طرح پارک حاشیهای که از اردیبهشتماه سال گذشته در همدان آغاز شد، حالا پس از گذشت یک سال و چند ماه، قرار است از ابتدای آذرماه بهطور کامل در سطح شهر اجرا شود.
این طرح پیش از این در ۲ مرحله در همدان پیادهسازی شده بود، اما در هر ۲ نوبت نیز با چالشها و مشکلاتی مواجه شد. از همینرو، برخی از کارشناسان در این باره معتقدند که برای موفقیت این طرح، همکاری و حمایت پلیس و دیگر نهادهای مرتبط ضروری است تا بتوان به بهترین شکل ممکن در شهر اجرا شود.
اما از آنجایی که پارکینگهای حاشیهای یکی از ارکان مهم در شهرهای مدرن به حساب میآید، بنابراین تأمین فضای مناسب برای پارک خودرو بهعنوان یک ضرورت شهری میتواند انجام امور روزمره شهروندان را تسهیل کند. در واقع، یکی از انتظارات اصلی شهروندان این است که هنگام مراجعه به مراکز خرید، اداری یا تجاری، امکان پارک خودرو در نزدیکی مقصد را داشته باشند. از این رو، نیاز به پارکینگهای حاشیهای یک امر اجتنابناپذیر است. با این حال، باید توجه داشت که این پارکینگها بهتنهایی قادر به حل تمامی مشکلات ترافیکی و حملونقل شهری نیستند و نیاز به تدابیر و راهکارهای مکمل دارند.
در این میان، برخی کارشناسان بر این نکته تأکید دارند که پروژههای پارکینگ حاشیهای نباید به محلی برای کسب درآمد غیرمنصفانه برای پیمانکاران تبدیل شوند. قیمتگذاریها باید بر اساس نرخهای عادلانه و طبق ضوابط قانونی انجام شود تا از آسیب اقتصادی به مردم جلوگیری شود. همچنین، ساعات مجاز استفاده از پارکینگهای حاشیهای باید بهطور شفاف اطلاعرسانی شود تا شهروندان از شرایط آن آگاه باشند.
به همین منظور در راستای اجرای طرح «مدیریت مکانیزه پارک حاشیهای» و با هدف ساماندهی توقف خودروها در معابر پرتردد شهری، عملیات نصب تابلوهای اطلاعرسانی و خطکشی محلهای مجاز پارک حاشیهای آغاز شد. این طرح در فاز نخست در خیابانهای اصلی و پرتردد همدان شامل خیابان بوعلی، خیابان پاستور، بلوار خواجه رشید و بلوار مدنی به اجرا درخواهد آمد. تابلوهای جدید حاوی اطلاعات نحوه استفاده از سامانه هوشمند پارک حاشیهای، مدت زمان مجاز توقف و روشهای پرداخت هزینه پارک هستند.
باید به زمانبندیهای مناسب پارکحاشیهای توجه کنیم
کارشناس برنامهریز توسعه شهری در این باره معتقد است که در دنیای امروز، با محدودیتهایی در زمینه پارک خودرو روبهرو هستیم که لازم است برای اجرای چنین طرحهایی، تدابیر مقدماتی و هماهنگیهای لازم اندیشیده شود تا در صورت بروز مشکلات، آمادگی کافی برای مواجهه با آنها وجود داشته باشد.
محمدرضا عراقچیان در گفتوگو با خبرنگار همدانپیام در این رابطه میگوید: در سال ۸۵، در سفر به انگلستان با پارکینگهایی روبهرو شدم که مفهوم آنها با پارکینگهای معمولی تفاوت داشت. این پارکینگها بر اساس اولویتهای خاص تخصیص مییافتند؛ بهعنوان مثال، بخشی از پارکینگ در کنار یک موزه برای ساکنان منطقه، بخشی برای گردشگران و بخش دیگر برای کسانی که به دلایل اداری و تجاری مراجعه کرده بودند، در نظر گرفته شده بود. این نوع تقسیمبندیها میتواند نیازهای مختلف جامعه را بهخوبی پوشش دهد.
وی میافزاید: با این حال، باید توجه داشته باشیم که در بسیاری از بافتهای شهری، بهویژه در مناطق مرکزی، ساکنان از وجود پارکینگهای حاشیهای بهشدت آسیب میبینند و ممکن است شرایط زندگیشان تحت تأثیر قرار گیرد. لذا باید در کنار راهاندازی این سیستمها، به فکر بهبود شرایط برای ساکنان این مناطق نیز بود.
این کارشناس برنامهریز در ادامه به موضوع زمانبندیهای مناسب این طرح برای شهروندان تأکید میکند و میگوید: همچنین، باید به زمانبندیهای مناسب توجه کنیم؛ بهعنوان مثال، از ساعتهای اولیه صبح تا ظهر ممکن است پارک خودرو در برخی خیابانها مشکلساز شود، در حالی که استفاده از حملونقل عمومی در این ساعات باید از نظر هزینه و راحتی جذابتر از استفاده از خودرو باشد.
شهرداری باید به اولویتبندی در بلوارها و خیابانهای اصلی بپردازد
عراقچیان تأکید میکند که پارکینگهای حاشیهای باید بهگونهای طراحی شوند که شهروندان بتوانند بهراحتی انتخاب کنند که از حملونقل عمومی استفاده کنند یا خودروی خود را در مکانهای مجاز پارک کنند. همچنین شهرداری باید به اولویتبندی خیابانهایی، بهویژه در بلوارها و خیابانهای اصلی، بپردازد که در آنها پارکینگهای حاشیهای ایجاد میشود.
وی ادامه میدهد: باید توجه داشت که با راهاندازی سیستم پارکینگ حاشیهای ممکن است مشکلاتی برای ساکنان محلهها و کوچههای فرعی ایجاد شود. بنابراین، همزمان با ساماندهی پارکینگهای حاشیهای، باید تدابیری برای جلوگیری از پارک خودرو در نزدیکی منازل، کوچهها و بنبستها اندیشیده شود. استفاده از تابلوهای هشداردهنده، رنگآمیزی معابر و مکانیزه کردن سیستم پارکینگ میتواند به کاهش مشکلات ناشی از این طرح کمک کند.
عراقچیان با اشاره به اینکه در گذشته، بهدلیل نبود سیستم مکانیزه، مشکلاتی در جمعآوری هزینهها و مدیریت پارکینگهای حاشیهای وجود داشت، توضیح میدهد: ضروری است که برای جلوگیری از تکرار این مشکلات، سیستمهای مکانیزه در نظر گرفته شوند تا از خطاهای انسانی کاسته شود. در مجموع، اجرای پارکینگهای حاشیهای باید بهگونهای باشد که شهروندان از مزایای آن بهرهمند شوند و از بروز مشکلات و نارضایتیهای احتمالی جلوگیری شود.
برای پاسخگویی به نیاز شهروندان، حدود ۱۲ هزار فضای پارک لازم است
رئیس کمیسیون فنی و عمرانی شورای شهر همدان، در خصوص طرح پارک حاشیهای بیان میکند: تأمین فضای پارک در حاشیه معابر و پارکینگهای عمومی یکی از معضلات اصلی همدان بوده است. در حال حاضر، حدود ۳ تا ۴ هزار فضای پارک در معابر اصلی همدان وجود دارد، در حالی که طبق مطالعات انجامشده، برای پاسخگویی به نیاز شهروندان، حدود ۱۲ هزار فضای پارک لازم است. این یعنی فضای موجود تنها یکسوم نیاز واقعی مردم را پوشش میدهد.
مهدی حیدری در گفتوگو با خبرنگار همدانپیام میافزاید: در شرایط کنونی، شهرداری همدان ۲ وظیفه اصلی دارد. در ابتدا، توسعه پارکینگهای عمومی باید در دستور کار قرار گیرد که بیشتر در معابر فرعی ساخته میشوند، زیرا در معابر اصلی فضای کافی برای ایجاد پارکینگ وجود ندارد. وظیفه دوم این است که فضای پارک حاشیهای موجود باید بهصورت بهینه و عادلانه مورد استفاده قرار گیرد. متأسفانه برخی خودروها به مدت طولانی یک فضای پارک را اشغال میکنند و دسترسی سایر شهروندان به این فضا محدود میشود که این مشکل باید بهطور مؤثر مدیریت شود.
طرح پارک حاشیهای به هیچ عنوان با هدف درآمدزایی اجرا نمیشود
وی ادامه میدهد: طرح پارک حاشیهای به هیچ عنوان با هدف درآمدزایی اجرا نمیشود. در حقیقت، این طرحها درآمدزا نیستند و هزینههای اجرایی آنها بسیار بیشتر از درآمد حاصل از آنها است. هدف اصلی این طرحها بهینهسازی استفاده از فضای پارک و کاهش ترافیک در شهر است. بهعنوان مثال، نیم ساعت نخست پارکینگ رایگان است و هزینهای که پس از آن دریافت میشود، تنها برای تشویق به استفاده سریعتر از فضای پارک و فراهم کردن فضای آزاد برای دیگران است.
حیدری به مشکلات پیشین اشاره میکند که شرکت “الیت” مسئول اجرای این طرح بود، اما بهدلیل مشکلات مالی و کمبود توانایی در تأمین هزینهها، طرح متوقف شد.
پس از آن، در ابتدای دوره ششم شورای شهر همدان، پیگیریهایی داشتیم تا این شرکت دوباره کار را ادامه دهد، اما متأسفانه این شرکت حاضر به همکاری نشد. بنابراین، شهرداری تصمیم به برگزاری فراخوان و جذب پیمانکار جدید گرفت.
حیدری میافزاید: مجوزهای لازم از شورای هماهنگی ترافیک استان گرفته شده و اجرای این طرح بهزودی آغاز خواهد شد. این طرح شامل ثبت مکانیزه پارکها و اعمال جریمه برای تخلفات مانند پارک دوبل است که به بهبود وضعیت ترافیک شهر کمک خواهد کرد.
رئیس کمیسیون فنی و عمرانی شورای شهر همدان در پایان یادآور شد: اجرای این طرح با همکاری پلیس و سایر نهادهای ذیربط به بهترین شکل ممکن انجام خواهد شد تا فضای پارک در حاشیه معابر بهینهسازی شود و در نتیجه، وضعیت ترافیک شهر بهبود یابد. امیدواریم با همکاری شهروندان، این طرح به موفقیت برسد و شاهد کاهش مشکلات ترافیکی و افزایش فضای پارک در همدان باشیم.
