پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

حال محیط زیست خراب است

کبری هنری لطیف پور- خبرنگار همدان پیام: سازمان ملل پنجم ژوئن را برای افزایش آگاهی مردم در راستای نگهداری محیط زیست و تحریک سیاستمداران به گرفتن تصمیماتی برای رویارویی با تخریب محیط زیست و گونه های زیستی جانوری به عنوان روز جهانی محیط زیست نام گذاری کرده است.
مسائل محیط زیستی در دهه های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است و در این میان جامعه شناسان هم از این قافله به دور نمانده اند.نگاه جامعه شناختی به محیط زیست ، انسان و مناسباتش با دنیای اطرافش را مسبب بسیاری از مسائل محیط زیستی می داند و شناخت آن را تنها مختص علوم طبیعی نمی داند و ارتباط دو سویه ای بین محیط طبیعی و اجتماعی می بیند.
استادیار دانشگاه پیام نور همدان در گفتگو با همدان پیام،هم عقیده با بسیاری از فعالان محیط زیستی انسان را مسبب اصلی بسیاری از تغییرات اقلیمی و زیست محیطی می داند.
صفی ا... صفایی گفت: انسان در خلال مواجه نادرست و دخالت مخرب در محیط طبیعی نظام طبیعی را دچار اختلالات زیادی در آب هوا،خاک وگونه های زیستی کرده است.
وی در ادامه افزود:ما انسان ها فقط زمان حال را بدون توجه با نسل های آینده می بینیم و استفاده خود از محیط طبیعی را بی توجه به حفظ آن برای نسل های آینده انجام می‌دهیم.
صفایی دید جامعه شناختی به محیط زیست را این گونه تعبیر می کند که فرهنگ ها، جوامع و ویژگی های اجتماعی آن ها از اقلیم خاص خود برمی خیزند و در خلال استفاده و پراکندگی جمعیتی اثرات زیست محیطی خود را برجا می گذارند.
به عقیده گیدنز در عصر مسائل جهانی محیط زیست و جنبش های جهانی محیط زیست، جامعه شناسان می توانند و لازم است توجه مستقیمی به رابطه با محیط زیست طبیعی زندگی مان داشته باشند.به زعم وی جامعه شناسان به اشکال مختلفی می توانند به درک مسائل محیط زیست کمک کنند‌.
شناخت نحوه توزیع مسائل محیط زیست نخستین راه توجه جامعه شناسی به این مسائل است‌.مسائل زیست محیطی جهانی مثل گرم شدن زمین بر جوامع مختلف با سطح توسعه مختلف، متفاوت اثرگذار است.به عنوان مثال گرم شدن زمین در کشورهای فقیر که سکونت گاه های ضعیف و همچنین زیرساخت های معیوب انرژی دارند،بسیاری از مردم را فرا می گیرد و در مقابل در کشورهای ثروتمند تاثیرات غیرمستقیمی مانند بالا رفتن میزان مهاجرت را شامل‌ می شود.
دومین شکل توجه جامعه شناختی به مسائل محیط زیستی، نحوه فشار آوردن الگوهای رفتاری جوامع بر محیط طبیعی است.به این معنا که جوامع مختلف با سطح اقتصادی و صنعتی مختلف، اثرات متفاوتی برمنابع محیطی خواهند داشت.در این خصوص باید گفت نظریات جامعه شناسی که به دنبال بررسی گسترش سرمایه داری و جهانی شدن هستند می توانند به درک مان از نحوه دگرگونی محیط زیست کمک کنند.جامعه شناسان همچنین می توانند از طریق ارزیابی سیاست ها و طرح های مقابله با مسائل محیط زیست کمک کننده باشند.درهر سه حالت نحوه درک جامعه شناختی مسائل محیط زیستی توجه به الگوهای رفتاری انسان ها در کانون توجه قرار دارد.اینکه جوامع مختلف چه سطح اقتصادی دارند و یا چه نوع الگوی مصرفی را دنبال می‌کنند و برنامه های اجتماعی توزیع منابع محیطی در اختیارشان چگونه است و حتی در حوزه فرهنگی چه نوع آموزه های فرهنگی مختلفی درزمینه تولید ومصرف منابع دراختیار مردم قرار می دهند نهایتا اثرات زیست محیطی متفاوتی برجای می گذارند.
بحث توسعه پایدارهم اهمیت تمامی مسائل محیط زیستی گفته شده راخیلی بیشتر نشان می دهد توسعه پایدار به معنی توسعه ای است که نیازهای نسل حاضر را تامین می کند بی آن که به توانایی نسل های آینده برای تامین نیازهایشان لطمه بزند.
این تعریف یک تعریف موجز ولی بسیار با اهمیت است.توسعه پایداربه تعبیر گیدنز بدان معناست که رشد اقتصادی باید به گونه ای باشد که منابع مادی به جای تمام شدن بازیابی شود و همچنین سطح آلودگی به حداقل برسد.اولریش بک خطرات ناشی از پیشرفت تغییرات تکنولوژی را به عنوان یکی از مخاطرات انسان عصرامروز قلمداد می کند.
گرم شدن زمین،آلودگی هوا،آلودگی آب،اتمام منابع طبیعی، زباله ها وکمبود غذا از جمله مهم ترین مسائل زیست محیطی بشر در این عصرمی باشد که درایجاد و مدیریت تمامی این مسائل الگوها و ساختارهای رفتاری و اجتماعی جوامع بسیارنقش آفرینی می کنند.انسان در طول هزاران سال زندگی بروی کره زمین همواره با مخاطرات بسیاری مواجه بوده است که منشا طبیعی و زیستی داشته و از اختیاراو به دور بوده اند.زلزله ،قحطی و توفان که از دنیای طبیعی بر می خیزد و ارتباطی به فعالیت های انسان ندارد.اما در دنیای امروز مخاطرات جدیدی که سرمنشا آن ها انسان و فعالیت هایش می باشد جهان را با چالش های فراوانی روبه رو می کند.چالش ها و مخاطراتی که محصول مستقیم اثرات دانش و تکنولوژی انسان می باشد.
از جمله مسائلی که به طور مستقیم ناشی از رفتارهای انسانی است می توان به گرم شدن زمین،آلودگی آب ها ،زباله های جامد و مواد غذایی اصلاح ژنتیکی اشاره کرد.به تعبیر بک انسان امروز با مخاطرات بسیاری در حوزه خانواده،شغل،روابط شخصی مواجه شده است و مشکلات زیست محیطی ایجاد شده هم این مشکلات را روزافزون می کند.هر ر‌وزدر خصوص مشکلات مختلف زیست محیطی شاهد انتشاراخبار و گزارش هایی از طرف کارشناسان و متخصصان سازمان های بین المللی هستیم.در گزارشی که روزنامه فرانسوی لوفیگارو به نقل از کارشناسان سازمان ملل منتشر کرده راجع به تغییرات شدید آب و هوایی هشدار می دهد.براساس این گزارش گرم شدن ۱/۵ درجه سانتیگراد کره زمین تاثیرات جبران ناپذیری بر سیستم های انسانی و زیست محیطی خواهد داشت.بر اساس این گزارش کودکان متولد شده در سال ۲۰۲۱ زمانی که به ۳۰سالگی می رسند با چهره دیگری از کره زمین مواجه می شوند.
بر اساس گزارش ها گرم شدن زمین تا این اندازه در طول قرن های متمادی اثرات جبران ناپذیری خواهد داشت.گرم شدن زمین میلیون ها نفر را با خطر قحطی و فقر شدید مواجه می کند.گونه های حیوانی و گیاهی بسیاری در معرض خطر انقراض قرار خواهند گرفت.مناطق بسیاری از جهان به طور همزمان با خشکسالی،توفان،آتش‌سوزی و سیل های مکرر مواجه خواهند شد.
مشکلات ناشی از آلودگی آب وهوا هم در طول سال های اخیر به سرعت در حال گسترش است.بر اساس گزارش های منتشر شده از طرف سازمان های ذیربط آلودگی هوا در ابتلا به بیماری های جسمانی از جمله بیماری های تنفسی و سرطان و مشکلات ریوی نقش دارد.از دهه ۱۹۶۰ منبع اصلی آلودگی هوا شمار روزافزون وسایل نقلیه موتوری است.آلودگی وسایل نقلیه مضرات زیادی دارد چه درسطح بسیار پایین تر از سطح دودکش های بلند کارخانه ها پخش می شود.در نتیجه شهرها مدت هاست که آلوده ترین محیط برای عابران است.آلودگی هوا اثرات بسیارزیان باری برای محیط زیست دارد که یکی از این عواقب زیان بار باران اسیدی است.
آلودگی آب را می توان آلوده شدن منابع آب به مواد شیمیایی و معدنی مسموم کننده و سموم دفع آفات یا فاضلاب تصفیه نشده به شمار آورد که خطر بزرگی برای مردم دنیای در حال توسعه دربردارد.اکنون بیش از یک میلیارد نفر در جهان فاقد آب آشامیدنی سالم اند و بیش از دو میلیارد نفر فاقد بهداشت کافی.در زمینه تامین آب آشامیدنی سالم با وجود پیشرفت هایی که حاصل شده است،اما همچنان بسیاری از نقاط جهان روز به روز با مشکلات بیشتری در این خصوص مواجه می شوند.
این مساله به خصوص با گرم شدن زمین و خشکسالی های مستمر شدیدتر می شود.یکی از اهداف توسعه هزاره سوم سازمان ملل در۲۰۰۰ این بود که نسبت مردمی که آب آشامیدنی سالم ندارند تا سال ۲۰۱۵ به نصف کاهش پیدا کند اما همچنان تا رسیدن به این اندازه و تحقق این هدف فاصله هست و بسیاری از نقاط جهان همچنان به آب آشامیدنی سالم دسترسی ندارند.
رودخانه های بسیاری در حال تخریب و از دست دادن کیفیت آب شان هستند.در کنار این مسائل بسیاری از نقاط جهان با مشکلات دیگری چون زباله های جامد مواجه هستند.استفاده بیش از اندازه انسان امروز از پلاستیک و مواد غیر قابل جذب در طبیعت بر حجم مشکلات زیست محیطی می افزاید.به تعبیری به جوامع صنعتی جامعه یک بار مصرف اطلاق می شود چه به طور معمول حجم اقلامی که دور ریخته می شود بسیارعظیم است.در اکثر کشورهای دنیای صنعتی خدمات جمع آوری زباله تقریبا عمومی است اما از بین بردن حجم عظیم زباله روز به روز دشوارترمی گردد.گورستان های زباله پر می شود و بسیاری از مناطق شهری جایی برای دفع زباله ندارند.
جامعه شناسان قرن نوزدهم پیشرفت تکنولوژیک و دانش انسان و اثرات ناشی ازآن بر جامعه را کاملا مثبت می دانستند وتصور می کردند که می تواند سرمنشا آرامش و صلح در زندگی انسان باشد.اما آیا جامعه شناسان امروز هم همین تصور را برای بشر خواهند داشت؟ چه کسی با قطعیت می تواند از صلح و آرامش و پیشرفت برای جهان در آینده صحبت کند؟بسیاری از جامعه شناسان آینده بشر را به سادگی مملو از صلح و پیشرفت برای همه نقاط نمی‌بینند و در مقابل از تبعیض و نابرابری بین نقاط توسعه یافته و در حال توسعه صحبت می کنند.این که بین استفاده روزافزون از محیط طبیعی و کسب ثروت بیشتر و حفظ این محیط کدام را انتخاب کنیم چالش مهمی است که بسیاری ازفعالان محیط زیست با آن مواجه هستند.
در این میان بسیاری از جامعه شناسان راه حل این مشکل را تکیه بر فعالیت های خلاقانه ایجاد نهاد های اجتماعی کارآمد و مرتبط با این مشکلات می دانند.نهادهایی که در نحوه توزیع و استفاده از منابع طبیعی بین جوامع مختلف ایده های سودمندی ارائه می دهند و یا راه حل هایی در خصوص از بین بردن اثرات زیست محیطی ناشی از فعالیت های مخرب انسانی ارائه می‌کنند.نهادهای اجتماعی که می توانند حرکت‌های اجتماعی در جهت تجمیع نیروهای اجتماعی حامی محیط زیست را سامان دهی کنند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس