| يكشنبه - 11 مرداد 1405 - شماره 5476 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 100901 |
تاریخ انتشار: 1398-08-06 - 09:32 |
تعداد بازدید: 209 |
|
|
|
|
در عزای غروب خورشید هشتم
نویسنده : علی حیدری
اجتماعی
■ اخلاق اجتماعی از منظر امام رضا (ع)
آخرین روز از ماه صفر مصادف با سالروز شهادت هشتمین ستاره تابناک سپر ولایت و امامت، حضرت امام رضا علیهالسلام است. به همین مناسبت در این نوشتار میکوشیم تا در محضر مکتب بابرکت آن امام همام بنشینیم و در سایهسار وجود پرنعمت ایشان بهقدر طاقت خود بهرهای برای زندگانی برگیریم.
سراسر مدت سیوپنج سال امامت امام موسی کاظم علیهالسلام با حوادث و فراز و نشیبهای سیاسی آمیخته بود. بیشتر زندگانی ایشان در زندانهای هارونالرشید سپری شد. امام رضا علیهالسلام در تمامی مدتی که امام کاظم علیهالسلام زندانی بودند دستیار و پشتوانه استوار پدر در حوادث سیاسی فرهنگی بودند. شریک غمها و رنجهای پدرشان بودند هرگز در برابر قدرتطلبان هوسباز، خودشان را تسلیم نکردند. ایشان راه پدر را ادامه دادند و مردم را بهشدت از یاریرساندن و کمک به خلفای طاغوتی دورمیکردند. چون امام کاظم علیهالسلام بیشتر عمر شریفشان در زندانها سپری شد، امام رضا علیهالسلام بهعنوان فرزند ارشد مسئول نگهداری خانواده ایشان بودند، ایشان در این مدت طوری از خانوادهشان مراقبت کردند، که اجازه ندادند کسی به آنها بیاحترامی کند، نهایت احترام را به آنها میگذاشتند و خطرات دشمنان را از آنان دور میکردند.
علاقه حضرت به خانوادهشان در محبتی که به امام جواد علیهالسلام داشتند نیز قابلملاحظه است. قبل از تولد امام جواد علیهالسلام فردی به امام رضا علیهالسلام میگوید شما کودکان را دوست دارید پس از خداوند بخواهید که پسری به شما عطا کند. حضرت فرمودند: خداوند پسری به من خواهد داد که وارث من میشود هنگامیکه اباجعفر علیهالسلام متولد شدند، حضرت در طول شب گهواره ایشان را حرکت میدادند و با او بازی میکردند. امام فرزندشان را آنقدر دوست میداشتند که شب را نمیخوابیدند و گهواره امام جواد علیهالسلام را حرکت میدادند. به ایشان عرض شد آیا مردم با پسرانشان چنین رفتار میکنند؟ حضرت فرمودند: این پسر مانند عامه مردم نیست به دنیا آمدن و رشد نمودن او مانند ولادت پدران پاکش است.
رفتار امام با فرزندشان امام جواد علیهالسلام آنقدر محبتآمیز و توام با احترام بود که ایشان را به نام صدا نمیزدند بلکه بیشتر با کنیه مورد خطاب قرارش میدادند. بهعنوانمثال میفرمودند: «ابوجعفر برای من نوشته است و من برای ابوجعفر نوشتم.» بهاینترتیب میخواست ایشان را احترام و تمجید کنند. همچنین از امام رضا علیهالسلام در خصوص اهمیت برخورد نیک با خانواده چنین روایتشده است:
«أحسن الناس یمانا أحسنهم خلقا و الطفهم بأهله و أنا ألطفکم بأهلی» کسی که ایمانش برتر از دیگران است، اخلاقش نیکوتر و به خانوادهاش مهربانتر است و من نسبت به خانواده خود، مهربانترم.
■ توجه به این روایت شریف دو نکته را یادآور میشود:
اول اینکه اخلاق نیک با خانواده یکی از نشانههای برتری ایمان است و دوم اینکه، وجود مقدس امام رضا علیهالسلام نیز از عاملترین مردم نسبت به این رهنمود است.
در روایت دیگری ضرورت مهربانی با زنان در کلام آن حضرت مشاهده میشود:
« الله تبارک وتعالى على الناث أرق منه على الذکور و ما من رجل یدخل فرحه على امرأه بینه وبینها حرمه لا فرحه الله یوم القیامه» خداوند بزرگ نسبت به زنان مهربانتر از مردان است و مرد، زنی از محارم خویش را شاد نمیکند مگر آنکه خداوند او را در قیامت شاد خواهد کرد.
رفتار امام رضا(ع) با مردم
امامان با مردم نشستوبرخاست داشتند و در تعاملات اجتماعی به نیکوترین صورت با آنان برخورد مینمودند. این سیره چنان نیکو بود که با الگو قرار دادن آنان ما میتوانیم روش صحیح برخورد اسلامی با افراد گوناگون را بیاموزیم. با بررسی آیات درمییابیم برخورد با انسانهای مختلف باید هماهنگ و متناسب باروحیه آنها باشد خداوند عز و جل در قرآن فرموده است:
«مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَماءُ بَیْنَهُمْ» (سوره فتح، آیه 29). محمد فرستاده خداست و کسانی که با او هستند در برابر کفار سخت و شدید و در میان خود مهرباناند. در آیه دیگری چنین فرموده: «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ جاهِدِ الْکُفَّارَ وَ الْمُنافِقینَ وَ اغْلُظْ عَلَیْهِمْ» (سوره توبه، آیه 73). ای پیامبر با کافران و مجاهدان جهاد کن و بر آنها سخت بگیر.
امام رضا علیهالسلام بهعنوان اسوه کانون مهر و عاطفه نسبت به بندگان خدا بود. در زیارت آمده است: السلام علی الامام الرؤوف؛ (سلام بر امام و پیشوای با رأفت و مهربان) این لقبی است که از طرف خداوند به ایشان دادهشده است. ایشان بیشترین محبت و مهربانی را نسبت به مردم و اهل خانه و خدمتگزارانشان داشتند. در روزی که ایشان مسموم شدند و در آن روز به شهادت رسیدند بعدازاین که نماز ظهر را خواندند به فردی که نزدیکشان بود فرمودند: مردم (منظور اهل خانواده کارکنان و خدمتگزارانشان بودند) غذاخوردهاند؟ آن فرد جواب داد: آقای من در چنین وضعیتی کسی میتواند غذا بخورد؟ در این لحظه که امام علیهالسلام متوجه میشوند کسی غذا نخورده، مینشینند و دستور آوردن سفرهای را میدهند همه را سر سفره دعوت میکنند و آنها را یکییکی مورد محبت قرار میدهند.
ایشان درجایی که مربوط به شخص خودشان بود بزرگترین گذشت ها، عالیترین ایثارها و بیشترین محبت را نسبت به دیگران داشتند. رفتار عملی امام رضا علیهالسلام نشانه انسانی کامل و نمونه است که هیچ علاقهای به دنیا و ظواهر آن ندارد.
اگر فردی حتی کوچکترین خدمتی برای امام رضا علیهالسلام انجام میداد، ایشان نهایت تشکر و قدردانی را بهجا میآوردند و حتماً خدمت آن فرد را جبران مینمودند. آن حضرت به مستضعفان و گرفتاران توجه خاصی میکردند، اگر آنها گرفتاری و ناراحتی داشتند، سعی میکردند مشکل آنان را حل کنند. زیاد بودند افرادی که در سایه یاریرسانیهای امام علیهالسلام به خیری دست یافتند.
* منابع:
ابنبابویه، عیون اخبار الرضا، ترجمه علیاکبر غفاری
بهبهانی، زندگانی امام محمد بن علی جوادالائمه (ع)، ترجمه ابراهیم سلطانی
شریف قرشی، پژوهشی دقیق در زندگانی امام علی بن موسیالرضا
مجلسی، بحارالانوار
کلینی، الکافی
بهرهمند، سیره اخلاقی امام رضا (ع)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
