پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

ارزش‌ها و چرخ لنگ اخلاق در جامعه

نویسنده : اردشیر مظاهری

مدتی است که مسئله‌ای فکر و ذهنم را مشغول کرده است و آن خبرهای جسته و گریخته و به تعبیر مقامات بهداشتی تزریق واکسن سهمیه افراد در معرض خطر از سوی بعضی افراد آن هم در لباس مسئول و خانواده‌های آن‌هاست.
دهه پنجاه و اوایل دهه شصت درس ریزعلی فداکار زینت بخش کتاب فارسی مان بود که تلاش داشت فداکاری و ازخودگذشتگی جوانی را برای نسل ما که نسل جوان آن روز بودیم، به رخ بکشد و بعد از آن در دهه شصت تا حدود دهه هفتاد در دوران جنگ تحمیلی شاهد بروز و ظهور تجربه‌های زنده دیگری از این دست فداکاری‌ها بودیم "نوجوان 13 ساله‌ای که با فداکاری، خود را زیر تانک دشمن انداخت و آن را منفجر کرد"، "فرماندهی که در دل شب با گمنامی کفش‌های نیروهای رزمنده‌اش را واکس می‌زد"، "غواصی که با سپر کردن خود بر روی خورشیدی‌های حاشیه اروند طغیان‌گر از پیکر خود برای عبور همرزمانش پل ساخت" و ... که هر کدام در جای خود سندهای زنده‌ای بودند که می‌توانند درس‌های آموزنده‌ای از ایثار، فداکاری، اخلاق مداری، منش پهلوانی و جوانمردی باشند.
اما به‌رغم تلاش‌های انجام شده برای ماندگاری آن فرهنگ ناب و تثبیت آن‌ها در اذهان نسل‌های سوم و چهارم انقلاب، رفته‌رفته شاهد کمرنگی آن و تحلیل رفتن ارزش‌ها و به جای آن پر رنگ شدن نقاط سیاه بر ورق‌های سفید که اگر نگوییم تاریخ کشور، اما امروزه جامعه هستیم.
دراندیشه ام علت چیست؟ و چرا امروز شاهد به قربانگاه رفتن اخلاق بوده و به جایی رسیده‌ایم که در پاسخ به حرکت ریزعلی فداکار اقدام به بازکردن و سرقت پیچ و مهرهای ریل راه‌آهن می‌کنیم.
چرا خبر دردآوری می‌خوانیم که کابل‌های برق بیمارستانی سرقت می‌شود و متعاقب آن اکسیژن رسانی به بیماران را مشکل ساز می‌کند. چرا در پاسخ به اقدام جسورانه و غیرقابل باور جوان غواصی که ذره ذره وجودش را سپر بلای همرزمان خود می‌کند، شاهد ظهور و بروز آقازاده‌ها با اختلاس‌های نجومی و زد و بندهای ویرانگر اقتصادی هستیم.
علت چیست؟ در برهه حساسی که عده‌ای با شعار "ما گر ز سر بریده می‌ترسیدیم، در محفل عاشقان نمی رقصیدیم" در خط مقدم مبارزه با کرونا جان بر کف اخلاص گذاشته‌اند، عده‌ای هر چند اندک با دزدیدن واکسن کرونا اقدام به تزریق آن به خود و خانواده می‌کنند.
شاید زمانی که گفته می‌شد توسعه فرهنگی ضرورت جامعه است، به راحتی از آن گذشتیم و توسعه اقتصادی را اولی قرار دادیم، شاید به جای گفتمان سازی و جریان سازی برای تثبیت ارزشها به تبلیغات زودگذر اکتفا کردیم.
شاید باورمان نشد علت مقاومت تاریخ ساز شعب ابی طالب بیشتر از هر چیز "باور قلبی و ایمان راسخ جماعتی بود که در گرو تعالی فکری و فرهنگی خود تمام مشقت‌ها و سختی‌ها را برای هدفی مقدس به جان خریدند" همانگونه که در دوران دفاع مقدس شاهد تبلور و جوشش چنین تاب‌آوری‌ها و حماسه‌ها بودیم.
چرا امروز آن طور شده ایم که با یک حرف و حدیث، شاهد صف‌های طولانی برای تامین ارزاق، خرید دلار، سکه، بالا و پایین رفتن قیمت‌ها و بروز چالش‌های اجتماعی می‌شویم که هر یک در جای خود برای ایجاد شکاف و زخم‌های چرکین در بدنه جامعه می‌تواند کافی باشد.
علت این عفونت فکری و فرهنگی و زخمی شدن وجدان جامعه چیست؟ و چرا هر کس به دنبال بیرون کشیدن گلیم خود از آب است؟
باور کنید نمی خواهم سیاه‌نمایی کنم ولی وجود این لکه‌های سیاه در برگ‌های سفید و درخشان تاریخ این مرز و بوم برای خیلی‌ها که دل در گرو آن دارند، آزار‌دهنده است.
می دانم برای هر انسان واقع بین روشن است؛ امروز جامعه با جنگ روانی تمام عیاری به ویژه با ظهور و بلوغ فضای مجازی درگیر است، اما همه ماجرا این نیست.
اندیشه کنیم سهم دعواها و بداخلاقی‌های سیاسی و جناحی در بروز این رخدادها چه میزان است؟
چقدر از این کج‌رفتاری‌ها حاصل برنامه‌های بدون پشتوانه کارشناسی و تصمیمات خلق‌الساعه است؟
چه میزان حاصل کم کاری دستگاه‌ها و نهادهای چندگانه فرهنگی است و ضعف نظارت دستگاه‌های متولی چه سهمی از این کاستی‌ها را به خود اختصاص می‌دهد؟
اینکه چه باید کرد بخشی از مطالب گویای آن بود اما باورمان باشد امروز چرخ اخلاق در جامعه لنگ می‌زند و پیکره جامعه دچار دمل‌های چرکینی است که پیچیدن نسخه‌های علاج بخش برای آن ضرورتی برای همه دلسوزان و صاحبان فکر و اندیشه است که شاید فردا دیر باشد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس