پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

دوران نوجوانی از زندگی هزار و 128دختر در همدان حذف شد

ثبت بیش از 2000 کودک‌همسری در 2 سال گذشته

عاقد گفت عروس خانوم وکیلم؟ گفتند عروس رفته گل بچینه، دوباره پرسید وکیلم عروس خانم؟ گفتند عروس رفته گلاب بی‌یاره، عاقد گفت برای بار سوم عرض می‌کنم وکیلم؟ و هزار و 128دختر همدانی 10 تا 14ساله با هم یک صدا سال گذشته گفتند بله!
بار دیگر سفره عقد چیده شد و این بار 3 هزار و 594 دختر همدانی 15 تا 19ساله هم گفتند بله!
میهمانی تمام شده و حالا بنابر گفته جامعه‌شناسان همدان جزو رتبه‌داران در کودک‌همسری به شمار می‌رود از همین‌رو بود که مهرماه سال 1398، محمود عباسی، معاون حقوق بشر و امور بین‌الملل وزیر دادگستری وقت اعلام کرد: یکی از مسائل مهم و قابل‌رسیدگی در استان همدان مسأله کودک‌همسری است به‌طوری که استان همدان و زنجان در این موضوع گوی سبقت را از خراسان رضوی ربوده‌اند.
هزار و 128دختر ۱۰ تا ۱۴ساله‌ای که یا به‌ دلیل سنت و فرهنگ، فقر خانواده یا باورهای قومی و قبیله‌ای، به‌ جای عروسک، فرزندانشان را در آغوش می‌گیرند و به اعتقاد کارشناسان، آمارهای کودک‌همسری به دلیل باورهای فرهنگی و قومی، از سایر دلایل در همدان پیشی گرفته است.
با یک محاسبه ساده و استناد به آخرین آمار ثبت احوال استان می‌توان به ابعاد ترسناک افزایش ازدواج در رده سنی 15 تا 19ساله دختران همدانی رسید اگرچه این آمار نسبت به سال 1398 که وضعیت استان خطرناک گزارش شده بود با اختلاف 103 موردی از 3 هزار و697 ازدواج به 3 هزار و594 مورد رسیده است، اما بنا بر همین آمار بیشترین این ازدواج‌ها با 662 مورد در شهرستان ملایر و کمترین آن با 40 مورد ثبت شده در شهرستان فامنین اتفاق افتاده است.
بنا بر همین آمار تعداد ازدواج ثبت شده دختران ۱۰ تا ۱۴ساله در 2 سال گذشته یعنی سال 1398 و 1399 به بیش از 2هزار و 404 مورد افزایش یافته است و سبب شده تا همدان با پدیده شوم کودک‌همسری مواجه باشد.
در این میان آمارهای فرزندآوری و طلاقی که در 2 سال گذشته ثبت شده است نشان می‌دهد از بین 23هزار و 456 ولادت ثبت شده در سال 1399 بیش از هزار و 654 مورد آن مربوط به مادران 15 تا 19ساله است که 1/7 درصد ولادت‌ها را شامل می‌شود.
در خصوص آمار طلاق نیز با ثبت 3 هزار و 349 مورد در سال گذشته 376 مورد از آن مربوط به دختران 15 تا 19ساله است و همچنین 359 مورد از طلاق‌های سال گذشته مربوط به اختلاف سنی‌های 11 تا 15سال زن و مرد با یکدیگر است به عبارتی با استناد بر اینکه ازدواج دختران 15 تا 19ساله و 10 تا 14ساله با پسرانی با
سن 18سال به بالا اتفاق می‌افتد، بنابراین می‌توان مدعی شد بیشترین میزان طلاق‌ها که براساس اختلاف سنی ثبت شده است هم مربوط به همین گروه از دختران است.
تحلیل آمارهای فوق نشان از بروز پدیده‌ای ترسناک را در میان سکوت مسئولان استان هشدار می‌دهد که متأسفانه در 2 سال گذشته نه تنها به آن توجهی نشده است، بلکه مدافعان این نوع ازدواج با استناد به ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی که می‌گوید: «عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به سن ۱۳سال تمام شمسی و پسر قبل از رسیدن به سن ۱۵سال تمام شمسی منوط است به اذن ولی به شرط رعایت ‌مصلحت با تشخیص دادگاه صالح» است سعی دارند این مشکل را نادیده بگیرند.
در این بین اگرچه بنابر گفته‌های برخی مسئولان تعداد بالایی از موارد کودک همسری به‌طور غیر قانونی رخ داده و ثبت نمی‌شوند، اما آنچه از پژوهش‌ها برمی‌آید این است که قضات برای تشخیص مصلحت طفل تنها رضایت پدر و بلوغ جسمی کودک را در نظر گرفته و رضایت و آگاهی طفل و بلوغ فکری وی را لحاظ نمی‌کنند.
طبق آمار، مادرانی که کمتر از ۱۵سال سن دارند در سال گذشته 34 کودک را به دنیا آورده‌اند و مادران 15 تا 19ساله هم هزار و656 نوزاد را به جمعیت استان همدان اضافه کرده‌اند.
در همین راستا یک روانشناس کودک و نوجوان معتقد است: زمانی که درباره کودک‌همسری صحبت می‌شود باید در 2 بعد کودک و همسر تعاریف خاص مربوط به هر یک بررسی شود، اما در حالت کلی از آنجا که بر اساس تعاریف بهداشت جهانی زیر 18 ساله‌ها کودک محسوب می‌شوند پس عمده ازدواج‌های 10 تا 18 ساله را می‌توان به کودک همسر بودن اطلاق کرد.
محمود یوسفی در گفت‌وگو با همدان پیام، گفت: این نوع ازدواج به هر پیوند رسمی و غیر رسمی اطلاق می‌شود که بین 2 کودک زیر 18سال و یا یک کودک زیر این سن با یک بزرگسال اتفاق می‌افتد بر همین اساس اگرچه در دهه اخیر از هر 5 ازدواج تنها یک مورد مربوط به ازدواج کودکان است، اما با این‌حال کودک همسری در ایران به متولدین دهه 90 رسیده است که یک خطر جدی به شمار می‌رود.
وی با بیان اینکه رابطه جنسی سالم یکی از مهمترین مؤلفه‌های ازدواج به شمار می‌رود، اظهار کرد: بر اساس پژوهش‌های انجام شده 50 درصد از علل طلاق‌ها به مشکلات جنسی برمی‌گردد و از آنجا که کودکان زیر 18سال از لحاظ جنسی، جسمی و اجتماعی آمادگی لازم برای برقراری یک رابطه جنسی سالم و رضایت‌بخش را ندارند دچار آسیب‌های جدی می‌شوند که بیشترین تأثیر منفی آن در بین دختران دیده می‌شود.
یوسفی همچنین تأکید کرد: در این سن چون میل به رابطه جنسی بیشتر تحمیلی است بنابراین از آن به عنوان آزار جنسی و کودک آزاری نیز می‌توان نام برد، بنابراین شاهد هستیم که این‌گونه ازدواج‌ها درصد بالای خیانت در سال‌های بعدی زندگی و رسیدن به سنین 20 تا 35 ساله را دارند.
وی دلایل مختلفی را برای این پدیده اجتماعی در استان همدان برشمرد و افزود: سنت و فرهنگ مهمترین دلیلی است که خانواده‌های همدانی کودک همسری را پذیرفته‌اند به طوری که وقتی با دختران قربانی این باور مواجه می‌شویم همگی از فرهنگ و باوری صحبت می‌کنند که در شهر، روستا و یا منطقه سکونت آنان رایج بوده است.
یوسفی افزود: ارتباطات خانوادگی، کنترل روابط جنسی فرزندان به خصوص در فرهنگ‌های روستانشین، فقر و مشکلات اقتصادی در کنار نابرابری جنسیتی از مهمترین مؤلفه‌هایی به شمار می‌روند که موجب رواج کودک همسری در استان شده است.
وی همچنین تأکید کرد: این سبک از ازدواج‌ها محرومیت از آموزش و تحصیل را برای دختران به دنبال دارد در حالی که در قرن حاضر، آموزش پایه اساسی آگاهی در زندگی به شمار می‌رود به این ترتیب اگر مادران آگاهی نداشته باشند در نتیجه تربیت فرزندانشان نیز دچار اختلال خواهد شد و در نهایت سطح آگاهی و مهارت زندگی در جامعه کاهش پیدا می‌کند و این می‌شود که نزاع خیابانی بالا می‌رود، فرار دختران افزایش پیدا می‌کند، شیوع بیماری‌های مقاربتی از جمله ایدز افزایش پیدا می‌کند، زنان سرپرست خانوار روز به روز تعدادشان اضافه می‌شود، طلاق رشد می‌کند و هزار و یک آسیب اجتماعی دیگر به جای مهار شدن روند افزایشی در استان همدان به خود می‌گیرد.
این کارشناس ارشد مشاوره کودک و نوجوان، همچنین عنوان کرد: پیشنهاد می‌شود کمیته و کارگروه‌های مختلفی با سازمان‌های ذی‌ربط از بهزیستی و نیروی انتظامی گرفته تا معاونت اجتماعی و سیاسی استانداری همدان تشکیل شود و با بررسی نظرات کارشناسی و جامعه‌شناسان تا پیش از آنکه این پدیده به معنایی بیش از آنچه امروز شاهد آن هستیم در جامعه اثرات سوء خود را نشان دهد برایش تدبیر اندیشیده شود و راه‌حل‌های اجرایی اتخاذ شود.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس