پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

صفحه ویژه خبر گزاری ها امروز "خبرگزاری ایسنا همدان"

یتیم‌نوازی در آن سوی مرزها

ببخشید، دقیقاً مرز کجاست؟
- همون‌جاها! مأمور دربانی با دستش به آن طرفِ در اشاره کرد. رفتم جلو و رسیدم به خودِ مرز. از روی مرز رد شدم و رفتم داخل پاکستان. سپس دوباره برگشتم توی خاک ایران. بازی‌اَم گرفته ‌بود. یک بارِ دیگر از مرز رد شدم. یعنی دوباره رفتم پاکستان. باور می‌کنی که مرز فقط یک خط است. نه! حتی خط هم نیست. یک چیز عجیب و غریبی است که این طرفش می‌شود ایران و آن طرفش می‌شود پاکستان.
این بخشی از کتاب «روزنامه پاکستان» نوشته سیدامیرسادات موسوی است. موسوی در سال ۶۹ در شهرستان ملایر متولد شد. در دوره دبیرستان به نجوم علاقه‌مند می‌شود و با شرکت در چند رقابت داخلی و خارجی یک مدال نقره و یک مدال طلای جهانی المیپاد نجوم را کسب می‌کند. او ورودی ۸۷ فیزیک دانشگاه شریف و فارغ‌التحصیل ارشد تاریخ علم دانشگاه تهران است.
در ده سال گذشته به تدریس نجوم کروی و مکانیک سماوی، همکاری با آموزش‌وپرورش، فعالیت‌های مطبوعاتی در زمینه‌های علمی و دبیر مجله رشد جوان، ترجمه، سرپرست اعزامی المپیاد دانش‌آموزی به خارج از کشور و نگارش کتاب در زمینه تاریخ نجوم مشغول بوده است اما حالا سر از آفریقا درآورده و چند ماهی است که در اوگاندا ساکن شده است. او در گفت‌وگوی اختصاصی با ایسنا، از تجربه‌های سفر به آفریقا و حال و هوای اوگاندا می‌گوید که در ادامه می‌خوانید.
موسوی از علاقه شخصی‌اش به سفر کردن و جهانگردی می‌گوید: سفر را برای لمس برخی واقعیت‌ها از نزدیک دوست دارم، از سال‌ها پیش سفرهای مختلفی داشتم و حدوداً به ۲۰ کشور جهان سفر کرده‌ام. «روزنامه پاکستان» سفرنامه ده سال پیش من به پاکستان است. 2 سال پیش سفری ده روزه به تونس در شمال آفریقا داشتم که پس از این سفر کنجکاوی‌ام برای دیدن دیگر مناطق آفریقا بیشتر شد، بعضی‌ها می‌گویند چرا به پاکستان رفتی یا چرا حالا آفریقایی؟ چرا کشورهای مدرن را نمی‌گردی؟ من فکر می‌کنم ندانسته‌های بیشتری از آفریقا دارم، مثل فقر، دنیای سیاه‌پوستان و قبایل قدیمی، باید گفت همیشه برای سفرهای لاکچری با تور در هتل چند ستاره وقت هست اما سفر با یک کوله‌پشتی برای مدت طولانی در دل مردم عادی را فقط در دوره جوانی می‌توان تجربه کرد.
او از روزی که تصمیم می‌گیرد با پس‌اندازی حدود هزار و ۳۰۰ یورو سفرش به نواحی زیر صحرای آفریقا را که عمدتاً به‌دلیل متفاوت بودن سبک زندگی و پایین بودن درآمدشان نسبت به دیگر مناطق قاره آفریقا شناخته می‌شوند، آغاز کند، برایمان می‌گوید: ۲۴ بهمن به استانبول آمدم و از آنجا به نایروبی، پایتخت کنیا رفتم. یک ماهی در کنیا بودم سپس به اوگاندا آمدم. برای اینکه به‌صرفه سفر کنم و سفر طولانی‌تری داشته باشم به‌دنبال موقعیت‌های کار داوطلبانه هم بودم که در این صورت از پرداخت هزینه اسکان معاف می‌شدم.
موسوی با بیان اینکه سفر کردن به سبک من زیاد پرهزینه نیست، ادامه می‌دهد: اولویت‌ها، تجربه‌های آدم را تعیین می‌کند، مسأله مالی برای من هم جدی است و یکی از مزایای کار داوطلبانه در سفر کاهش هزینه‌هاست، باید گفت برگزاری کلاس‌ها به‌صورت آنلاین یکی از مزایای ویروس کرونا برای من بود که توانستم تدریس شاگردانم در تهران را به‌صورت مجازی آغاز کرده و هزینه‌های سفرم را طی این مدت تأمین کنم.
او به آشنایی‌اش با یتیم خانه مادر کلارا اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: از طریق اپلیکیشن کوچسرفینگ با این یتیم‌خانه ارتباط گرفتم و قرار شد آنجا به بچه‌ها در فعالیت‌های آموزشی کمک کنم. پس از مدتی دوستی‌ها و رفاقت هایی شکل گرفت که برای خودم هم جالب بود. سعی کردم برنامه غذایی و زندگی‌ام شبیه به آنها باشد و با سیستم آنها پیش رفتم، در نتیجه چیزهای جدیدی متوجه شدم، مثل میزان غذایی که در دسترس دارند و یا مشقت دسترسی به آب، مثلاً در نایروبی دیدم کسانی که با مشکل تأمین غذا روبه‌رو هستند، آشپزی هم بلد نیستند؛ زیرا برای تهیه غذا پولی نداشتند یا اگر داشتند آنقدر کم بوده که ساده‌ترین مواد غذایی را خریده و به ساده‌ترین شکل آماده کرده‌اند.

پخش نذری در یتیم‌خانه مادر کلارا
موسوی با بیان اینکه ارتباطم با بچه‌های یتیم‌خانه سبب شده مدت طولانی‌تری آنجا ماندگار شود، می‌گوید: ابتدا در زمینه‌های درسی به بچه‌ها کمک می‌کردم و پس از آن با چند مؤسسه عام‌المنفعه که در ارتباط با همان یتیم‌خانه بود آشنا شدم و کم‌کم دوستان زیادی از ایران به فعالیتم در آنجا علاقمند شدند و هر کدام سعی داشتند کمکی در حد توان خود داشته باشند؛ مثلاً یک شب من به نیت یکی از دوستان در ایران و با پرداخت هزینه از طرف او، برای بچه‌های یتیم‌خانه دوپیازه پختم. با پخش تصاویر فعالیت‌هایم در فضای مجازی افراد بیشتری در ایران یا خارج از ایران اعلام آمادگی کردند، طوری شده بود که مدیریت غذای آنجا را به عهده گرفته بودم و اینها همه پیوند جالبی بین برخی از دوستان در ایران و بچه‌های این یتیم‌خانه بود.
او ادامه می‌دهد: همه مردم جهان از تلخی فقر آگاه هستند اما فکر می‌کنند کاری از دستشان برنمی‌آید و یا اگر قصد کمک داشته باشند، نمی توانند جایی قابل اعتماد پیدا کنند اما طی مدتی که من تصاویر فعالیت‌هایم در این یتیم‌خانه را منتشر می‌کردم این اعتماد به‌وجود آمد کما اینکه افرادی از طریق حساب پی پال یتیم‌خانه مبالغی را به آنجا کمک می‌کردند. مؤسسه خیریه انفاق در ایران هم با این یتیم خانه ارتباط گرفت و این ارتباط و حمایت‌های مالی از طرف این مؤسسه هنوز هم برقرار است.
این جوان ایرانی درباره مواجهه خیلی از آدم‌ها با شرایط فقر می‌گوید: بسیاری از آدم‌ها درباره فقر و کسانی که هیچ منبع درآمدی ندارند، قضاوت منفی دارند و بر این باورند که آن فرد می‌تواند به کاری مشغول شده و مخارج زندگی اش را تأمین کند اما در واقع این نگاه، نگاهی سطحی به فقر است. وقت هایی هست که فردی به دانشگاه رفته و به دلایل شخصی تحصیلش را نیمه‌کاره رها کرده و حالا شاید بسیاری از موقیعت‌های شغلی‌اش را از دست داده باشد، خب این یک انتخاب است، انتخاب خود شخص اما وقتی ما درباره فقر مطلق صحبت می‌کنیم با شرایطی مواجه خواهیم شد که نیازهای اولیه یک انسان را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

فقر جلوی جولان دادن ذهن را می‌گیرد
موسوی تصریح می‌کند: یکی از نکاتی که در این سفر به آن برخوردم این بود که فقر جلوی جولان دادن ذهن را می‌گیرد، یعنی کودکی که گرسنه است با وجود داشتن استعداد و توانایی نمی‌تواند فکر کند و برنامه‌ریزی داشته باشد و در نتیجه از تحصیلات بهره‌ای که بتواند به تولید اقتصادی منجر شود را نخواهد برد و یا حتی یک پله جلوتر، اصلاً آن خانواده شکل نگرفته و کودک به علت ناتوانی مالی والدین در تأمین هزینه‌ها از همان ابتدا وارد یتیم‌خانه شده است پس اینطور نیست که بگوییم این فرد چون کار نمی‌کند فقیر است، بلکه برعکس چون از ابتدا در فقر مطلق بوده نمی‌تواند گام نخست را بردارد و اینجاست که اهمیت حمایت و کمک به افرادی که در فقر مطلق هستند، دیده می‌شود.
او به کمک و حمایت خانواده و جامعه در رسیدن به موقیعت اجتماعی افراد اشاره می‌کند و می‌گوید: همه ما باید قبول کنیم جایگاهی که در آن قرار داریم صد درصد نتیجه تلاش و کوشش خود ما نیست و هر کداممان در خانواده و جامعه‌ای بزرگ شدیم که با حمایت آنها فرصت تجربه کردن، خطر کردن و یا بروز علایق و برخی استعدادها به ما داده شده این درحالیست که مثلاً در سن ۲۵ سالگی مدعی می‌شویم جایگاه اجتماعی و اقتصادی که در آن هستیم تماماً نتیجه تلاش و پشتکار خودمان است، بله این درست است اما با تکیه بر یک پشتوانه که نباید تأثیر آن را نادیده گرفت و این پشتوانه شانسی بوده که از آن برخوردار بودیم بدون هیچ تلاش و کوششی. درحالی‌که خیلی از افراد چنین پشتوانه‌ای ندارند و فرصتی برای تجربه و آزمون و خطا نداشته‌اند. اگر شما یک ماه دغدغه‌های اولیه یک آدم فقیر را رفع کنی در واقع به او اجازه فکر کردن و تجربه کسب کردن را داده‌ای پس ما نسبت به این افراد مسئولیم و شاید به همین علت است که گرفتار چرخه فقری شدیم که خروج از آن ناممکن است.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس