■ صوفی: همدان باید در همه حوزهها حرفی برای گفتن داشته باشد
روند تغییرات شهری همدان روی خط ممتد پیش میرفت که 25 آبانماه 1396 تغییر شهردار در دستور کار شورای پنجم قرار گرفت و قرعه مدیریت شهری همدان به نام عباس صوفی که پیش از این معاون حملونقل ترافیک شهرداری بود، افتاد.
حالا از آن روز بیشتر از 3 سال میگذرد و صوفی بهعنوان شهردار، سکان مدیریت شهری همدان را در دست دارد.
در سالهای اخیر حضور وی در جایگاه شهردار برای همدان که سابقه مدنیت، فرهنگ و شهرنشینی در آن ریشه در تاریخ چند هزار ساله دارد، اتفاقات متمایزی رخ داد.
ورود جدی و مصمم صوفی به حل معضلات ترافیکی، تعریض خیابانهای سعیدیه بالا و پایین، گشایش بسیاری از معابر که سالها لاینحل مانده بود، ترمیم معابر در بسیاری از محلات پایین شهر، رسیدگی به کاربریهای معوق مانده در سالیان گذشته از جمله در خیابان ذوالفقار، ایجاد پارکها و اصلاح بسیاری دیگر از پروژهها، آنهم مقارن با رکود اقتصادی و کمبود اعتبارات ملی، حاکی از انتخاب درست و شایسته شورا بود.
از همان ماههای نخست آغاز بهکار وی رویدادهای بینالمللی به همدان روی خوش نشان داد به همین بهانه رفتوآمد چهرههای شاخص ملی و بینالمللی به همدان جریان پیدا کرد و بانی اختصاص القاب شایسته برای همدان شد.
از یکسو شهرداری همدان به عضویت سازمان جهان گردشگری درآمد و از سوی دیگر میزبان اجلاس جهانی راه ابریشم شد که اینها یکی پس از دیگری کارنامه کاری او را وزینتر کرد.
در عرصه شهری و ارتباط با مردم محلی نیز صوفی موفق وارد شد. تغییر در آسفالتهای پرتردد و خیابانهای شهر همدان، سر و سامان گرفتن فضاهای سبز و اجرای پروژههای پیادهراهسازی در همدان بیانگر آن بود که وی قدرت ریسکپذیری بالاتری نسبت به شهرداران پیش از خود دارد.البته او چندباری از سوی شورای پنجم بهدلیل برخی تصمیماتش مورد پرسش قرار گرفت و حتی زمزمههای استیضاح شهردار هم در مورد او شنیده شد اما هیچکدام به نتیجه نرسید و او بدون توجه به حواشی در مسیر اجرای تصمیمات خود دست به تغییر و تحول ساختار شهری زد تا بتواند ردپایی ماندنی از خود به جای گذارد.
صوفی از آندست شهردارانی بود که اجرای طرح جامع برایش یکی از اولویتها و سوق دادن همدان در مسیر توسعه جدیترین بحث بود. همواره تعریف برند شهری برای همدان از دغدغههای اصلی او بود.
این ایدهها او را به سمتوسویی برد تا با کسب عناوینی همچون شهر دوستدار کودک، پایلوت شهر تابآور و شهری برای ورزش محلات برای همدان یکی پس از دیگری هر روز این شهر درآمیخته با تاریخ و فرهنگ را سرتیتر اخبار خوب رسانهای قرار دهد. البته نقدهای کارشناسانهای هم در حوزه نحوه عملکرد وی در زمینه تصمیماتی که پیرامون بافت تاریخی و خانههای قدیمی اتخاذ کرد، وارد شد که صوفی در این زمینه هم بیش از آنکه مغایر با قانون سخنی بگوید، تلاش کرد در راستای حفظ منافع شهری و نزدیک با سیاستهای میراث فرهنگی رفتار کند.
اتفاقات متعدد در حوزه شهری و عملکرد متمایز او نسبت به شهرداران دورههای گذشته شهر همدان موجب شد تا یک گفتوگوی اختصاصی با عباس صوفی انجام دهیم که مختصری از آن را در ذیل میخوانید.
اجرا و بررسی طرح جامع شهر همدان در چه مرحلهای است، آیا این مهم در اولویت برنامههایتان هست؟ و آیا طرح جامع براساس پیوست فرهنگی است؟
به نتیجه رسیدن اجرای طرح جامع شهری همدان در ماههای اخیر بهصورت جدی شتاب گرفته است و فرهاد فرزانه معاون عمرانی استاندار همدان با تشکیل جلسات متعدد روزانه و هفتگی بهصورت جدی پیگیر نتایج بررسی مشکلات طرح جامع شهری همدان است و این بیانگر تصمیمات مطلوبی است.
روند مطالعات طرح جامع شهری همدان اهمیت چشمگیری دارد، درحالحاضر مشاور طرح جامع درحال ارائه پیشنهاداتی است که این موارد پس از ارائه، بررسی خواهد شد.
بهعنوان مثال در بررسیهای اخیر افزایش سرانه فضای سبز شهر همدان، برگزاری جلسات کارشناسی، بررسی ضوابط و مقررات پیشنهادی ساختمانی از جمله موارد مورد بازنگری است که طرح جامع بهعنوان مهمترین توسعه سند شهری محسوب میشود و قطع بهیقین پیوستهای فرهنگی جزو لاینفک طرح جامعه شهری همدان است. الزامی که از سمت شورای اسلامی شهر همدان هست اجرای طرح جامع براساس پیوست فرهنگی است.
همواره بر تدوین پیوست اجتماعی و فرهنگی برای همه پروژههای عمرانی، برنامهریزی اجرایی کردن مصوبات در شهر همدان مورد تأکید بوده است.
برای استان چشمانداز 5 ساله تعریف شده است، افق توسعه همدان تا سال 1400 از نگاه شهرداری در چه سطحی است؟
برنامهریزیهای شهری در همدان براساس تدوین و اهداف سند توسعه چشمانداز 5 ساله و افق 1400 در همدان بوده است.
در زمان مدیریت شهری من یک برنامه 5 ساله تدوین کردهام که امسال بودجه را براساس افق این برنامه 5 ساله تدوین کردهایم تا برای دستیابی به اهداف راه هموار و مشکلات پیگیریها حل و فصل شود.
محور توسعه شهری همدان از نگاه شما کدام است؛ فرهنگی، اقتصادی یا گردشگری؟
در یک کلام بگویم هر 3 محور باید همگام باهم دیده شود تا به بسط و توسعه شهری منتج شود، شهر همدان دارای توانمندیهای متعددی در هر 3 حوزه اقتصادی یا گردشگری و فرهنگی است که میتواند شهر را متحول کند. اما در گذشته در حق همدان جفا شده است. روزی که صنعت حرف نخست را میزد همدان از این حوزه بیبهره ماند و تصمیمگیران برآن شدند محور فرهنگی و گردشگری را اولویت شهر و استان همدان قرار دهند، نه اینکه این موارد کم و کاستی داشته باشد یا نتواند همدان را توانمند کند اما این باور تأثیرگذار است که شهرهایی موفق هستند که در همه حوزهها حرفی برای گفتن داشته باشند.
فرهنگ پایه برنامههای توسعهای در هر شهر است و در همدان هم همین مقوله مورد توجه بوده و هست اما باید به موازات آن محورهای دیگر هم بسط و توسعه پیدا کند، اکنون شهر همدان با داشتن مسیرهای پیادهراه الگوی شهری برای جذب گردشگر در شهرهای دیگر شده است و چرایی این پرسش همان مطالعات و برنامهریزیهای مدون است که اجرا را به سمتوسوی موفقیت سوق داد. پس تردیدی نیست که تأکید کنیم توسعه محورهای مختلف از گردشگری تا اقتصاد و فرهنگ باید همزمان و همگام با هم پیش برود.کسب ارزشافزوده که بهدلیل طرحهای صنعتی در برخی شهرها حایز اهمیت و تأثیرگذار در اقتصاد آنهاست این روزها توانسته شهرهای استانهای همسایه را ذینفع کند اما در همدان این ارزشافزوده از صنایع محدود است زیرا محور توسعه همدان با سمتوسوی صنعت اصلاً تعریف نشده است.
طراحیهای شبکه حملونقل و مدیریت ترافیک شهری در همدان به چه ترتیب پیش میرود؟
بهعنوان مثال در این مسیر برای ساخت تراموای همدان برنامهریزیهای مدونی را در دست داریم. ساخت تراموا برای همدان امری ضروری است. طراحی شبکه حملونقل و نحوه ساماندهی آن از مهمترین مباحث مدیریت شهری در شهرداری همدان است.
جابهجایی و دسترسی آسان شهروندان به نقاط مختلف شهری و کاهش بار ترافیکی میتواند ترافیک روان و شهر آرام را رقم زند. این مهم از منظر ترافیکی، اقتصادی و زیستمحیطی مورد بررسی قرار گرفت.
ایجاد قطار شهری و تراموا پس از نظرات کارشناسان در شهر همدان که گاهی بهدلیل ترددها با گرههای ترافیک شهری شهروندان را با معضل روبهرو میکرد از آغاز دهه 90 ضرورت خود را پیدا کرد.
در هرحال راهاندازی تراموا برای همدان سطح تردد شهری و سطح کلانی شهر همدان را در مقایسه شهرهای دیگر بالا خواهد برد.
یکی از وجوه بارز توسعه شهری در شهرسازی نوین با توصیف شهرنشینی پیشرفته وجود سیستم حملونقل شهری پیشرفته است و ایده راهاندازی قطار شهری تراموا در همدان نیز از همین موضوع نشأت گرفت.
در بین شهرهای دیگر کشور چه ویژگی همدان حایز اهمیت است که میتواند بهعنوان برند شهری برای همدان نقش بازی کند؟
ایجاد دبیرخانه کشوری شهر تابآور در همدان و کسب این امتیاز، میزبانی از اجلاسهای بینالمللی سالهای گذشته در حوزه گردشگری، کسب عنوان شهر دوستدار کودک برای همدان یکی پس از دیگری امتیازاتی است که میتواند برند شهری برای همدان در آینده باشد.
وقتی امتیاز ایجاد دبیرخانه کشوری شهر تابآور بین شهرهای رقیب نصیب همدان شد و میدانستیم این مهم آیندهای درخشان را برای شهر ترسیم خواهد کرد.
این تصمیم و اعطای مسئولیت به همدان قطع بهیقین برگرفته از عملکرد مطلوب شهری در همدان بوده است دلیل این عضویت هم جذب کمکهای مالی و همفکری و مشارکتهای ملی و بینالمللی در زمان وقوع بحران جذب سرمایهگذاری بیشتر در شهر به اشتراک گذاشتن ابزارها، طرحهای ابتکاری محلی، مقررات و روشهای شهرها و کشورهای مختلف در کشور و جهان به اشتراک گذاشتن دسترسی به اطلاعات آن هم مطابق با استانداردها و شیوههای بینالمللی خواهد بود.
اشتراک گذاشتن تجربیات برای افزایش تابآور شهرها منطبق با استانداردهای بینالمللی توانسته است برخی مشکلات محلی در شهر همدان را بهراحتی حل و فصل کند.
افزایش تابآوری شهری، پیشگیری از مخاطرات و مقابله با حوادث احتمالی از اهداف دبیرخانه کشوری شهرهای تابآور است و باید به بهترین شکل ممکن همدان در این زمینه نقش ایفا کند.
میگویید همدان شهر دوستدار کودک است، برای کسب این امتیاز و اعمال تغییرات در سیمای شهر، جامعه محلی چقدر ذینفع شده و آیا مردم میدانند همدان شهر دوستدار کودک است؟
همدان بین 12 شهر بهعنوان شهر منتخب دوستدار کودک در ایران انتخاب شده است. این عنوان یک برند برای شهر همدان محسوب میشود که درحال ساخته و پرداخته شدن موضوع و اجرای آن هستیم. از این فرصت باید برای برندسازی فرهنگی استفاده کنیم.
درحالحاضر طراحی و تجهیز اتاق مادر و کودک در مساحت 70 مترمربع در پارکهای امیرکبیر، نرگس و شکریه، طراحی پارک دوستدار کودک در کوی امیرکبیر به وسعت 8 هزار و 700 مترمربع و طراحی و تجهیز خانه بازی مادر و کودک در محدوده کوی شهید مدنی و ترمینال اتوبوسها از جمله اقدامات صورت گرفته در راستای تحقق اهداف شهر دوستدار کودک در همدان است.
مسابقات شهری که من دوست دارم با هدف مشارکت کودکان در حوزه مدیریت شهری در رده سنی مختلف در کودی شهید مدرس، جولان، فرهنگسرای شهید مدنی و کوی خضر برپایی نمایشگاه تخصصی کودک و راهاندازی غرفه شهر دوستدار کودک با هدف معرفی طرح و تبیین اهداف مورد نظر به خانوادهها و کودکان از دیگر اقدامات انجام شده پیش از شیوع کرونا و قدمهای ابتدایی اجرای این طرح در همدان بوده است.
پارک خلاقیت حاصل شهر دوستدار کودک است زمین آن درنظر گرفته شد و پارک حلاقیت سال اینده کلنگ میخورد. یکی از باغهای شهرداری را درنظر گرفتهایم برای کودکان نیازهای خاص این باغ در بهترین نقطه شهر درنظر گرفته شده است.
ابلاغ کردیم به تمام مناطق اتاقهای مادر کودک ایجاد کنند در تمام پارکهای شهر و 8 نقطه ایجاد شده است. شهر دوستدار کودک حالا رسانهها، کارشناسان و پژوهشگران را پای کار آورده است تا همدان در این زمینه موفق شود.
در این زمینه البته اتفاقات دیگری هم در همدان رخ داده است و آن هم انتخابات همدان بهعنوان شهر فعال در توسعه ورزش شهروندی (محلهای) است که در این راستا ایجاد 21 زمین ورزشی در محلات همدان انجام و در 3 محله ایجاد زمین بسکتبال محقق شد.
ایجاد این تعداد زمین ورزشی برای برخورداری جمعیت مناطق کمتر توسعهیافته از امکانات ورزشی و امکان حضور آحاد مردم بهویژه نوجوانان و جوانان در برنامهریزی ورزشی است.
هماکنون بیش از 4 هزار ورزشکار در قالب ورزش شهروندی شهر همدان فعالیت دارند. همدان در زمان مدیریت ما دارای 2 پارک فرامنطقهای شد؛ یک پارک کوهستانی فخرآباد و یک پارک جنگلی اکباتان.
برای طرح جامع شهری گفتهاید 500 هکتار زمین اختصاصی میدهیم و راهوشهرسازی هم میگوید 680 هکتار اختصاص خواهد داد اما به نقل از معاون عمرانی استاندار گویا شورای شهر ادعا کرده است این 500 هکتار معارض دارد و ما نمیتوانیم این زمین را تملک کنیم و باید از برنامه حذف شود، موضوع چیست؟
یک طرح از دولت آمد به اسم طرح اقدام ملی که هدف آن تأمین مسکن برای جامعه شهری از زمینهای دولتی بود که قرار بر الحاق آنها به شهر بود. این زمینها از لحاظ قیمتی ارزان و امکان خرید آن برای مردم فراهم بود، از اینرو وزارت مسکن عنوان کرد که ما در همدان 500 هکتار زمین ارزانقیمت داریم که آن را به شهر الحاق میکنیم که این مساحت ربطی به ما ندارد.
از سوی دیگر یکی از اقداماتی که من در زمان مدیریت شهری به آن اقدام کردم تثبیت زمینهای ملکی شهرداری بود که شاید بالغ بر چند صد میلیارد تومان در نقاط مختلف شهر ما این زمینها را شناسایی و کارشناسی کردیم تا زمینها را به شهرداری برگردانیم.
شهرداری همدان در زمان شهرداران پیشین زمینی تملک کرده بود که اگرچه سند رسمی آن به نام شهرداری بود اما اختلافاتی در اختصاص آن اتفاق افتاده بود.
این زمین 2 قسمت است که یک قسمت خارج از معارض است و یک قسمت دارای معارض است.
آن قسمت خارج از معارض درحالحاضر توسط یک گروه کارشناس درحال تعیین تکلیف و مشارکت در سرمایهگذاری است. اما قسمت دارای معارض درحال رفع مشکلات و اختلافات است اگرچه از نظر قانونی آن زمین متعلق به شهرداری است این زمین ثروت شهرداری است.
این روزها پروژه اسکای مال در تیررأس بررسیهای رسانهای است و برخی مدعی هستند اجرای پروژه قانونی نیست از نظر شهرداری شرایط اجرا را چگونه تشریح میکنید؟
پروژه اسکای مال دارای مجوز رسمی کمیسیون ماده 5 است و این کمیسیون برای پروژه مجوز رسمی صادر کرده است. نماینده مالک (شرکت مخابرات) و نماینده سرمایهگذار درحالحاضر دنبال گرفتن پروانههای ساخت هستند. بهدلیل آنکه در کمیسیون ماده 5 مراحل قانونی این پروژه انجام شده است بنابراین با اخذ مجوز قانونی این پروژه کاملاً قانونی اجرا میشود. متولیان پروژه همه پروانهها را باید اخذ کنند که اکنون درحال انجام هستند. این پروژه محرک توسعه و اشتغالزایی است و زیرنظر سازمان نظام مهندسی مجوزهایش را اخذ کرده است که بتواند برای انجام آزمایشاتی خاکبرداری کند.
بنابراین موضوع به شورای شهر ارجاع شده و شورای شهر هم مجوز را صادر کرده است تا این پروژه تا حجم 30 هزار مترمربع خاکبرداری برای انجام بحثهای آزمایشگاه انجام دهد تا بتواند این نمونههای خاکبرداری را به سازمان نظام مهندسی ارائه دهد، برای دریافت و تأیید نقشههای لازم سازه به هر ترتیب کمیسیون ماده 5 شورای فنی شهرداری و شورای شهر و نظام مهندسی موافقتهای اولیه و مجوزات را برای آغاز فعالیت پروژه صادر کردهاند و روند اجرایی پروژه اکنون کاملاً قانونی است.
گفتوگو با شهردار همدان درحالی به پایان رسید که وی درباره تصمیمات مدیریت شهری در زمینه بافت تاریخی، توسعه گردشگری، اجرای برخی پروژهها و تصمیمات شهری موارد دیگری را مطرح کرد که مشروح آنها در گزارشهای آتی از سوی رسانه همدانپیام به تفصیل منتشر خواهد شد.