پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

آنچه از پارلمان شهری همدان در دقایق پایانی به‌ جا می‌ماند

شورای پنجم حلقه وصل مردم و مسئولان بود؟

نویسنده : مریم مقدم

32 ماه از روی کار آمدن پنجمین شورای اسلامی شهر همدان می‌گذرد. 12 شهریور سال 1396 به‌طور رسمی اعضای منتخب شورای اسلامی شهر راهی ساختمان شورای شهر شدند تا یکی پس از دیگری با تشکیل کمیسیون‌های مختلف و گرفتن مسئولیت‌های مشخص به‌عنوان نمایندگان مردم شهر بر عملکرد مسئولان شهری نظارت کنند و به نقلی «آن کنند که آن به»!
در دوره انتخابات پنجم شورای اسلامی شهر، ارائه لیست امید دامان این انتخابات را گرفت و در آخرین روزها اقبال انتخاب اعضای لیست امید، ترکیب شورای اسلامی شهر را در دوره پنجم نسبت به دوره گذشته تغییر داد. اما تصمیم‌گیری‌ها پس از آغاز به‌کار، یک‌دست بودن طیف سیاسی و همگرایی‌ها چندان مشهود نبود، آنچه مشهود است این‌است که نمایندگان پارلمان شهری همدان در مسیر حلقه وصل مردم و مسئولان نقش‌آفرینی می‌کنند.
شورای اسلامی شهر، پارلمان محلی در سطح شهرهاست که نمایندگان آن، توسط مردم همان شهر انتخاب می‌شوند. این پارلمان که نشانگر وجود مردم‌سالاری دینی در کشورمان است، برای افزایش مشارکت مردم در اداره شهرها شکل گرفته که انتخاب شهردار و تصویب بودجه و نظارت بر عملکرد شهرداری‌ها جزو اصلی‌ترین وظایف آن است.
شهردار نخستین خروجی از تقسیم شورای پنجم
در قدم نخست شورای شهر موظف به انتخاب یک مدیر شهری در جایگاه شهردار است.
در ماده 10 شرح وظایف شورای شهر آمده است، شورا باید بلافاصله پس از رسمیت یافتن به انتخاب شهردار اقدام کند.
شورای شهر قدرت تعیین و برکنار کردن شهردار را دارد. تعیین شهرداری در شهرهای بزرگ یکی از وظایف بحث برانگیز شوراهای شهرها است.
شهردارها نه‌تنها یکی از ثروتمندترین نهادهای خارج از دولت را در هر شهر رهبری می‌کنند. بلکه به‌صورت سنتی جایگاهی هم در سیاست پیدا می‌کنند.
نخسین چالش شورای پنجم در همدان، انتخاب شهردار بود، اگرچه انتخاب شهردار پیش از آغاز دوره پنجم شورای شهر از اولویت‌های اعضای این شورا بود اما این مهم تا 6 ماه دستخوش حواشی متعدد بود. منتخبان مردم در شورای پنجم به رسانه‌ها گفتند یک لیست 35 نفره از گزینه‌های بومی و غیربومی درحال بررسی است و این بررسی‌ ماه‌ها به طول انجامید تا آنکه عباس صوفی گزینه منتخب شورایی‌های پنجم شد.
این انتخاب از نگاه قریب به اتفاق تحلیل‌گران به ضعف شورا در به اجماع رسیدن در یک انتخاب گره خورد.
در همان ماه‌های نخست، تحلیل‌ها به این سمت و سوی رفت که شورای پنجم با آن طرح و برنامه در گزینش شهرداری از میان کاندیداهایی که هر کدام برای خود وزنه‌ای محسوب می‌شدند، توقعات مردم را آنچنان بالا برد که در بدو فعالیت شهرداری همه انتظار تحولات ساختاری را در مدیریت شهر می‌کشیدند. اما پس از آغاز به‌کار شهرداری تقریبا روال مدیریت شهر همچون گذشته پیش رفت و اتفاق شاخصی در شهر رخ نداد اما به‌اندازه‌ای حواشی نیز از بدنه شورای پنجم و شهرداری به دور بود که این خود جای خرسندی داشت.
قطار ناموزون پروژه‌های ناتمام شهری
درحالی‌که اعضای شورای شهر بارها عنوان کردند تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام باید در اولویت برنامه‌های شهردار باشد اما این مهم نیز کمتر اتفاق افتاد، جای دوری نمی‌رویم. به یک یا 2 پروژه ناتمام که روی دست شهر سنگینی می‌کند گریزی می‌زنیم، یکی از این پروژه‌ها «تقاطع غیرهمسطح شهید همدانی» است که قرار بود در مدت 36 ماه پس از افتتاح به پایان برسد اما همچنان روند کُند کار پس از 4 سال ادامه دارد.
پروژه عقیم‌مانده دیگر بوستان 103 هکتاری ولایت در منطقه حیدره است که قرار بود از حیدره تا مسیر سایت دانشگاه بوعلی سینا و نیز باغ‌های قدیمی فخر‌آباد ادامه یابد که هیچ خبری از آن نشد.
پروژه دیگر که برای مردم بیشتر ملموس است، پیاده‌راه میدان مرکزی شهر است که موزه شدن آن همچنان ابهام بزرگی را با خود به‌همراه دارد.
درحالی‌که هنوز تعریف و اجرای پیوست‌های فرهنگی پیاده‌راه‌های بوعلی و اکباتان عقیم مانده بود، پیاده‌راه‌سازی در میدان مرکزی همدان در دستور کار قرار گرفت. به‌نظر می‌رسید شورای پنجم بیش از آنکه در تأمل برای مدیریت پروژه‌های ناتمام قدم بردارد، دنبال تعریف پروژه‌های جدید است. حال اگر اتلاف وقت دامان تکمیل پروژه را بگیرد مسأله مهمی نیست، مهم این است حتی اگر 10 سال دیگر هم تکمیل آن طول بکشد، شورایی‌ها و مردم دوره‌های آینده بگویند اینها یادگار شورای پنجم است.
در این میان لازم است به پروژه پیاده‌راه سازی بلوار ارم هم گریزی بزنیم؛ پروژه‌ای که اگر تمام و کمال مورد مطالعه کارشناسانه قرار می‌گرفت و به اجرا در می‌آمد، می‌توانست نویدبخش یک موفقیت بزرگ باشد اما سیمای فعلی بلوار ارم بیانگر یک بهسازی و دستکاری در ساختار است و هنوز پیوست‌های بسیار فرهنگی در آن از قلم افتاده است و کار به‌گونه‌ای از نیمه‌های راه، راه گم کرد.
در کنار این کم و کاستی‌ها آذرماه 1398 بود که صحن شورا میدان نقد شهردار به‌دلیل سهل‌انگاری و بی‌توجهی مدیریت شهری در پرونده 36 هکتار علاقبندیان شد.
این پروژه که در حد فاصل بلوار علاقبندیان تا امامزاده خضر همدان قرار گرفته است به‌دلیل نبود مدیریت شهری 500 خانوار را به گفته اعضای شورای شهر درگیر کرده است.
به هر ترتیب کم و کاستی‌های نظارت بر مدیریت شهری همدان همچنان رسانه‌ای می‌شد که موارد دیگر نیز رخ نمایان کرد.
پل‌های سرگردان
ایجاد پل‌های عابر پیاده مکانیزه و غیرقابل استفاده ماندن آنها از دیگر انتظاراتی بود که به نبود نظارت دقیق شورای پنجم بر رفع نقایص آنها برمی‌گشت.
نقص پل‌های مکانیزه عابر پیاده در ماه‌های اخیر صدای مردم را درآورد و حتی در تازه‌ترین اتفاق تلخ به‌دلیل غیرفعال بودن پله‌های برقی و آسانسور یکی از پل‌ها جان یک عابر پیاده را تهدید کرد. این اتفاقات درحالی رقم خورد که می‌توانست با نظارت شورای پنجم به عملکرد پیمانکار پروژه‌ها مدیریت شود اما نشد.
سامانه جامع شفافیت
راه‌اندازی سامانه جامع شفافیت شهرداری همدان و آغاز شفافیت پایه و اساس مدیریت شیشه‌ای از جمله موارد حایز اهمیت شورای پنجم بود.
بر اساس شواهد تجربی و مستندات علمی، شفاف‌سازی یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین روش‌های مقابله با رانت و فساد است؛ به‌گونه‌ای‌که تحقیقات متعددی رابطه مثبت بین کاهش فساد و افزایش شفافیت با حفظ و افزایش سرمایه اجتماعی را نشان داده است.
در این زمینه نایب رئیس شورای شهر همدان عنوان کرده بود: نمی‌توان بدون زمینه‌سازی برای تحقق شفافیت و پاسخگویی، به‌دنبال رسیدن به توسعه بود، کما اینکه یکی از اصول مهم در حکمروایی شهری موضوع شفافیت است، شفافیت پایه و اساس مدیریت شیشه‌ای است.
شوراهای شهر به‌عنوان نهاد سیاست‌گذار و ناظر و شهرداری‌ها به‌عنوان نهاد مجری و عملیاتی، هر کدام در شفافیت برای قانون‌گذاری و فرآیندها و پاسخگویی اقدامات و سیاست‌های خود وظایفی بر عهده دارند، این شفافیت در حوزه اداره شهرها از چنان اهمیتی برخوردار است که همگان باید با درک آن، در راستای تحقق و نهادینه‌سازی هنجارهای آن گام‌های اساسی بردارند.
سامانه مصوبات شورا
برای نخستین‌بار در کشور با هدف شفاف‌سازی، سامانه مصوبات شورا راه‌اندازی شد تا در دسترس عموم مردم قرار گیرد.
این سامانه با نرم‌افزار بومی و در 3 مرحله با همکاری سازمان فناوری شهرداری همدان طراحی شد. سامانه مصوبات شورا شامل 3 بخش مدیریت جلسه‌ها، پیگیری و شفافیت مصوبات است و در دسترس عموم مردم قرار گرفت.
انتشار مصوبات در راستای رویکرد شورای پنجم همدان پیرامون شفاف‌سازی است که به‌طور قطع مورد استقبال همگان قرار گرفت.
مهم‌ترین حواشی شورای پنجم
از مهم‌ترین حواشی شورای پنجم می‌توان به جایگزینی گیاه‌شناس و غیبت مولوی اشاره کرد.
ابراهيم مولوي سخنگوی شورای شهر و رئیس مرکز مطالعات و پژوهش‌های شورا، پانزدهم مهرماه 1397 و در ششمين صحن شوراي شهر همدان در سال دوم، متن درخواست مرخصي يك ماهه خود را تحويل داد كه در صحن شورا قرائت شد.
اعضاي شوراي شهر همدان نيز درنهايت موافقت خود را با مرخصي يك‌ماهه نامبرده اعلام كردند و مقرر شد در اين مدت، اين عضو به‌عنوان رئيس و سخنگو و حميد بادامي‌نجات به‌عنوان نايب رئيس و رئيس مركز مطالعات وظايف خود را دنبال كنند.
اما اين عضو شوراي شهر همدان در مرحله بعدي، مرخصي يك ماهه خود را به‌مدت يك ماه ديگر تمديد كرد؛ مهلتي كه هفدهم آذرماه سالجاري به پايان رسيد.
غيبت مولوي سبب شد تا با تشخيص فرمانداري همدان، جواد گياه‌شناس عضو علي‌البدل جايگزين وي شود.
اما با حواشی متعدد مولوي با حضور در شوراي اسلامي شهر همدان مدارك پزشكي خود را ارائه داد تا ضمن ارسال به فرمانداري همدان، نسبت به تعيين تكليف كميته حل اختلاف اقدام شود. پس از آن هم بار دیگر مولوی به جایگاه خود بازگشت اما رد پای حواشی این رفت‌وآمد بر پیشانی شورای پنجم ماند.
گفتنی است، شورای شهر می‌تواند با تصویب بودجه، طرح‌ها و لوایح سرمایه‌گذاری در توسعه همه‌جانبه شهر گام اساسی برداشته و نقش‌آفرینی کند. مطمئنا عملکرد خوب شورای شهرها در تاریخ ثبت می‌شود، از سوی دیگر ضعف شورا و گاهی تخلفات آن‌ها به ایجاد حس بدبینی در جامعه نسبت به شوراها و متزلزل کردن جایگاه آن منجر می‌شود. امید آنکه ماه‌های پایانی شورای پنجم به‌گونه‌ای سپری شود که شورای ششم با جدیت و برنامه مدون‌تری پای کار آید و از عملکرد شورای گذشته به‌نیکی یاد کند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس