با عشقی از جنس ایثار در حال عبادت است. لباسی سپید بر تن دارد و مانند پروانهای بیقرار، در دور تخت بیمار که دراز کشیده، در حال پرسه زدن است. گویی در این لحظه، بر بالین بیماران در بستر، به سجده نشسته است.
نام او پرستار است، فردی که برایش زمان مفهومی ندارد و تفاوتی میان روز و شب قائل نیست. تنها دغدغهاش برآورده کردن نیازهای فوری بیمار است. در ساعاتی که نزدیکان بیمارهمسر، فرزند، پدر یا مادر در کنار او نیستند، سایه پرستار است که به بیمار دلگرمی و امید میبخشد و در مسیر پُرپیچوخم بیماری، او را همراهی میکند.
این ایثارگران بیادعا، نه تنها در عملیات درمانی، بلکه در لحظات حساس و سخت به عنوان پشتوانهای قوی و مورد اعتماد در کنار بیمار قرار دارند. آنها با حضور خود، امید را در دل بیماران زنده نگه میدارند و هر بار که لبخند بیمار پس از بهبودی بر لبانش مینشیند، یادآور زحمات و فداکاریهای بیوقفه پرستاران است.
به مناسبت روز پرستار، به سراغ پرستاران بیمارستان فرشچیان قلب همدان رفتیم تا بیشتر درباره دنیای پرستاری بدانیم و از نزدیک با یکی از سرپرستاران این بیمارستان، سید عادل حسینی، در بخش ICU گفتوگو کنیم.
در این گفتوگو، با چالشها و واقعیتهای کار پرستاری آشنا خواهیم شد، همچنین از ظرفیتهای بیمارستان فرشچیان در زمینه جراحی قلب و نیازهای تیم درمانی آن خواهیم گفت.
ابتدا توضیح دهید که ظرفیت بیمارستان شما در زمینه جراحی قلب چگونه است و این عملیات به چه تیمی نیاز دارد؟
بیمارستان فرشچیان همدان بهعنوان یکی از مراکز پیشرفته پزشکی در استان همدان، در بخش جراحی قلب باز ظرفیت 10 تخت جراحی را دارد. همانطور که میدانید، جراحی قلب باز یک عمل بسیار پیچیده و فوقتخصصی است که نیاز به یک تیم ماهر و حرفهای دارد. در کنار جراحان متخصص، تیم پرستاری نیز نقشی حیاتی ایفا میکند. در واقع، در هر بخش پزشکی، بیش از ۶۵ درصد از تیم درمانی را پرستاران تشکیل میدهند و در جراحی قلب باز نیز این موضوع صادق است. در سیستم بهداشت و درمان، پرستاران به عنوان سنگ بنای هر سازمان پزشکی شناخته میشوند. آنها نه تنها در مراقبتهای مستقیم از بیمار نقش دارند بلکه در مدیریت بحرانها و مراقبتهای پس از عمل نیز اهمیت ویژهای دارند.
برای اینکه یک پرستار بتواند در بخش ICU فعالیت کند، چه ویژگیها و تخصصهایی نیاز است؟
بیمارانی که در بخش ICU هستند به گونهای در مرزبین بودن و نبودن قرار دارند، از همین رو برای فعالیت در بخش ICU، پرستاران باید حداقل5 سال سابقه کار داشته باشند و علاوه بر تجربه، باید دورههای تخصصی و آموزشی ویژهای را گذرانده باشند.
این دورهها بهطور معمول شامل مهارتهای جراحی، مراقبتهای پس از عمل و مدیریت شرایط بحرانی است. پرستاران در این بخش باید همواره در جریان جدیدترین پیشرفتهای علمی و پزشکی قرار گیرند تا بتوانند به بهترین نحو ممکن از بیماران مراقبت کنند. خوشبختانه در بیمارستان فرشچیان توانستهایم تیمی از پرستاران مجرب و کارآزموده جمع کنیم که نه تنها در سطح استان همدان، بلکه همپای مراکز معتبر خصوصی و دولتی در تهران فعالیت میکنند. همچنین، با توجه به پیشرفتهای روز افزون در علم پزشکی، پرستاران باید همگام با تکنولوژیهای جدید، مهارتهای خود را بهروزرسانی کنند.
در خصوص شرایط بحرانی که در ICU با آن مواجه شدهاید، مثالی بزنید که نمایانگر چالشهای این بخش باشد؟
یکی از سختترین لحظات کاری من در ICU مربوط به بیمار سکته قلبی بود که وضعیتش بسیار بحرانی شده بود. او دچار انسداد شدید عروق قلبی شده بود و وضعیتش بهگونهای پیش رفت که حتی جراح نیز ناامید شده و اعلام کرد که هیچ کاری نمیتوان برای او انجام داد. در این شرایط، تیم پرستاری هیچگاه از تلاش دست نکشید و تا آخرین لحظه در کنار بیمار ماندیم. ما با دقت و توجه ویژهای وضعیت او را زیر نظر گرفتیم و پس از ۴۵ دقیقه تلاش مستمر، فشار خون بیمار به تدریج بالا آمد و ضربان قلبش بازگشت. پس از 2ساعت مراقبت ویژه، علائم او بهبود یافت و او به تدریج از حالت بحرانی خارج شد. پس از 10روز، بیمار به خانه مرخص شد. این تجربه برای من یادآور اهمیت تلاش بیوقفه و حرفهای پرستاران در شرایط بحرانی است. بسیاری از بیماران در ICU در مرز زندگی و مرگ قرار دارند و هر تصمیم و اقدامی میتواند تعیینکننده باشد.
آیا در بخش ICU از تکنولوژیهای خاص و پیشرفتهای استفاده میکنید؟
بله، در بخش ICU ما از تجهیزات پزشکی بسیار پیشرفتهای استفاده میکنیم. این دستگاهها بهطور مشابه در بهترین مراکز قلبی جهان، مانند مرکز قلب تگزاس، مورد استفاده قرار میگیرند. برای مثال، دستگاههای مانیتورینگ قلبی، تهویه مکانیکی، و دستگاههای جدید آزمایشگاهی که در این بخش نصب شدهاند، به ما کمک میکنند تا در کمترین زمان ممکن اطلاعات دقیق از وضعیت بیمار دریافت کنیم و اقدام مناسب را انجام دهیم. این دستگاهها به ما این امکان را میدهند که بدون اتلاف وقت، تمامی آزمایشها و تحلیلها را در خود بخش انجام دهیم تا بیماران از تأخیر در تشخیص و درمان مصون بمانند.
در مواجهه با شرایط اضطراری، چگونه فشار روانی و استرس تیم درمانی و همراهان بیماران را مدیریت میکنید؟
استرس و فشار روانی یکی از چالشهای بزرگ در ICU است. این فشار به طور عمده از نبودآگاهی و نگرانی همراهان بیمار ناشی میشود. در این شرایط، مهمترین کار این است که اطلاعات دقیق و صادقانه به همراهان بیمار بدهیم و از ایجاد توقعات غیرواقعی بپرهیزیم. در جراحیهای قلب، بهویژه جراحیهای باز، وضعیت بیماران بهطور مداوم در حال تغییر است و ممکن است همراهان دچار اضطراب شوند. برای کاهش این استرس، سعی میکنیم بهطور مداوم از وضعیت بیمار به همراهان اطلاع بدهیم و آنها را در جریان روند درمان قرار دهیم. این کارسبب کاهش نگرانیهای آنان میشود و حتی در برخی موارد به کنترل بهتر استرس کمک میکند. یکی از مهمترین نکات این است که باید به همراهان توضیح دهیم که جراحی قلب باز فرآیند پیچیدهای است و موفقیت آن بستگی به عوامل مختلفی دارد.
به نظر شما،کار پرستاری از نظر مالی و مادی چگونه است؟ آیا شرایط مناسب است؟
متأسفانه حقوق و مزایای پرستاران در بسیاری از مواقع متناسب با مسئولیتهای سنگینی که بر عهده دارند، نیست. پرستاران نه تنها در شرایط عادی، بلکه در مواقع بحرانی، جان بیماران را در دستان خود دارند. اما در بسیاری از بیمارستانها، حقوق پرستاران حتی از برخی مشاغل خدماتی پایینتر است. به عنوان مثال، یک پرستار با مدرک کارشناسی در بسیاری از بیمارستانها حتی کمتر از ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان حقوق میگیرد که این مبلغ به هیچ عنوان متناسب با سختیهای کار و مسئولیتهای آنها نیست. علاوه بر این، بسیاری از پرداختها بهطور غیرمستمر و در مقاطع مختلف انجام میشود، که این خود سبب ایجاد مشکلات اقتصادی برای پرستاران میشود.
اگر به گذشته بازگردید، آیا دوباره شغل پرستاری را انتخاب میکنید؟
به نظر من، این پرسش در واقع نه تنها در مورد پرستاری، بلکه در مورد هر حرفهای پیچیده است. بسیاری از افراد وقتی وارد یک حرفه میشوند، بهطور طبیعی با چالشها و سختیهایی روبهرو میشوند که ممکن است در ابتدا انتظار نداشتند. اما اگر به گذشته برگردم، بله، قطعا شغل پرستاری را انتخاب میکنم. کار پرستاری، حتی با تمام دشواریها، به شما رضایت درونی و ارضای روحی میدهد که هیچ شغلی نمیتواند با آن رقابت کند. کمک به بیماران و نجات جان انسانها احساس بسیار خاص و پرارزشی است که هیچچیز نمیتواند آن را جایگزین کند.
در نهایت، پیامی به همکاران خود در روز پرستار دارید؟
روز پرستار را به تمام همکاران عزیزم، بهویژه پرستاران پیشکسوت و تازهکار، تبریک میگویم. پرستاری شغلی است که فراتر از هر حرفهای، نیازمند عشق، فداکاری و تعهد به انسانیت است. از همه همکارانم میخواهم که همواره با انگیزه و اشتیاق به بیماران خدمت کنند و در کنار دانش و تجربه خود، همواره به یاد داشته باشند که این شغل، شغلی است با عظمت و اهمیت ویژه. بهعنوان پرستار، ما همواره در کنار بیماران در سختترین لحظات زندگیشان قرار داریم و این وظیفهای است که هر روز با افتخار به دوش میکشیم.
