 در گفت و گو با معاون سوادآموزی استان به مناسبت روز سوادآموزی اعلام شد
سواد همدانیها بیشتر از کشور
نویسنده : نیلوفر بهرمندنژاد
اجتماعی
سازمان نهضت سوادآموزی، یک سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی در دیماه 1358 به فرمان امام راحل تأسیس و تاکنون به حیات خود ادامه داده و در عرصه محرومیتزدایی و کاهش بیسوادی در جامعه در چارچوب سیاستهای نظام جمهوری اسلامی فعال و مؤثر ظاهرشده است.
یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی رشد باسوادی در جامعه است و سازمان نهضت سوادآموزی از بدو تأسیس تاکنون با اجرای طرحهای مختلف از جمله طرح بسیج سوادآموزی توانسته است اهداف کوتاهمدت فرمان تاریخی امام(ره) را محقق کند.
ساختار آموزشی نهضت سوادآموزی شامل 3 دوره سوادآموزی، تحکیم سواد و انتقال است که هریک از این دورهها نیز آماده پذیرش گروه سنی ده تا 49 ساله است. دوره تحکیم ویژه افراد باسواد است که دوره نخست را گذراندهاند و دنبال تثبیت و حفظ معلومات خود هستند. مدت زمان آموزش در این دوره حدود 4 تا 7 ماه است و مدرکی که در این دوره صادر میشود برابر با پایه سوم ابتدایی است. دوره انتقال نیز برای علاقهمندان به ادامه تحصیل در مقاطع متوسطه اول و دوم است.
از دیگر سو، داشتن سواد زمینهساز کسب معلومات، مهارت زندگی توانمندی افراد و تقویت ارتباط اجتماعی و اعتماد بهنفس شده و میتواند فرد را در کسب دانش و آموزههای علمی یاریگر شود.
طبق آخرین سرشماری انجامشده در سال 95، نرخ باسوادی استان همدان به 6/95 درصد رسید که این میانگین حدود یک درصد هم از میانگین کشوری بالاتر بوده است، شهرستان همدان با 97 درصد بالاترین سطح سواد و کبودراهنگ با 92 درصد پایین سطح سواد در استان را دربرمیگیرد.
بهمناسبت سالروز تشکیل نهضت سوادآموزی، در این زمینه با احمدآقا محمدی معاون سوادآموزی اداره کل آموزش و پرورش استان به گفتوگو پرداختیم.
نرخ بیسوادی در استان همدان چقدر است؟
براساس سرشماری سال 95، 48 هزار و 916 نفر در سطح استان بیسواد داشتهایم که در این مدت 5-4 ساله تعدادی از این افراد آموزش دیدند و تعدادی هم نیز ممکن است از رده سنی 49 سال خارج شده باشند؛ اما امسال حدود 9 هزار و 300 نفر در 3 دوره سوادآموزی آموزش دیدهاند که شامل هزار و 700 نفر در دوره انتقال و 2 هزار نفر در دوره تحکیم میشود و با توجه به اینکه مهلت ثبتنام تا پایان دیماه اعلام شده است، تاکنون 50 درصد افراد تحت پوشش قرار گرفتهاند که امید داریم در این فرصت باقیمانده 50 درصد مابقی را هم ثبتنام کنیم.
از میان شهرستانهای استان کبودراهنگ، اسدآباد و رزن بالاترین نرخ بیسوادی را در بین سایر دارند، در سالجاری طرحی به نام «شتاببخشی» درحال اجرا است که هدف آن افزایش نرخ باسوادی استان و ارتقای سطح فرهنگی و ارتقای سوادآموزان به دورههای بالاتر است که حدود 2 هزار و500 نفر از این تعداد برای شرکت در طرح فوق زیر پوشش قرار خواهند گرفت.
باتوجه به شیوع ویروس کرونا، آموزش سوادآموزان در این ایام چگونه بوده است؟
درواقع شیوع کرونا، زیستبوم جدیدی را رقم زد و روشهای نوینی ایجاد شد که توانستیم از طریق فضای مجازی و آموزش از طریق رادیو و اپلیکیشنهای ویژه به تعامل خوبی در عرصه آموزش و سوادآموزی دست یابیم. خط قرمز انجام تمام فعالیتها در حوزه سوادآموزی، سلامت سوادآموزان و آموزشدهندهها است. شیوهنامهای اجرایی به مناطق مختلف ابلاغ کردیم که مطابق با آن، با رعایت کامل پروتکلهای بهداشتی، آموزشها با توجه به وضعیت هر منطقه بهصورت حضوری و غیرحضوری ارائه شود، بهطوریکه سلامت سوادآموزان و آموزشدهندهها با نهایت دقت و توجه تأمین شود.
عملکرد نهضت سوادآموزی استان را در افزایش سطح سواد جامعه چگونه ارزیابی میکنید؟
آموزش از مؤلفههای پیشرفت بهشمار میآید، آموزش بزرگسالان بهطور خاص میتواند نقش مؤثری در تمام ابعاد پیشرفت و توسعه پایدار داشته باشد و صرفنظر از اینکه کدام جنبه مدنظر است، میتواند روند توسعه هر جامعه را تضمین کند؛ زیرا بزرگسالان علاوهبر اینکه در جامعه حضور دارند نقششان از کسانی که در آموزشهای رسمی حضور دارند، بیشتر است.
بهطور مثال مسئولیتهای مختلف شغلی، خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی دارند به همین دلیل همین امر سبب شده که بتوانیم حداقل مهارتهای شهروندی افراد بیسواد را در کنار سوادآموزی بالا ببریم. با وجود این، این نکته هم قابل ذکر است که آموزش و پرورش استان از آموزش سواد صفر خارج شده و به سمت آموزش جامعهمحور حرکت کرده است به همین منظور در کنار این آموزشها تقریباً 60 نوع مهارت از جمله مهارتهای زندگی، مهارت اجتماعی و حقوق شهروندی تعریف شده است که با راهاندازی20 مرکز یادگیری محلی سوادآموزی، سوادآموزان با حضور در این مراکز علاوهبر آموزش سواد، این مهارتها را فرا گرفتند.
درباره سوادآموزی اتباع خارجی و کودکان بازمانده از تحصیل چه اقداماتی انجام شده است؟
استان همدان جزو استانهایی است که اتباع خارجی کمتری دارد و آمار چندانی از آنها نداریم؛ اما در رابطه با کودکان بازمانده از تحصیل تفاهمنامهای قرار است با اداره کار و امور اجتماعی امضا شود، تقریبا حدود 64 کودک بازمانده از تحصیل در استان داریم که از رده سنی ده سال خارج شدهاند و دیگر نمیتوانند در آموزشهای رسمی حضور یابند، به همین منظور با شناسایی منطقه به منطقه توانستیم تا حدودی کودکان را تحت پوشش آموزش قرار دهیم.
جایگاه و اهمیت مراکز یادگیری در استان چگونه است؟
یکی از راهبردهای سوادآموزی جامعهمحور، اجرای بسته تحولی «پیوند سواد و زندگی» است که برای اجرا در مراکز یادگیری محلی بهمنظور فراهم کردن آموزشهای سوادآموزی و توانمندسازی مخاطبان در زمینه مهارتهای زندگی اجتماعی، حقوق شهروندی و حرفهای به مخاطبان کمسواد و بیسواد، با توجه به فعالیتها و گامهای اجرایی طراحی شده است که علاوهبر مهارتهای فوق، مهارتهای حرفهای در یک زمینه خاص مطابق با شرایط زیستبوم آن منطقه باشد به این افراد ارائه میشود که هر یک اهداف مختلفی را نیز دربر دارد و میتواند به تقویت کارکردهای مراکز یادگیری محلی در جهت کمک به اشتغالزایی و تولید داخلی کمک کند.
طبق تفاهم نامههایی که با مراکز فنیوحرفهای در این زمینه داشتیم، مانند نحوه تهیه مواد اولیه، بازاریابی فروش محصولات، نحوه تشکیل تعاونیهای تولید و فروش در این 3 مراکز در سالجاری ارائه میشود که بتوانیم در سالی که جهش تولید نامگذاری شده، در این مراکز هم تولید داشته باشیم. درنهایت بتوانیم سوادآموزان را علاوهبر سوادآموزی، با آموزش و یادگیری یک حرفه هم توانمند کنیم.
میزان همکاری نهادها و سایر ارگانها برای کمک به استمرار افزایش باسوادی در جامعه چگونه بوده است؟
فرایندی در استفاده از ظرفیت دستگاههای دولتی و نهادهای حضوری بهعنوان شورای پشتیبانی سوادآموزی تعریف شده است که استاندار، رئیس و مدیرکل آموزش و پرورش دبیر این شورا هستند و دستگاههای متعددی هم در این شورا عضو هستند، ما چالشها، مشکلات و نیازهایی که داریم توسط دستگاههای مختلف بهعنوان دستور کار در این شورا میبریم و دستگاههای استان در همه زمینهها همکاری خوبی با ما داشتهاند و از ظرفیت دستگاههای دولتی هم در بحث شناسایی و هم در ترغیب افراد بیسواد برای شرکت در کلاسها و هم در توانمندسازی آنها در مهارتهای گوناگون، بهره میبریم.
 |
