در سالهای اخیر، همزمان با گسترش شبکههای اجتماعی و تغییر الگوهای سبک زندگی، تمایل به انجام خدمات زیبایی در جامعه افزایش چشمگیری یافته است؛ روندی که در کنار فرصتهای اقتصادی، زمینهساز شکلگیری بازار گسترده و بعضاً بیضابطهای شده است.
رشد تبلیغات پرحجم و اغواگرانه در فضای مجازی و شهری، موجب شده مرز میان خدمات تخصصی و فعالیتهای غیرمجاز برای بخشی از شهروندان کمرنگ شود؛ موضوعی که به باور کارشناسان، سلامت عمومی را با مخاطرات جدی مواجه کرده است.
به گزارش ایسنا، رئیس کل سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران با انتقاد از گسترش بیضابطه تبلیغات پزشکی و زیبایی در فضای مجازی و شهری تأکید کرد: در شرایط فعلی، مؤثرترین راهکار، افزایش سواد سلامت مردم و بیاعتمادی کامل به تبلیغاتی است که فاقد مجوز رسمی این سازمان هستند.
محمد رئیسزاده با اشاره به رشد قارچگونه سایتها و صفحات تبلیغاتی در شبکههای اجتماعی اظهار داشت: حجم بالای تبلیغات اغواگرانه در حوزه سلامت، توان نظارتی دستگاهها را با محدودیت جدی مواجه کرده است. پیگیریهای قانونی و معرفی متخلفان به مراجع ذیصلاح از جمله پلیس فتا فرآیندی زمانبر است و در این فاصله، صفحات و سایتهای جدیدی با مدیران متفاوت شکل میگیرد.
بیاعتمادی به تبلیغات غیرمجاز ضرورتی حیاتی
وی تصریح کرد: «واکسینه کردن مردم از طریق ارتقای سواد سلامت» اصلیترین مسیر پیشگیری از آسیب است. به گفته او، شهروندان نباید به هیچ عنوان به تبلیغات فاقد مجوز حوزه سلامت در فضای مجازی، صدا و سیما یا بیلبوردهای شهری اعتماد کنند، چراکه شهرت و حجم تبلیغات، به معنای مهارت و صلاحیت حرفهای نیست و سلامت افراد نباید فدای زیباجویی تحت تأثیر تبلیغات اغواگرانه شود.
رئیس کل سازمان نظام پزشکی افزود: طبق قوانین، هرگونه تبلیغ خدمات پزشکی، دارویی و غذایی باید دارای مجوز رسمی این سازمان باشد و این مجوز بهطور صریح در متن تبلیغ ذکر شود. با این حال، برخی رسانهها و نهادهای شهری بدون دریافت مجوز قانونی اقدام به انتشار تبلیغاتی میکنند که از نظر علمی و اخلاق حرفهای مردود بوده و با بهکارگیری عناوینی مانند «ترینها» مردم را فریب میدهند.
تفکیک نظارت پیشینی و پسینی
رئیسزاده با تشریح حدود وظایف قانونی نهادها گفت: نظارت پیشینی بر مراکز فاقد مجوز بر عهده معاونتهای درمان دانشگاههای علوم پزشکی است و سازمان نظام پزشکی بر اساس قانون، نظارت پسینی دارد؛ به این معنا که در صورت وصول شکایت یا تشکیل پرونده، میتواند نسبت به اعضای دارای شماره نظام پزشکی اقدام انتظامی انجام دهد.
وی تأکید کرد: بخش قابل توجهی از تخلفات حوزه زیبایی توسط مداخلهگران غیرمجاز صورت میگیرد که اساسا عضو سازمان نظام پزشکی نیستند و خارج از حوزه اختیارات مستقیم این سازمان فعالیت میکنند.
ضعف قوانین بازدارنده
رئیس کل سازمان نظام پزشکی با انتقاد از ناکارآمدی قوانین موجود اظهار داشت: مجازاتهای تعیینشده برای افراد فاقد صلاحیت در برخی موارد با گردش مالی بالای این فعالیتها تناسب ندارد و همین امر از بازدارندگی لازم میکاهد. به گفته وی، با وجود پیگیریهای انجامشده برای اصلاح قوانین و تقویت ضمانتهای اجرایی، هنوز اقدام مؤثری در این زمینه صورت نگرفته است.
راهنمایی به مردم برای انتخاب خدمات سلامت
رئیسزاده تأکید کرد: تنها راه اطمینان از صلاحیت ارائهدهندگان خدمات پزشکی، مراجعه به پزشکان دارای مجوز و عضو سازمان نظام پزشکی است و شهروندان میتوانند از طریق سامانه جستوجوی پزشکان در وبسایت رسمی سازمان، از تخصص و وضعیت عضویت پزشک مورد نظر مطلع شوند.
بنابر اعلام سازمان نظام پزشکی، وی هشدار داد تجربههای تلخی از بروز عوارض جبرانناپذیر، نقص عضو و حتی فوت در اثر مراجعه به مراکز غیرمجاز ثبت شده است و قیمت پایینتر خدمات نباید معیار انتخاب باشد، چراکه عوارض ناشی از اقدامات افراد فاقد صلاحیت ممکن است خساراتی مادامالعمر به همراه داشته باشد.
رئیس کل سازمان نظام پزشکی در پایان تأکید کرد: در حوزه سلامت و بهویژه خدمات زیبایی، تبلیغ و شهرت هرگز مترادف با مهارت و صلاحیت نیست و مردم باید تنها به مجوز رسمی سازمان نظام پزشکی اعتماد کنند و از هرگونه اقدام درمانی یا زیبایی غیرضروری تحت تأثیر تبلیغات پرهیز کنند.
