12مین کنگره اخلاق پزشکی و 9مین کنگره اخلاق پرستاری در 3 روز با برگزاری مجموعهای از پنلهای تخصصی و ارائههای علمی در حوزههای اخلاق بالینی، آموزش پزشکی، پژوهش، حقوق سلامت و مسائل نوظهور به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی همدان برگزار شد.
در روز نخست، نشست خشونت اخلاقی به بررسی انواع خشونت در محیطهای آموزشی و درمانی، بینزاکتی مجازی، چالشهای اخلاقی روابط استاد و دانشجو و خشم اخلاقی در پرستاری کودکان پرداخت.
نشست اخلاق، داروخانه و مراقبت نیز موضوعاتی مانند آداب ویزیت بیمار، اصول عیادت، چالشهای داروخانههای دوستدار سالمند و مصرف داروهای آفلیبل را بررسی کرد.
در ادامه، پنل ملاحظات اخلاقی آموزش پزشکی به نقش برنامه درسی پنهان، انگیزه تحصیلی، آموزش نانو و طراحی برنامه درسی اخلاق حرفهای پرداخت. نشست اخلاق و بحران نیز با تمرکز بر رضایتگیری سریع در شرایط جنگی، تصمیمگیری برای بیماران ناهوشیار، فرسودگی اخلاقی و عدالت درمانی برگزار شد.
در بخش پایاننامهها، پژوهشهایی درباره مدیریت درد، مراقبت از سالمندان، اخلاق دندانپزشکی کودکان آسیبپذیر و انگیزش اخلاقی کارکنان ارائه شد. نشست نقش الگوها در اخلاق نیز بر تأثیر رهبری اخلاقی و الگوهای رفتاری بر صلاحیت پرستاران تأکید کرد. روز نخست با نشست حقوق بیمار به پایان رسید.
روزدوم کنگره نیز با موضوعات مالی در پزشکی و دندانپزشکی آغاز شد؛ مباحثی چون تعارض منافع، شفافیت مالی و روابط مالی پزشک و بیمار مطرح شد.
در نشست خشونت آکادمیک، آموزش مبتنی بر مفاهیم اخلاقی و نقش کدهای اخلاقی بررسی شد. دانشجویان دکتری نیز پایاننامههایی درباره اخلاق تبلیغات پزشکی، امتناع وجدانی، خدمات مرتبط با HIV و اخلاق پیوند ارائه کردند. نشست اخلاق بیمارستانی به ارزیابی مراقبت بیمارمحور، شکایات، خطاهای بالینی و چالشهای سالمندی پرداخت.
همچنین در ادامه نیز در پنلهای پژوهشی، اخلاق حرفهای، تخلفات پژوهشی، مقالات ریترکتشده و ابزارهای تصمیمیار مبتنی بر پردازش زبان طبیعی مطرح شد. نشست اخلاق هوش مصنوعی نیز به چالشهای فلسفی و اخلاقی این فناوری در پرستاری و مراقبت سلامت پرداخت و برنامه با مباحث حقوق بیمار و رضایت آگاهانه پایان یافت.
پیشرفت علمی بدون اخلاق، پایدار و سودمند نخواهد بود
رئیس دانشگاه علوم پزشکی همدان با تأکید بر اینکه اخلاق اساس توسعه علوم پزشکی و تضمینکننده پیشرفت جامعه است، اظهار کرد: اخلاق پزشکی بهعنوان سرمایهای راهبردی در نظام سلامت نقشآفرینی میکند.
بهروز کارخانهای در 12مین کنگره سالانه اخلاق پزشکی ایران و 9مین کنگره اخلاق پرستاری که در سالن همایشهای دانشگاه علوم پزشکی همدان برگزار شد، این کنگره را از مهمترین رویدادهای ملی در حوزه اخلاق حرفهای دانست.
وی با اشاره به جایگاه علمی و تاریخی همدان گفت: این استان که زادگاه بوعلیسینا و خاستگاه اندیشه، طب و اخلاق است، در طول تاریخ نقشی تعیینکننده در پیوند میان علم و حکمت ایفا کرده است.
کارخانهای افزود: حضور شخصیتهایی چون آیتا... ملا حسینقلی همدانی و آیتا... بهاری نیز این خطه را به مرکز برجستهای در حوزه اخلاق و عرفان تبدیل کرده است.
رئیس دانشگاه با بیان اینکه میزبانی این کنگره، علاوه بر اهمیت علمی، یادآور مسئولیت همدان در ارتقای اخلاق پزشکی و پرستاری است، خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگر، نهادینهسازی ارزشهای انسانی در نظام آموزش، پژوهش و ارائه خدمات سلامت ضرورت دارد.
کارخانهای درباره روند برنامهریزی کنگره توضیح داد: پس از نشست مقدماتی مردادماه در تهران با حضور اساتید برجسته اخلاق پزشکی، کار طراحی محورها و برنامههای علمی آغاز شد. در این فرایند، باقر لاریجانی رئیس افتخاری کنگره، امیر احمد شجاعی دبیر علمی اخلاق پزشکی، عباس عباسزاده دبیر علمی اخلاق پرستاری و علیرضا سلطانیان دبیر اجرایی نقش تعیینکنندهای داشتند.
وی با اشاره به آمار مشارکت علمی گفت: کنگره امسال شامل ۹۸ ارائه شفاهی، ۲۵۴ پوستر و ۱۸ پنل تخصصی است. از میان ۴۳۰ مقاله ارسالشده، ۲۳ درصد بهصورت سخنرانی، ۵۹ درصد پوستر و ۱۸ درصد پذیرش نهایی شدهاند. همچنین ۱۸ پنل تخصصی شامل ۱۰ پنل در پزشکی، ۷ پنل در پرستاری و یک نشست تحلیلی مرتبط با یک اثر سینمایی برگزار میشود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به محورهای محتوایی کنگره گفت: موضوعاتی همچون هوش مصنوعی و اخلاق پزشکی، مراقبت پایان حیات، خشونت علیه کادر درمان، محرمانگی دادهها، عدالت آموزشی و اخلاق پژوهش از دغدغههای اصلی مقالات امسال است.
به گفته وی توزیع موضوعی مقالات شامل ۵۵ درصد خدمات سلامت، ۲۵درصد پژوهش و ۲۰ درصد آموزش بوده و روشهای پژوهشی غالب شامل مرور روایتی، مرور سیستماتیک و مطالعات کیفی و کمی است.
کارخانهای با بیان اینکه ایران علیرغم چالشهای موجود، یکی از کشورهای پیشرو منطقه در حوزه اخلاق پزشکی و پرستاری است، افزود: جامعه ایرانی جامعهای ارزشمحور و پایبند به اصول انسانی است.
وی با اشاره به جایگاه مکتب ابنسینا در تبیین مبانی اخلاق علوم پزشکی اعلام کرد: یکی از پنلهای کنگره به بررسی میراث حکمی و اخلاقی بوعلیسینا و نقش آن در پزشکی امروز اختصاص یافته است؛ زیرا اخلاق بدون پایههای معرفتی و حکمی، دوام نخواهد داشت.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی همدان تقویت تعاملات علمی و همافزایی میان متخصصان را از اهداف اصلی کنگره دانست و ابراز امیدواری کرد که این رویداد زمینهساز تصمیمسازیهای مبتنی بر اجماع اخلاقی شود.
وی در پایان تأکید کرد: هدف ما این است که اخلاق، بهعنوان روح علوم پزشکی، در تمامی عرصهها از درمان و مراقبت تا آموزش و پژوهش حضوری پررنگتر داشته باشد؛ زیرا پیشرفت علمی بدون اخلاق، پایدار و سودمند نخواهد بود.
اخلاق پزشکی در کشور به مرحله بلوغ علمی رسیده است
رئیس مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران بر لزوم بازنگری در چالشهای نوپدید اخلاق پزشکی تأکید کرد.
رئیس مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس افتخاری 12مین کنگره سالانه اخلاق پزشکی ایران و 9مین کنگره اخلاق پرستاری، نیز در این کنگره اظهار کرد: در 3 دهه گذشته، اخلاق پزشکی در کشور بهصورت ساختاری و نظاممند در حوزه سلامت نهادینه شده و اکنون به مرحله بلوغ علمی رسیده است.
باقر لاریجانی با اشاره به اینکه همزمان با توسعه علوم پزشکی، موضوعات تازهای در عرصه اخلاق سلامت مطرح شده که نیازمند توجه و بازبینی مستمر است، بیان کرد: آغاز تلاشهای رسمی برای گسترش اخلاق پزشکی در دهه هفتاد شکل گرفت؛ دورانی که در آن مجلات تخصصی، مراکز دانشگاهی و دورههای آموزشی منظم و مؤثر پایهگذاری شد و در منطقه نیز کمنظیر بود.
وی ایجاد دوره دکتری اخلاق پزشکی مبتنی بر فرهنگ اسلامی را از دستاوردهای مهم این حوزه دانست و افزود: در این سالها زیرساختهای آموزشی و پژوهشی تقویت شده، اسناد راهبردی و راهنماهای بالینی تدوین شده و اخلاق پزشکی در سیاستگذاری سلامت حضور مؤثری یافته است.
وی ادامه داد: در حال حاضر کمیتههای اخلاق در پژوهش، سامانه ملی ethics و رشتههای نوین اخلاق زیستی به سطحی رسیدهاند که هیچ پژوهش انسانی یا حیوانی بدون تأیید این کمیتهها قابل تصویب نیست.
رئیس مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به گسترش کاربرد هوش مصنوعی در سلامت گفت: این فناوری علاوه بر فرصتهای قابلتوجه، مسائل اخلاقی جدیدی ایجاد کرده است.
وی با اشاره به اجرای پروژههای هوش مصنوعی در حوزه دیابت در پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم افزود: این فناوری میتواند سواد سلامت را ارتقا داده و کیفیت مراقبت بیماران را بهبود بخشد.
وی چالشهایی مانند اعتمادپذیری الگوریتمها، یکپارچگی دادهها، ناشناسسازی اطلاعات و خلأهای قانونی را از مهمترین دغدغههای مرتبط با هوش مصنوعی برشمرد و گفت: فعالیت پزشکان در فضای مجازی نیز مرزهای حرفهای را تغییر داده و مسائلی نظیر صحت محتوای منتشرشده، مقابله با اطلاعات غلط و رعایت رضایت اخلاقی باید جدیتر دنبال شود.
لاریجانی با اشاره به حرکت جهانی پزشکی به سمت درمانهای فردمحور گفت: تفاوت پاسخ بیماران با تشخیص مشابه، اهمیت پرداختن به اخلاق فردمحور را بیشتر کرده است.
وی افزود: طبق مطالعات ژنومیک، حدود ۴۰ درصد از داروهای رایج دیابت اثربخشی مطلوب ندارند و به همین دلیل، طب شخصی یک ضرورت برای نظام سلامت به شمار میآید.
لاریجانی همچنین از اجرای پروژهای گسترده برای بررسی ژنتیکی بیش از 6هزار بیمار در کشور خبر داد.
وی چاپ زیستی اندامها و پزشکی بازساختی را از زمینههای مهم آینده سلامت ذکر کرد و گفت: این فناوریها با چالشهایی همچون صیانت از کرامت انسانی، ایمنی سلولهای بنیادی، نحوه تجاریسازی و انطباق با ارزشهای فرهنگی و دینی همراه است.
رئیس مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران افزایش سالمندی در سالهای پیشرو را از چالشهای جدی سلامت دانست و گفت: رشد موارد دمانس و آلزایمر، توجه به اصولی مانند خودمختاری بیمار، مراقبت پایان زندگی و کاهش رنج اخلاقی مراقبان را بیش از گذشته ضروری میکند.
وی بر تدوین گایدلاینهای بومی و منطبق بر ارزشهای فرهنگی در زمینه مراقبت پایان زندگی تأکید کرد و افزود: قانون جوانی جمعیت نیز موضوع سقط جنین را به یکی از مباحث مهم اخلاقی کشور تبدیل کرده و تصمیمگیری درباره حیات جنین ابعاد اجتماعی و فرهنگی گستردهای دارد.
لاریجانی همچنین رشد آرام جراحیهای تغییر جنسیت را از مسائل قابلتوجه اخلاق پزشکی دانست و گفت: این روند باید در چارچوبی شفاف و اخلاقی هدایت شود.
وی با اشاره به اینکه پیشرفت هوش مصنوعی و روشهای نوین پژوهش، کارآزماییهای بالینی سنتی را با چالشهای تازه مواجه کرده است، تصریح کرد: ایجاد نگاه اخلاقی روزآمد در این زمینه ضروری است.
رئیس افتخاری کنگره در ادامه گفت: ایران حدود ۲۳ درصد تولیدات علمی کشورهای اسلامی در زمینه اخلاق پزشکی را به خود اختصاص داده و این ظرفیت میتواند زمینهساز دستیابی کشور به مرجعیت اخلاق پزشکی اسلامی باشد.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد با تقویت همکاریهای بین حوزههای علمی و اجرایی، ایران بتواند جایگاه مرجعیت اخلاق پزشکی در جهان اسلام را تثبیت کند.
اخلاق، روح زنده و شرافت پایدار نظام سلامت است
معاون پرستاری وزارت بهداشت، اخلاق را بنیان هویت علوم پزشکی و پایه اعتماد مردم به کارآمدی نظام سلامت دانست.
عباس عبادی در آئین افتتاحیه 12مین کنگره سالانه اخلاق پزشکی، پیام وزیر بهداشت، محمدرضا ظفرقندی، را قرائت کرد و از دانشگاه علوم پزشکی همدان بابت برگزاری این رویداد علمی ارزشمند تقدیر کرد.
وی با بیان اینکه همزمانی برگزاری دو کنگره مهم اخلاق پزشکی و اخلاق پرستاری فرصت مناسبی برای بازاندیشی در بنیادهای هویت علوم پزشکی است، تصریح کرد: اخلاق تنها یک عنوان تشریفاتی نیست بلکه روح زنده و شرافت پایدار نظام سلامت محسوب میشود؛ اصلی که کیفیت خدمات، اعتماد عمومی و کارایی نظام درمانی کشور بر اساس آن شکل گرفته است.
معاون پرستاری وزارت بهداشت افزود: در 3 دهه گذشته توجه علمی و الزام جامعه دانشگاهی و حرفهای کشور به حوزه اخلاق منجر به دستاوردهای مهمی شده است. رشد برنامههای آموزشی، افزایش چشمگیر تولیدات علمی در سطح منطقه و جهان و ایجاد ساختارهای منسجم مانند کمیتههای اخلاق در حوزههای پژوهش، آموزش و بالین، سرمایهای ارزشمند برای کشور محسوب میشود.
عبادی ضمن اشاره به اهمیت دریافت کد اخلاق برای پژوهشهای زیستی، این اقدام را گامی اساسی در حفظ حقوق مردم و ارتقای کیفیت فعالیتهای علمی برشمرد.
با این حال، وی تأکید کرد که درک حقیقی اخلاق زمانی معنا پیدا میکند که در عملکرد حرفهای نمایان شود. همچنان فاصلهای میان آموزش اخلاق و اعمال آن در خدمترسانی به مردم وجود دارد و جامعه انتظار دارد نمودهای عملی اخلاق حرفهای را در رفتار روزمره پزشکان، پرستاران و مدیران سلامت ببیند.
عبادی رعایت اصولی چون تکریم بیمار، کسب رضایت آگاهانه، حفظ حریم خصوصی، رازداری، مراقبت با دلسوزی و ترویج اهدای عضو را لازمه رفتار حرفهای در تمامی مراکز سلامت دانست و تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد که متخصصان اخلاق، پزشکان، پرستاران، فلاسفه، حقوقدانان و اندیشمندان دینی در کنار هم راهنماها و دستورالعملهایی را تدوین کنند که اخلاق حرفهای را از سطح توصیه به فرهنگ سازمانی و هنجار تبدیل کند.
عبادی خاطرنشان کرد: پیام اصلی همراهی این 2 کنگره روشن است؛ سلامت زمانی میتواند جلوه کامل اخلاق را نشان دهد که زبان مشترک، همکاری تیمی و همدلی میان تمامی گروههای حرفهای سلامت شکل بگیرد و به رویکردی فراگیر تبدیل شود.
وی در پایان ضمن قدردانی از استادان، پژوهشگران و برگزارکنندگان به ویژه دانشگاه علوم پزشکی همدان، ابراز امیدواری کرد نتایج این همایش علمی به توسعه نظام سلامت اخلاقمدار و ارتقای کیفیت خدمات به مردم ایران منجر شود و برای همه توفیق خدمت صادقانه از درگاه خداوند متعال مسألت کرد.
در آینده، آماری از میزان رعایت اخلاق حرفهای در حوزه پزشکی تهیه شود
امام جمعه همدان و نماینده ولی فقیه در همدان گفت: آنچه امروز انتظار داریم، این است که مطالب مطرح شده در جلسات و کنگره علمی و اخلاقی، در میدان عمل نیز پیاده شود و تاثیر ملموس آن را در زندگی مردم ببینیم.
حجتالاسلام والمسلمین حبیبا... شعبانی، نیز در این مراسم با تأکید بر اهمیت اخلاق حرفهای و عمل در میدان، بر اهمیت پایبندی به تعهدات حرفهای، جهانبینی و حکمت در حوزه پزشکی تأکید کرد و افزود: آنچه امروز انتظار داریم، این است که مطالب مطرح شده در جلسات علمی، در میدان عمل نیز پیاده شود و تاثیر ملموس آن را در زندگی مردم ببینیم.
امام جمعه همدان، به نقش مهم پرستاران در ارائه خدمات پزشکی اشاره کرد و گفت: پرستاران و پزشکان با فداکاری خود، سلامت جامعه را تضمین میکنند و شایسته دریافت قدردانی و احترام هستند.
وی با ارائه پیشنهادی عنوان کرد: در آینده، آماری از میزان رعایت اخلاق حرفهای در حوزه پزشکی تهیه شود تا به شکل شفاف، وضعیت ذهنیت عمومی مردم و عملکرد مسئولان حوزه سلامت مشخص شود.
رابطه پزشک و بیمار بر پایه عدالت، اختیار و آگاهی استوار است
متخصص فقه پزشکی و عضو کمیته ملی اخلاق بالینی وزارت بهداشت، شناخت دقیق مفاهیم اخلاق زیستی و بازگشت به مبانی حکمی و فقهی، شرط ارتقای اخلاق حرفهای در نظام سلامت عنوان کرد.
آیتا... لطفا... دژکام، در 12مین کنگره سالانه اخلاق پزشکی و 9مین کنگره اخلاق پرستاری ضمن قدردانی از دانشگاه علوم پزشکی همدان برای برگزاری این رویداد علمی، بر ضرورت بازگشت به مبانی حکمی و فقهی بهمنظور ارتقای اخلاق حرفهای در حوزه سلامت تأکید کرد.
امام جمعه شیراز در این مراسم بیان کرد: 2 محور را بهعنوان موضوع سخنان خود انتخاب کردهام و امیدوارم مجموعه تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی در این زمینهها بررسیهای عمیقتری انجام دهد. نخستین نکته به الگویی بازمیشود که ابنسینا، بهعنوان حکیم و دانشمند برجسته، برای ما به یادگار گذاشته است.
آیتا... دژکام افزود: ابنسینا در مقدمه کتاب خود ابتدا نظرات حکمای یونان، رقیب تمدنی ما، را شرح میدهد و سپس دیدگاه جهان شرق را مطرح میکند؛ رویکردی که درسآموز و راهنمای ماست.
وی تأکید کرد: این نگاه هشدار میدهد که بدون شناخت دقیق و عمیق دیدگاههای دیگران و پیشینیان، پرداختن به اخلاق پزشکی ممکن است سطحی و ناقص باقی بماند. بسیاری از مفاهیم مطرحشده امروز در قالب مدیک، بایوتیکس و اخلاق زیستی هنوز بهدرستی در میان ما شناخته نشده است.
امام جمعه شیراز افزود: در برخی مراکز دانشگاهی مشاهده کردهام که حتی برخی نویسندگان منابع اصلی اخلاق پزشکی از تبیین دقیق این مفاهیم غافل میشوند، در حالی که ابتدا باید دریابیم دیگران چه گفتهاند و سپس بر پایه نگاه خود، مسیر نوینی ترسیم کنیم.
وی تشریح کرد: در آغاز کتاب قانون، مباحث فلسفی و منطقی عمیقی طرح شده که به طب مربوط میشود و این نشان میدهد دانش اخلاق پزشکی نیازمند بنیانی مستحکم و ریشهدار است.
آیتا... دژکام همچنین از لاریجانی، استاد برجسته و افتخار حوزه اخلاق پزشکی، درخواست کرد که به این موضوعات با دقت و عمق بیشتری پرداخته شود تا جایگاه علمی این دانش روشنتر شود.
وی با تأکید بر ضرورت شناخت ماهیت علم اخلاق پزشکی پیش از بحث در مورد چگونگی اجرای آن، به محور دوم سخنان خود پرداخت و گفت: معمولا در بحثهای اخلاق پزشکی، حقوق بیمار و مفهوم خودمختاری او برجسته میشود، اما از منظر فقهی و حقوقی، این همان اصل نبود اکراه و اجبار است که قرنها پیش در فقه اسلامی مطرح شده است.
آیتا... دژکام افزود: نباید تصور کنیم مسائل امروز اخلاق پزشکی در غرب کاملا جدید است، زیرا بسیاری از این موضوعات پیش از این در تمدن اسلامی مطرح و تنها با زبانی متفاوت بازگو شدهاند.
وی ادامه داد: رابطه پزشک و بیمار دوطرفه است و همانطور که بیمار حق خودمختاری دارد، پزشک نیز حقوقی دارد که باید در قالبی منصفانه و معقول طراحی شود.
عضو کمیته ملی اخلاق بالینی وزارت بهداشت یادآور شد: برخی اندیشمندان مطرح کردهاند که پزشک باید خود را در محضر خدا ببیند؛ این رویکرد یکی از شیوههای مشروعسازی الزامهای اخلاقی است که باید در قالبی حقوقی و قابل دفاع عرضه شود.
آیتا... دژکام همچنین گفت: اگر حاکمیت در ارائه خدمات درمانی مشارکت دارد و امکاناتی فراهم میکند، میتواند در مقابل تعهداتی مطالبه کند، اما این فرآیند باید عادلانه و منصفانه باشد.
وی به گلایههای متعدد پزشکان و پرستاران اشاره کرد که احساس میکنند تحت فشارهای ناعادلانهای قرار گرفتهاند و یادآور شد که رهبر معظم انقلاب نیز بر لزوم بررسی و اصلاح احتمالی خطاهای حکمرانی تأکید کردهاند.
امام جمعه شیراز تأکید کرد: رفتار ناعادلانه قابل توجیه نیست و در فقه اسلامی رابطه پزشک و بیمار بر پایه عدالت، اختیار و آگاهی استوار است، بنابراین در صورت وجود مشکلات اجرایی، باید با هماندیشی راهکارهای عملی برای تحقق عدالت طراحی شود.
وی در پایان اظهار امیدواری کرد که با بهرهگیری از میراث حکمی و فقهی اسلام و ظرفیت اندیشمندان، راهکارهای عملی و عادلانهای برای ارتقای اخلاق پزشکی تدوین و اجرا شود.
اعضای نظام سلامت، وظایف خود را باید در چارچوب اخلاق و قانون انجام دهند
نایبرئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به ورود فناوریهای نوین به حوزه سلامت، تأکید کرد: آخرین دستاوردهای پزشکی، تجهیزات پیشرفته و هوش مصنوعی باید در خدمت مردم قرار گیرد و داشتن بهترین امکانات درمانی، حق طبیعی هر شهروند است.
در این کنگره، حمیدرضا حاجیبابایی با تأکید بر ضرورت تعریف دقیق «اخلاق حاکمیتی در پزشکی» اظهار داشت: در نظام دینی، بایدها و نبایدهای حوزه سلامت بخش مهمی از دین و پایههای حکمرانی است؛ پزشکان و پرستاران بهعنوان اعضای نظام سلامت، وظایف خود را باید در چارچوب اخلاق و قانون انجام دهند.
وی با اشاره به اینکه قانون اساسی، 3 حوزه «امنیت ملی»، «سلامت» و «آموزش و پرورش» را از وظایف بنیادین حاکمیت برشمرده است، افزود: همانگونه که برای حفظ امنیت ملی باید منابع مالی بدون محدودیت تأمین شود تا هیچ کشوری جرأت تعرض نداشته باشد، در بخش سلامت نیز باید سرمایهگذاری کافی صورت گیرد تا بیماران علاوه بر رنج بیماری، دغدغه کمبود منابع مالی را نداشته باشند.
نایبرئیس مجلس افزود: نمیتوان از پزشکی انتظار داشت عمل جراحی پیچیدهای انجام دهد در حالی که بیمارستان مجهز یا تجهیزات و نیروی متخصص کافی در اختیار نداشته باشد.
وی با تأکید بر نقش فناوریهای پیشرفته مانند هوش مصنوعی در حوزه سلامت گفت: دادههای نوین پزشکی و تجهیزات مدرن باید در خدمت مردم باشند و این حق طبیعی مردم است که به بهترین امکانات درمانی دسترسی داشته باشند.
حاجیبابایی به مشکل کمبود پزشک و پرستار در نقاط مختلف کشور اشاره کرد و گفت: وقتی پرستاری بهخاطر کمبود نیرو نمیتواند خدمات اخلاقی ارائه دهد یا پزشکی مجبور است به جای ۲۰۰ بیمار، ۱۵۰۰ بیمار را ویزیت کند، نمیتوان انتظار داشت اخلاق پزشکی به طور کامل رعایت شود.
نماینده همدان و فامنین افزود: نیاز است مجموعهای کامل از «بایدها و نبایدهای اخلاق پزشکی، اخلاق پرستاری و مسئولیتهای حاکمیت» تدوین و حقوق مردم، پزشکان، پرستاران و وظایف حاکمیت در قالب یک سند ملی بهروشنی مشخص شود.
وی خاطرنشان کرد: پزشک موظف به درمان است اما بدون فراهم بودن تجهیزات و امکانات، امکان انجام کامل وظایفش وجود ندارد.
حاجیبابایی ادامه داد: اگر پژوهشهای جامع در این حوزه انجام شده و نتایج آن به رئیسجمهور و نمایندگان ارائه شود، رهبری انقلاب نیز بهطور قاطع از این طرحها در جهت تحقق عدالت در سلامت حمایت خواهد کرد.
نایبرئیس مجلس عدالت را اصل بنیادین نظام سلامت برشمرد و گفت: عدالت باید بهصورت واقعی در تمام استانها بر اساس نیازهای مردم اجرا شود. بخش خصوصی نیز میتواند نقش داشته باشد اما مسئولیت اصلی حفاظت از جان مردم بر عهده حاکمیت است.
وی همچنین «حق حیات» را از مهمترین نکات اخلاق پزشکی دانست و اظهار داشت: جنین از زمانی که به جایگاه فقهی و انسانی میرسد، حقوقی برابر با افراد بالغ دارد.
در پایان، حاجیبابایی تأکید کرد: اگر رویکرد ما جامع، علمی، اخلاقی و حاکمیتی باشد، مردم درک خواهند کرد که واقعاً سلامت آنان برای ما اهمیت دارد و این مسیر، کشور را به نظام سلامت عادلانه، کارآمد و شایسته ملت ایران خواهد رساند.
