3 نفر از مرگ مغزی‌ها به دلیل اینکه تست کرونای آنها مثبت بود نوانستیم اعضای بدن آنها را برداشت کنیم.

آيا ممکن است بدن فرد گیرنده ، عضو پيوندی را رد کند ؟
آمار موفقیت پیوند در اکثریت موارد بیش از ٧٠ درصد گزارش شده است. بدن گیرنده عضو پیوندی در صورت عدم مراقبت صحیح فرد از خود و یا در موارد بسیار نادر بطور خود بخودی ، می تواند عضو پیوندی را رد کند.

تعداد اهداکنندگان در سال 99 چند نفر بوده‌اند؟
در سال 99؛ 170 خانواده اهداکننده در استان همدان داشته‌ایم.

آيا داشتن " کارت اهدا عضو"برای اهدای اعضاء پس از مرگ کفایت می کند ؟
بسیار مهم است که نزدیکان نیز در جریان این امر خداپسندانه قرار گیرند تا در زمان فوت فرد در خصوص اهدای عضو غافلگير نشوند و آنرا مصيبتی افزون بر از دست دادن عزیز خود ندانند چرا که، بنا بر قانون جمهوری اسلامی ایران و اکثریت کشورهای جهان برای اهدای عضو رضایت اولیای دم ضروری میباشد و حتی علی رغم داشتن کارت اهدای عضو در صورت عدم رضایت اولیای دم اهدای عضو صورت نخواهد گرفت.

اهدای عضو تا چه میزان نیازمند فرهنگ سازی و اطلاع رسانی است؟
باید بتوانیم فرهنگ اهدای عضو را در استان‌ نهادینه کرده و اشاعه دهیم تا به نیازمندان اهدای عضو که درمانی جز دریافت عضو پیوندی ندارند، کمک کنیم، که فرهنگ اهدای عضو با هدف تداوم حیات در یک فرد نهادینه شده تا مانع از آن شویم که اعضای زنده‌ای که می‌توانند سالیان سال در بدن فردی زنده ادامه حیات دهند، زیر خاک مدفون شوند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس