پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

فرزندانمان را برای زمان خیلی جلوتر از خودشان تربیت کرده ایم

نویسنده : مهدی ناصرنژاد

جمله قصاری منسوب به امام علی علیه‌السلام است که می فرماید ، فرزندان خود را برای زمان خودشان تربیت کنید . مفهوم چنین توصیه تربیتی از بزرگان دینی این است که ، فضای زندگی و شرایط اجتماعی نسل به نسل تغییر می کند و پیشرفت انسان در حوزه های گوناگون علمی باعث تغییر نگرش ها نسبت به محیط و شرایط جامعه خواهد بود .

به نظر می آید در جامعه امروز ایران اختلاف نظر های عمیقی بین نسل های حاضر وجود داشته باشد و چنانچه طرز فکر سه نسل از یک خانواده نسبت به مسایل تربیتی و عقیدتی با هم مقایسه شود ، ملاحظه می کنیم ، آنچه در ایده یک پدر بزرگ دارای ابعاد ارزشی و تربیتی قابل دفاع می باشد ، در نظر نسل سوم و نوادگان خانواده ، کهنه و غیرقابل استفاده تلقی می‌شود.

موضوع قابل تامل و مطالعه این است که شدت و سرعت شکل گیری تفکرات جدید بین نسل های کنونی بسیار بیشتر از بروز اختلاف فکری نزد نسل های قدیمی تر می باشد و دلیل این امر نیز گسترش وسایل ارتباط جمعی ، توسعه مراکز آموزش عالی و همچنین گرایش نسل های جدید و جدید تر به آموزش علوم گوناگون است که در ظاهر بین دیدگاههای اجتماعی نسل ها فاصله می اندازد . به اشاره ای خیلی ساده تر ، اگر پدر و پدربزرگ های ما در طول عمر و زندگی خویش به مختصری سواد آموزی و تسلط به محتوای بوستان و گلستان سعدی و کلیله و دمنه اکتفا می کردند ، نسل های امروزی علاوه بر دوران تحصیلی سه گانه و آموزش عالی و دوره های متعدد آموزش زبان‌های بین المللی و در کنار آن آموزش چند رشته هنری نظیر موسیقی و نقاشی و مجسمه سازی ، باید دوره های آموزش مهارتهای زندگی را نیز بگذرانند تا خود را سرآمد دیگران معرفی کنند و این برتری جویی و خود بزرگ بینی سرآغاز بسیاری اختلاف نظرها بین نسل ها در یک خانواده خواهد بود که متاسفانه ممکن است از کنترل خارج شود و به ارزش‌های تربیتی و ساختارهای فرهنگ ریشه دار در جامعه آسیب برساند . اصول شکل گیری نظام آموزش و پرورش در جامعه ایرانی بر دو اصل مهم و سرنوشت ساز«تعلیم» وجود «تربیت » استوار می باشد و چنانچه تعادل بین این دو اصل مهم بهم بخورد ، محصول خوبی از نظام آموزشی حاصل نخواهد شد ، در حالیکه می دانیم اصول تعلیم و تربیت هرگز محدود به نظام آموزش و پرورش نیست و دانشگاهها و یا هر کانون آموزشی در ساختار اجتماعی و فرهنگی و مهم‌تر از همه خود خانواده با رویکرد های اعتقادی و شیوه های زندگی ، عهده دار تداوم اصول تعلیمی و تربیتی فرزندان و اعضای خانواده خواهند بود .

متاسفانه نگرش های تقلیدی در ساختار اجتماعی و فرهنگی امروز کشور ، باعث شده است خانواده ها بیشتر از اینکه به ایجاد تعادل بین اصول تعلیمی و تربیتی فرزندان خود توجه داشته باشند ، فقط جنبه های تعلیمی را تقویت می‌کنند ! . مثلاً چنانچه فرزندی در خانواده معدل بالای درسی داشته باشد و گواهی پایان دوره آموزشی چند زبان خارجی را هم بگیرد و بتواند بطور نصفه و نیمه صدای یک ساز از موسیقی را نیز در بیاورد ، برای پدر و مادر کافی است و جای مباهات فراوان دارد ، غافل از اینکه ممکن است چنین فرزند درس‌خوان و موسیقیدان فاقد برخی آموزه های تربیتی باشد و این امکان نیز وجود دارد ، چنین فرزندی مدارک آموزشی و مهارت های هنری خود را برخ پدر یا مادر دیپلمه و نهایت لیسانسیه خود بکشد و باورش شود که در خیلی از زمینه های فکری برتر از اولیای خود می باشد ، چرا که فرصت تجربه و یادگیری خیلی از اصول تربیتی و درک جایگاه واقعی پدر و مادر در لحظه های حساس و سرنوشت ساز تصمیم گیری های مهم زندگی را نداشته است .

فرزندانی که به لحاظ رتبه های سواد آموزی آکادمیک بالاتر از سطح سواد پدران و مادران خود قرار می‌گیرند و به همین لحاظ فکر می‌کنند قدرت اندیشه و تصمیم گیری بیشتری دارند ، بخود اجازه می دهند در هر محفل و هر جمعی بجای بزرگتر های خود اظهار نظر کنند و نادانسته و بدون اینکه غرضی داشته باشند ، جایگاه بزرگترهای خانواده را به پایین ترین درجه ممکن تنزل دهند ! .

بزرگی در این خصوص به نکته مهمی برای شناخت وضعیت تربیتی و فرهنگی خانوادگی اشخاص اشاره داشت . به گفته او ، چنانچه در جمعی ، کوچکتر های خانواده بدون اجازه و حفظ حرمت بزرگتر های خود ، به سخن آمدند و رشته کلام را در دست گرفتند ، بدانید که تصمیم گیری چنین خانواده ای بی اعتبار و غیرقابل اعتماد خواهد بود ، مگر اینکه بزرگتر های جمع با تدبیر و اعتماد به نفس خانوادگی به کوچکتر های خود مجال اظهار نظر و‌طرح موضوع مهم بدهند ! .

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس