پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

آخرین هفته سال، سهم درگذشتگان

حضور بر سر مزار عزیزان از دست رفته، اموات و شهدا در طول سال به صورت مستمر انجام می‌شود اما آخر سال که می‌شود این حضور از جنسی دیگر است و حس و حالی خاص دارد؛ در فرهنگ ما آخر سال متعلق به درگذشتگان است که بنابر رسمی دیرینه مردم به آرامستان‌ها می‌روند تا عقده دل با یاد از دست رفتگانشان بشویند و برای ادامه زندگی در سالی جدید مهیا شوند.

آری جایشان خالی است و نیستند که ببیند و بگویند و بشنوند؛ تنها یادی مانده که بر تارک دل گهگاهی ناخن می‌کشد.

عرض ارادت بازماندگان به درگذشتگان

صدای زنگ جرس هر بار در خانه کسی را می‌زند و عده‌ای را با خود می‌برد و داغ نبود پدر، مادر، همسر، خواهر، برادر، فرزند و دوست را بر دل بازماندگان می‌نهد و در این میان چه زیباست رسم یاد کردن از آنها.

روزهای آخر سال، وعده ملاقات با یاران نهفته در زیر خاک است؛ یارانی که شاید زمانی دور یا نزدیک در کنارمان بودند اما اکنون جز خاطره‌ای از آنان باقی نیست.
و چه دلنشین است این رسم قشنگ که با یاد و خاطره درگذشتگان، دل را پیش از تحویل سال، متحول و خانه تکانی می کند.

آرامستان میعادگاهی برای مردم است تا با حضور بر سر مزار عزیزان از دست رفته خود، درددل های خود را با آنان مطرح کرده و با اهدای گلی و شستشوی مزار دل خود را صیقل دهند.

اين سنت حسنه فرصت مقرر و با كمال براي خالص ساختن روح و جان از تيرگي‌هاي باطن و درك راز و رمز دنياي فاني و همچنين انديشه به حيات آخرت هم هست. در چنين روزي است كه بنا بر اعتقاد مردم مسلمان، اموات از اولاد و وارثان وكسان خويش در دنياي خاكي انتظار ذكر فاتحه و خيرات دارند.

اموات چشم به راه بازماندگانند

اموات چشم به راهند تا مگر تحول آسمان و زمين تكاني هم به جان‌ها دهد و از خوب و بد و بود و نبود و حق و باطل دنيا يادي به ميان آيد.

آخر سال به گمان با خود خواهيم انديشيد، كه بودیم و چه شدیم. امروز هستيم، فردا نخواهيم بود. اين آمدن و رفتن‌ها از بهر چيست؟ اين چه حساب و كتاب ناگفته و نانوشته است و يا شايد مي‌دانيم و از گفتن آن هراس داريم و نمي‌خواهيم بنويسيم، اما واقعيت دارد.

روزهای آخر سال در واقعيت يك قرار و مدار انساني براي عمل به دلبستگي‌هاست. اما اين دلبستگي در ذات خود دنيوي نيست يك جوري وابستگي به دنياي آخرت و حقيقت ذات اقدس الهي است كه همه چيز را جاي خود قرار داده است.

اين قاعده را در ضمير خويش ديده‌ايم كه باورش داريم. مي‌دانيم روزي هم نوبت ماست و همه اين راه مقرر را خواهند رفت. اما زيارت اهل قبور اين تسلي و آرامش خيال را هم دارد كه مردن حقيقتي قابل احترام و تقديري ناگزير است و مادام كه شيريني و معنويت و نورانيت آن در ضميرمان باشد هرگز تلخي و مرارت آن را احساس نخواهيم كرد.

گوياترين تصوير عيني مزارستان همان سكون و آرامش آن است كه حتي در ازدحام و همهمه فوج‌هاي انساني در شلوغي پنجشنبه آخر سال هم دگرگون نمي‌شود و اين آرامش با هيچ طوفاني به هم نمي‌ريزد. اين آرامش و سكون كه ناشي از رضايت اموات نسبت به وفاداري و حق‌شناسي زندگان است، همان انگيزه و قوت قلب انسان نسبت به حقيقت دنياي آخرت مي‌باشد.

چه قوت قلبي بهتر از اينكه اگر روزي هم نباشيم، همواره در حيات جاري باقي خواهيم بود و يادمان خواهند كرد.

سهم اموات را با ذكر فاتحه و پخش خيرات و آب و جاروي مزار مردگان كنار مي‌گذاريم و به بچه‌هاي كوچكتر مي‌آموزيم كه نسبت به مردگان خود حق‌شناس و قدردان هستيم و اين وفاداري و معنا نسل به نسل و دست به دست خواهد گشت تا آخرت معني يابد و در روز جزا حق خويش خوب يا بد از خداي خويش بستانيم. اين سخن نه به آن معناست كه مرده‌پرستي كنيم اما تا هستيم براي هم مرده باشيم. زندگي زندگان از اموات جداست و حق هيچ مرده به زنده و زنده به مرده در دفتر حساب و كتاب اين دنيا نوشته نمي‌ماند. پاداش عمل فقط در نزد خداست. او به بنده‌اش مي‌دهد و به صلاح از او بازمي‌ستاند.

تا زنده‌ايم بايد زنده‌ها را هم دريابيم كه سهم هيچ مرده‌اي نزد خداوند رحمان و رحيم فراموش نمي‌شود.

امروز كه در دست توام مرحمتي كن/ فردا كه شوم خاك چه سود اشك ملامت

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس