پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

مروری بر خاطرات انقلاب

«مباشرکاشانی» استاندار را ترور کرد

برخی شهدا چنان در عقاید و مرام دینی خود استوار بودند که صحنه‌هایی مهم از دفتر تاریخ ایران را ورق زدند و موجب عزت و سربلندی امروز ایران از وضعیتی وابسته و درمانده نسبت به ابرقدرت‌ها شدند.
شهید «محسن مباشرکاشانی» را باید یکی از شهدای اثرگذار و جریان‌ساز در صحنه قیام ملت ایران به‌شمار آورد.
پیش از ترور منوچهر کازرونی و افراد دیگری از نظامیان و مأموران شهربانی، قدرت‌ا... خدایاری استاندار همدان که گرداننده حزب رستاخیز همدان و اداره‌کننده فعالیت‌های رژیم پهلوی در همدان بود، توسط سرباز وظیفه محسن مباشرکاشانی که از محافظان وی بود، ترور شد.
مباشر کاشانی جوان ۲۲ ساله مشهدی، دارای اعتقادات شدید مذهبی و از مخالفان دستگاه بود. حجت‌الاسلام غلامحسن بهرامی در این‌باره می‌‌گوید: «مرحوم محسن مباشرکاشانی در جلسات زیارت عاشورای من شرکت می‌‌کرد اما من او را نمی‌شناختم.
جمعیت زیاد می‌‌آمد و من هم تند صحبت می‌‌کردم. این مرحوم گویا در جلسه من بوده است. من آن شب خیلی تند صحبت کردم و گفتم هر کس در این راه کشته شود، شهید است و بزرگ‌ترین فیض را به‌دست آورده و او گویا در آنجا شارژ می‌‌شود و دست به این اقدام می‌‌زند. این جوان باایمان، محافظ استاندار بود. یکی برای ما نقل کرد که رفتار ایشان به‌نحوی بود که استاندار گفته بود که این آدم(مباشر) خیلی مشوش است و این سرباز را زیرنظر بگیرید».
شهید مباشر به هیچ گروه و سازمان خاصی وابسته نبود و فقط براساس اعتقادهای مذهبی و باورهای دینی و وظیفه مسلمانی خود به ترور استاندار اقدام کرد. وی در نامه‌ای به خانواده‌اش که برخاسته از اعتقادهای مذهبی او بود، از تصمیم به ترور استاندار چنین نوشت: «... من با دلی سرشار از عشق به خدا و قرآن و خلق و میهن، به خدمت سربازی رفته‌ام اما افسوس که همه آرزوهایم نقش برآب شد ... در این موقعیت حساس که (باید) فرزندت را هدایت کنی و به حقایق آشنا سازی، باید او را بشورانی و منقلب سازی و محرکش باشی تا آگاه شود و به پا خیزد و با فدا کردن جان و ریختن خون خود ثابت کند که برای خدمت به اسلام و مسلمین آمده است و به یاد آورد که زندگی عقیده است و جهاد ...».
محسن مباشر با این بینش و گرایش دست به ترور زد. صبح روز ۱۹ آذر ۱۳۵۷، حدود ۵ هزار نفر از قشرهای مختلف مردم همدان در مسجد جامع اجتماع کرده بودند و به طرفداری از امام خمینی(ره) و برقراری حکومت اسلامی شعار می‌‌دادند. آنها سپس رهسپار میدان امامزاده عبدا... شدند. در آنجا یکی از روحانیون برای جمعیت سخنرانی کرد و سپس جمعیت به تظاهرات علیه رژیم ادامه داده، به سوی میدان پهلوی به حرکت درآمدند. در ساعت ۱۱:۳۰ همان روز، هنگامی که قدرت‌ا... خدایاری استاندار همدان از منزل خارج می‌‌شد، توسط مباشر که محافظ منزل وی بود، هدف گلوله قرار گرفت و مجروح شد.
این واقعه در گزارش شهربانی چنین نقل شد: «ساعت ۱۱:۳۰ روز ۵۷/۹/۱۹، یکی از ژاندارم‌های نگهبان منزل استانداری همدان، با سلاح سازمانی (ژ ۳) به طرف استاندار تیراندازی کرد که به دست وی اصابت کرد و 2 نفر از مأموران به اسامی ژاندارم کیومرث خواجه‌ربیعی و سرپاسبان دوم عبدالصالح محمدی مأمور محافظ استاندار نیز که در صدد دفاع از استاندار برآمده بودند، مورد اصابت گلوله قرار گرفته و مجروح شدند که معالجات درباره ژاندارم کیومرث خواجه‌ربیعی مؤثر واقع نشده و فوت کرد و سرپاسبان مزبور در بیمارستان، بستری و ضارب متواری شده است ... ساعت ۱۶، ضارب به‌وسیله مأموران ژاندارمری در بالای گنجنامه(کوه‌های همدان) کشته شده و اسلحه و مهمات او به‌دست آمده است. ضمناً استاندار با هواپیمای نظامی برای معالجه به تهران اعزام شد».
مباشر پس از ترور استاندار، به طرف کوه الوند متواری شد که با تعقیب مأموران و تیراندازی آنها به شهادت رسید. حاج محمدابراهیم درفشی درباره شهادت وی می‌‌گوید: «مباشر مظلوم کشته شد. ژاندارم‌ها پشت سر او رفتند. ایشان به‌وسیله یک دستگاه وانت از راه عباس‌آباد تا گنجنامه رفته بود و پس از گنجنامه به سوی تویسرکان پیاده می‌‌رفته که ژاندارم‌ها ایشان را تعقیب می‌‌کنند اما به او نمی‌رسند. از دور به او تیراندازی می‌‌کنند و همانجا او را به شهادت می‌‌رسانند».
جسد مباشر توسط نظامیان به بیمارستان اکباتان منتقل شد و در روز ۲۲ آذر، خانواده وی که از مشهد آمده بودند، جنازه وی را تحویل گرفته، به مشهد منتقل کردند.
مردم با اجتماع در جلوی بیمارستان اکباتان و با برپایی تظاهرات و سردادن شعار علیه رژیم، قصد تشییع جنازه مباشر را داشتند که مأموران شهربانی با پرتاب گاز اشک‌آور و حمله شدید، آنها را متفرق کردند و سپس جنازه او را به پدر و مادرش تحویل دادند.
با توجه به تدابیر شدید امنیتی و حساسیت مقامات نظامی و امنیتی همدان نسبت به انتقال بدون سروصدای جنازه مباشر به مشهد و تهدید مردم از هرگونه همراهی با جنازه، عده‌ای از روحانیون و مردم، جنازه وی را تا کوریجان بدرقه کردند.
بهرامی در این‌باره می‌‌گوید: «وقتی جنازه را تحویل گرفتند، آن را به بهشت زهرا بردند تا آن را بشویند و غسل دهند و سپس به مشهد ببرند که البته جمعیت زیاد بود و من و سیدفاضل حسنی و اسدا... ملکی نیز حضور داشتیم که از بهشت زهرا، سیدفاضل برگشت. من نیز احتیاط کردم و به اسدا... ملکی گفتم تا کوریجان برویم و برگردیم اما ایشان می‌‌گفت که تا آوج آنها را همراهی کنیم. من گفتم نه، ممکن است آنجا ما را دستگیر کنند و افراد بدون سرپرست بمانند. من در کوریجان برای حضار سخنرانی کردم و سپس به همدان برگشتیم».
مردم انقلابی همدان در روز ۲۱ آذر در مسجد جامع این شهر، مسجد یادبودی به‌مناسبت شهادت مباشرکاشانی برگزار کردند و یاد وی را گرامی داشتند. در آن روز، تمام بازار و مغازه‌های همدان تعطیل شد. بدین ترتیب مردم مبارز، در راه پیروزی انقلاب اسلامی یکی دیگر از فرزندان رشید این مرز و بوم را نثار انقلاب کردند تا این نهال، هرچه زودتر بارور شود.
به گزارش ایسنا، از سال‌ها پیش در همدان برای یادبود این شهید بزرگوار بیمارستانی به نام مباشرکاشانی نامگذاری شد و در ۲۲ بهمن سال ۹۱ نیز از یادمان این شهید رونمایی شد.
* منبع: کتاب انقلاب اسلامی در همدان، نوشته ابوالفتح مؤمن نویسنده و کارشناس مرکز اسناد همدان

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس