پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

تعیین تکلیف «معلم بلاگرها» برای حفظ حریم خصوصی دانش‌آموزان

معلمی حرفه‌ای مقدس و کلیدی است و درواقع فرصتی است برای دانش‌آموزان تا در بستر مدرسه و آموزش‌هایی که دریافت می‌کنند، ‌بتوانند سرمایه‌ای برای رشد و شکوفایی جامعه خود باشند. چند سالی است این پیشه مقدس اما متأثر از گسترش فضای مجازی شکل و صورت تازه‌ای پیدا کرده است و بسیاری از معلم‌ها با شیوه‌های نوین آموزشی سعی در انتقال مطالب درسی به دانش‌آموزان دارند و با ساخت و تولید کلیپ‌های آموزشی تولید محتوا می‌کنند. تا اینجا مشکلی نیست و انتقال مطالب توسط معلم‌ها به این شیوه در کل دنیا دیده شده و مسأله‌ای وجود ندارد. این شکل از آموزش به‌ویژه در مقاطع حساسی چون همه‌گیری کرونا بار اعظم انتقال داده‌ها را به دوش کشید. در مواردی اما شاهد هستیم که برخی از معلم‌ها برای جذب دنبال‌کننده در صفحات مجازی خود یا هرهدفی که در ذهن‌شان دارند سعی در جذب فالور دارند و عنوان بلاگر پیدا می‌کنند وتبدیل به معلم بلاگر می‌شوند و سعی دارند با استفاده ازگسترش شبکه‌های مجازی به شهرت و درآمدی برسند.

فعالیت‌‌هایی با چنین محتوایی و در این فضا سبب شده پدیده معلم‌بلاگرها و حواشی پیرامون آن، در نظام آموزشی ما مطرح شود و گاه انتشار ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی که نقض حقوق دانش‌آموزان به شمار می‌آید، جنجال‌برانگیز شود. انتشار تصاویر وفیلم ها از کسانی است که به بلوغ نرسیده‌اند وتوانایی و قدرت نظارت بر آن را ندارند، به مسأله بار حقوقی می‌دهد. نکته دیگر اینکه چون بسیاری از کلیپ‌های تولید‌شده فارغ از مثبت یا منفی بودن محتوای تولیدی در بسیاری از موارد به درآمدزایی می‌رسند؛ لذا آموزش و پرورش این حق را دارد که نسبت به نیروهای استخدام شده دستورالعملی را وضع کند که معلم بلاگری را ممنوع کند. کما اینکه این اتفاق هم افتاده است و آموزش وپرورش معلم بلاگری را خلاف قانون اعلام کرده است.

دوربین، موبایل و بلاگری از کجا به مدرسه‌ها آمد؟ اواخر دهه ۸۰ بود که فیلمی در تلفن‌های هوشمند دست به دست می‌شد. در این فیلم، معلم، گوشی تلفن همراه خود را روی میز گذاشته بود و از پسر دانش‌آموز پرسش‌ها جغرافیا می‌پرسید؛ نگاه‌های پی در پی پسر به معلم و دوربین، تکان خوردن‌های بدن، کلمات بریده بریده و نفس زدن‌های بین کلمات، نشان از استرس و اضطرابش هنگام پاسخ دادن به پرسش داشت. بیژن، همان دانش‌آموز کلاس دوم راهنمایی در روستایی در شمال کشور بازیگر این فیلم شده‌بود و با اضطراب به پرسش‌ها معلم پاسخ می‌داد.

می‌گفت: «بام؟ شیب؟» و همین نوع پاسخ دادن او این فیلم را به یک فیلم پربازدید تبدیل کرد. هر چند بیژن مشهور شد، اما این شهرت به قیمت ترک تحصیل او تمام شد.

سال ۱۳۹۵ نیز فیلم دیگری در شبکه‌های اجتماعی فراگیر شد، ناظم مدرسه گوشی را جلوی صورت یکی از دانش‌آموزان مدرسه گرفته‌ بود و با تهدید از او می‌خواست تا خودش را معرفی کند. جرمش این بود که در حیاط مدرسه دویده و با همکلاسی‌هایش دعوا کرده ‌بود. سجاد رضایی فرزند اکبر با لهجه اصفهانی خودش را معرفی می‌کرد. وقتی ناظم او را تهدید به اخراج کرد، نگاه و آب دهان قورت دادن‌های مکرر و حتی صدای لرزانش استرس و اضطراب او را نشان می‌داد.

اهمیت این مسأله به اندازه‌ای است که بر اساس ماده ۱۶ قانون جرایم رایانه‌ای هر فردی که به واسطه سامانه‌های رایانه‌ای فیلم، عکس، صوت اشخاص دیگر را منتشر کند به نحوی که به طور عرفی منجر به هتک حرمت شود می‌تواند مورد پیگیری قرار گیرد و شامل مجازات حبس از ۹۱ روز تا 2سال و جریمه نقدی می‌شود. این مجازات جنبه حقوقی ماجرا است و به دلیل اینکه فرد مورد تعرض به بلوغ نرسیده می‌تواند از طریق والدین مورد پیگیری قرار گیرد. جنبه دیگر موضوع جریمه سازمانی آن است که آموزش وپرورش می‌تواند این رفتار را ممنوع و مشمول مجازات قرار دهد.

بی‌شک اگر معلم بلاگری برای کمک به نظام تعلیم و تربیت باشد، نه‌تنها آسیب‌زا نخواهدبود، بلکه مفید هم هست، در واقع باید گفت که بلاگری گاهی فرصت است.

در این راستا، آموزش و پرورش می‌تواند به گونه‌ای دوره‌های ضمن خدمت را طراحی کند تا معلمان تکنولوژی را به درستی به خدمت بگیرند. سپس آنها می‌توانند به جای اینکه دوربین خود را برای سوژه‌ کردن دانش‌آموزان روشن کنند، همین دوربین را برای تولید محتوای درسی مورد استفاده قرار دهند؛ یعنی به‌ جای آن‌که دانش‌آموز سوژه و دیگران مخاطب شوند، سوژه علم وآموزش و دانش‌آموز مخاطب آن باشد.

معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش با بیان اینکه ورود به موضوع معلم بلاگرها خواسته برخی از اولیاء بود گفت: متن ماده واحده این موضوع در شورای عالی طرح و تعیین شد کارگروهی با تعیین خود شورا، متن را مورد بازبینی و اصلاح قرار دهد که در صورت تصویب و سپری کردن مراتب قانونی، ابلاغ می‌شود.

موسی‌الرضا کفاش در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه با توجه به مشکلاتی که گاهی در فضای مجازی به عنوان معلم بلاگر ایجاد شده بود به دستور صحرایی وزیر سابق آموزش و پرورش برای ساماندهی به بحث ماده واحده‌ای تعریف شد گفت: در شورای عالی آموزش و پرورش ماده واحده‌ای ۳ ماه پیش ‌به منظور استفاده صحیح و درست از فضای مجازی و حفظ حریم شخصی و خصوصی و اجتماعی دانش‌آموزان تنظیم شد تا کسی بدون رضایت دانش‌آموزان تصاویری از آنان منتشر نکند.

وی با بیان اینکه دانش‌آموزان از نظر قوانین بالادستی مانند قانون اساسی و قانون حمایت از کودکان دارای یک حریم شخصی و خصوصی هستند که باید مورد توجه قرار گیرد، افزود: نه تنها دانش‌آموز بلکه معلم هم حریم شخصی و خصوصی دارد و هیچکس اجازه ندارد از نظر قانونی و شرعی وارد حریم خصوصی وی شود.

معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش با بیان اینکه گاهی اتفاق افتاده فیلم‌ها یا کلیپ‌هایی از دانش‌آموزان توسط برخی از معلمان و افراد دیگر منتشر می‌شود که به نوعی ورود به حریم خصوصی افراد است؛ ادامه داد: پخش کلیپ‌ها یا فیلم‌های دانش‌آموزان در فضای مجازی ممکن بود سبب اهانت یا تمسخر به دانش‌آموزان شود و شرایط روحی و روانی منفی به دنبال داشته باشد.

کفاش با بیان اینکه پیش‌نویس ماده واحده‌ این موضوع در شورای عالی آماده و طرح موضوع شد تا کسی به حریم خصوصی دانش‌آموز و معلم ورود پیدا نکند، گفت: طبق این ماده کسی حق ندارد به حریم خصوصی دانش‌آموزان وارد شود و از طریق صوت، کلیپ، تصویر، عکس، چیزهایی را منتشر کند که به نوعی به شرایط روحی و روانی دانش‌آموز صدمه بزند یا شرایط روحی و روانی معلمان را مورد اهانت قرار دهد، این کار ممنوع است و اگر مشاهده شود، افراد به مراجع قانونی معرفی خواهند شد و باید پاسخگو باشند.

وی با بیان اینکه ورود به این موضوع خواسته برخی از اولیاء بود، افزود: بعضی‌ها شاکی و ناراحت بودند، هرچند معلمان خود متولی تعلیم و تربیت در مدارس هستند و توجه به این نکته دارند که مبادا خدای نکرده صدمه‌ای به دانش‌آموزان از نظر روحی و روانی وارد نشود.

معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش با بیان اینکه بعد از طرح متن ماده واحده در شورای عالی تعیین شد کارگروهی با تعیین خود شورا متن را مورد بازبینی و اصلاح قرار دهد عنوان کرد: بعد از آن به طور مجدد طرح مطرح و در صورت تصویب و سپری کردن مراتب قانونی، ابلاغ می‌شود. جلسه ماده واحده برای اعضای کارگروه تشکیل و متن ارسال شده، نظراتی دریافت شده، بعد از اصلاح و تأیید شورای عالی، ابلاغ خواهد شد.

کبری هنری لطیف پور

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس